Cá độ là gì? Cá độ bóng đá là gì? Cá cược là gì? Cho ví dụ

1. Cá cược là gì? Phân biệt giữa "cá cược" và "cá độ" trong đời sống

Cá cược là hình thức thỏa thuận giữa hai hoặc nhiều bên về kết quả của một sự kiện, hoạt động thi đấu hoặc một tình huống chưa xảy ra. Người tham gia sẽ dự đoán kết quả và đặt ra một khoản tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất nhất định. Khi sự kiện kết thúc, bên dự đoán đúng sẽ nhận được khoản lợi ích theo thỏa thuận, còn bên dự đoán sai sẽ mất khoản đã đặt cược.

Trong đời sống hiện nay, khái niệm cá cược thường được sử dụng theo nghĩa rộng và mang tính trung lập. Tùy từng quốc gia và từng loại hình hoạt động, cá cược có thể được pháp luật cho phép, quản lý hoặc hạn chế. Tại Việt Nam, một số hình thức đặt cược được Nhà nước cho phép thí điểm hoặc cấp phép theo quy định pháp luật, như đặt cược đua ngựa, đua chó và một số hoạt động đặt cược thể thao quốc tế đủ điều kiện.

Trong khi đó, cá độ là thuật ngữ thường được sử dụng để chỉ hành vi ăn thua bằng tiền hoặc tài sản dựa trên kết quả của các trận đấu thể thao, trò chơi hoặc sự kiện khác nhưng không được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Trong thực tế, khi nhắc đến cá độ, nhiều người thường liên tưởng đến các hoạt động cá độ bóng đá, cá độ trực tuyến hoặc các hình thức đánh bạc trá hình diễn ra tự phát.

Sự khác biệt cơ bản giữa cá cược và cá độ nằm ở yếu tố pháp lý và cách thức tổ chức:

Ví dụ:

• Một người đủ điều kiện tham gia chương trình đặt cược thể thao do doanh nghiệp được cấp phép tổ chức theo quy định của pháp luật. Đây là hoạt động cá cược hợp pháp.
• Hai người tự thỏa thuận cá độ trận bóng đá với số tiền 2 triệu đồng và thanh toán thắng thua sau khi trận đấu kết thúc. Đây là hành vi cá độ trái phép.
• Hai người bạn dự đoán đội vô địch và người thua phải mời người thắng một ly cà phê. Đây chỉ là một hình thức vui vẻ mang tính giải trí, không mang tính sát phạt bằng tài sản nên thông thường không được xem là hành vi đánh bạc.

Có thể hiểu một cách đơn giản rằng, cá cược là khái niệm rộng, còn cá độ thường được dùng để chỉ các hoạt động ăn thua bằng tiền hoặc tài sản diễn ra trái phép. Vì vậy, khi tham gia bất kỳ hình thức dự đoán kết quả nào có liên quan đến tiền bạc, mỗi cá nhân cần tìm hiểu kỹ quy định pháp luật để tránh vi phạm và hạn chế những rủi ro về tài chính cũng như pháp lý.

2. Cá độ bóng đá (cá độ đá banh) là gì dưới góc nhìn pháp luật?

Cá độ bóng đá là hành vi các cá nhân hoặc tổ chức thỏa thuận thắng thua bằng tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác dựa trên kết quả của một trận đấu bóng đá. Người tham gia sẽ dự đoán tỷ số, đội thắng, đội thua hoặc các diễn biến khác của trận đấu để nhận hoặc mất tiền theo kết quả thực tế.

Mặc dù pháp luật Việt Nam không đưa ra một định nghĩa riêng về "cá độ bóng đá", nhưng về bản chất, đây là một hình thức đánh bạc nếu việc thắng thua được xác định bằng tiền hoặc tài sản và không thuộc các trường hợp được Nhà nước cho phép.

Theo khoản 1 Điều 28 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ (đang còn hiệu lực), hành vi "cá cược trái phép trong hoạt động thi đấu thể thao, vui chơi giải trí hoặc các hoạt động khác" là hành vi vi phạm pháp luật và bị xử phạt vi phạm hành chính.

Bên cạnh đó, Điều 321 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về Tội đánh bạc. Theo đó, người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hoặc hiện vật có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên hoặc dưới 5 triệu đồng nhưng đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị kết án về hành vi này mà chưa được xóa án tích thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Dưới góc độ pháp lý, cá độ bóng đá trái phép thường có các dấu hiệu nhận biết sau:

• Có sự thỏa thuận thắng thua dựa trên kết quả của trận đấu bóng đá.
• Có sử dụng tiền, tài sản hoặc các lợi ích vật chất khác để thanh toán thắng thua.
• Hoạt động không được tổ chức bởi đơn vị được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.
• Người tham gia có mục đích thu lợi từ kết quả thắng thua của trận đấu.

Ví dụ:

• Hai người thỏa thuận mỗi bên đặt 2 triệu đồng vào kết quả một trận bóng đá và thanh toán tiền sau khi trận đấu kết thúc. Đây là hành vi cá độ bóng đá trái phép.
• Một người tham gia đặt cược trên website cá cược bóng đá không được cấp phép hoạt động tại Việt Nam. Đây cũng là hành vi cá độ bóng đá trái phép và có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
• Một nhóm người tổ chức nhận kèo, ghi kèo và thanh toán tiền thắng thua sau các trận đấu bóng đá. Tùy quy mô và số tiền giao dịch, những người này có thể bị xử lý về Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo Điều 322 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Cần lưu ý rằng pháp luật Việt Nam hiện chỉ cho phép kinh doanh đặt cược đối với một số loại hình nhất định theo quy định tại Nghị định số 06/2017/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó và bóng đá quốc tế. Ngoài các trường hợp được pháp luật cho phép và được cơ quan có thẩm quyền cấp phép tổ chức, mọi hành vi cá độ bóng đá ăn tiền đều có thể bị xem là hành vi đánh bạc trái phép và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Như vậy, dưới góc nhìn pháp luật Việt Nam, cá độ bóng đá không đơn thuần là hoạt động giải trí mang tính dự đoán kết quả trận đấu mà là hành vi có thể phát sinh trách nhiệm hành chính hoặc trách nhiệm hình sự khi được thực hiện trái quy định của pháp luật và có yếu tố được thua bằng tiền hoặc tài sản.

3. Cá độ bóng đá có phải là đánh bạc không?

Có. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, cá độ bóng đá ăn tiền về bản chất được xem là một hình thức đánh bạc khi người tham gia sử dụng tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác để được thua dựa trên kết quả của trận đấu bóng đá.

Mặc dù Bộ luật Hình sự không đưa ra định nghĩa riêng về "cá độ bóng đá", nhưng hành vi này thuộc phạm vi điều chỉnh của các quy định về đánh bạc và tổ chức đánh bạc.

Căn cứ Điều 321 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017):

Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hay hiện vật...

Quy định trên cho thấy pháp luật không giới hạn hành vi đánh bạc ở một hình thức cụ thể. Chỉ cần có yếu tố được thua bằng tiền hoặc hiện vật dựa trên sự may rủi hoặc kết quả của một sự kiện thì đều có thể bị xem xét là hành vi đánh bạc trái phép. Vì vậy, cá độ bóng đá ăn tiền cũng được coi là một hình thức đánh bạc.

Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi:

Cá cược trái phép trong hoạt động thi đấu thể thao, vui chơi giải trí hoặc các hoạt động khác.

Điều này cho thấy pháp luật Việt Nam xác định hành vi cá độ thể thao, trong đó có cá độ bóng đá trái phép, là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy từng trường hợp.

Ví dụ:

• Hai người thỏa thuận mỗi bên đặt 1 triệu đồng vào kết quả trận chung kết bóng đá và thanh toán tiền thắng thua sau trận đấu. Đây là hành vi đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá.
• Một người nạp tiền vào website cá độ bóng đá để đặt cược các kèo tỷ số, kèo chấp hoặc tài xỉu. Đây là hành vi đánh bạc thông qua hình thức cá độ trực tuyến.
• Một nhóm người tổ chức ghi kèo, nhận cược và thanh toán thắng thua cho người chơi. Người chơi có thể bị xử lý về hành vi đánh bạc, còn người tổ chức có thể bị xử lý về Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo Điều 322 Bộ luật Hình sự.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp dự đoán kết quả bóng đá đều là đánh bạc. Nếu việc dự đoán chỉ mang tính vui vẻ, giải trí, không có sự được thua bằng tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất đáng kể, thì không thuộc hành vi đánh bạc theo quy định của pháp luật.

Ví dụ, hai người bạn cùng dự đoán đội vô địch và người thua chỉ mời người thắng một ly cà phê hoặc một bữa ăn nhỏ mang tính giao lưu, không nhằm mục đích sát phạt bằng tài sản, thì thông thường không bị xem là hành vi đánh bạc.

Tóm lại, dưới góc độ pháp luật Việt Nam, cá độ bóng đá ăn tiền là một hình thức đánh bạc. Người tham gia có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo giá trị tiền cược, tính chất hành vi và các tình tiết liên quan theo quy định của pháp luật hiện hành.

4. Quy định về xử phạt hành chính đối với hành vi cá độ bóng đá

Cá độ bóng đá trái phép là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính nếu chưa đủ điều kiện để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Căn cứ điểm c khoản 2 Điều 28 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ, người có hành vi:

"Cá cược trái phép trong hoạt động thi đấu thể thao, vui chơi giải trí hoặc các hoạt động khác"

sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.

Ngoài hình thức phạt tiền, khoản 6 Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP còn quy định người vi phạm có thể bị:

• Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.
• Tịch thu số tiền dùng để cá độ.
• Tịch thu khoản tiền thu lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm.

Trường hợp cá nhân có hành vi tổ chức, lôi kéo hoặc chứa chấp việc cá độ bóng đá nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì mức xử phạt sẽ cao hơn.

Theo khoản 4 Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người có hành vi:

• Rủ rê, lôi kéo, tụ tập người khác để đánh bạc;
• Dùng nhà ở, địa điểm hoặc phương tiện thuộc quyền quản lý của mình để chứa chấp việc đánh bạc;
• Tổ chức hoạt động cá cược ăn tiền trái phép;

có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Đối với các hành vi tổ chức mạng lưới cá độ chuyên nghiệp, làm chủ cá độ hoặc tổ chức cá cược thể thao trái phép nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, khoản 5 Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Như vậy, nếu người tham gia cá độ bóng đá với số tiền nhỏ, chưa đủ căn cứ xử lý hình sự và chưa thuộc trường hợp tái phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự thì thường sẽ bị xử phạt hành chính theo Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP.

5. Quy định về truy cứu hình sự đối với hành vi cá độ bóng đá

Khi hành vi cá độ bóng đá đạt đến mức độ nguy hiểm cho xã hội theo quy định của pháp luật hình sự, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội đánh bạc theo Điều 321 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Theo khoản 1 Điều 321 Bộ luật Hình sự:

Người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hoặc hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng trở lên thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, dù số tiền cá độ dưới 5.000.000 đồng, người vi phạm vẫn có thể bị xử lý hình sự nếu:

• Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc mà còn vi phạm;
• Đã bị kết án về Tội đánh bạc hoặc Tội tổ chức đánh bạc, gá bạc mà chưa được xóa án tích.

Khung hình phạt cơ bản

Theo khoản 1 Điều 321 Bộ luật Hình sự, người phạm tội có thể bị:

• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng;
• Hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm;
• Hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Khung hình phạt tăng nặng

Theo khoản 2 Điều 321 Bộ luật Hình sự, người phạm tội bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm nếu thuộc một trong các trường hợp:

• Có tính chất chuyên nghiệp;
• Tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trị giá từ 50.000.000 đồng trở lên;
• Sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để phạm tội;
• Tái phạm nguy hiểm.

Đây là quy định thường được áp dụng đối với các trường hợp tham gia cá độ bóng đá trực tuyến thông qua website, ứng dụng hoặc các hệ thống cá cược trên mạng.

Hình phạt bổ sung

Khoản 3 Điều 321 Bộ luật Hình sự quy định người phạm tội còn có thể bị:

• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Trách nhiệm hình sự đối với người tổ chức cá độ

Đối với các đối tượng ghi kèo, nhận độ, điều hành đường dây cá độ hoặc tổ chức cho người khác tham gia cá độ bóng đá, có thể bị truy cứu về Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo Điều 322 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Khung hình phạt cơ bản:

• Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng;
• Hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Khung hình phạt tăng nặng:

• Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm nếu có tính chất chuyên nghiệp, thu lợi bất chính lớn, sử dụng mạng internet để tổ chức cá độ hoặc thuộc các trường hợp nghiêm trọng khác theo Điều 322 Bộ luật Hình sự.

Có thể thấy, pháp luật Việt Nam xử lý rất nghiêm khắc đối với hành vi cá độ bóng đá. Người tham gia có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo số tiền dùng để cá độ, tính chất hành vi và hậu quả gây ra. Đối với người tổ chức hoặc điều hành các đường dây cá độ, mức hình phạt có thể lên tới 10 năm tù cùng các hình phạt bổ sung về tiền và tài sản.

Bên cạnh đó quý bạn đọc cũng có thể tham khảo thêm một số bài viết liên quan đến chủ đề pháp luật về cá độ, đánh bạc, tài xỉu,... như:

• Tài xỉu trong bóng đá là gì? Cách chơi? Cách đọc? Có phải cá độ không?
• Kèo chấp là gì? Cách đọc và ý nghĩa các loại kèo chấp trong bóng đá
• Nhà cái là gì? Nhà cái bóng đá là gì? Nhà cái đến từ Châu âu là gì?