1. Các giống quýt ở Việt Nam
(1) Quýt đường (quýt da xanh)
Quýt đường, còn được gọi là quýt da xanh, có vỏ mỏng và láng mịn. Quả non thường có màu xanh đậm, nhưng khi chín dần, màu sắc chuyển sang màu vàng rực rỡ.
Vị của quýt đường ngọt ngào và thanh mát, đi kèm với một mùi thơm đặc trưng. Khi ăn quýt đường, bạn sẽ cảm nhận một chút hương chua nhẹ ở cuối vòm họng.
Khi bóc vỏ của quýt đường, bạn sẽ ngửi thấy một mùi thơm đặc biệt, đó là tinh dầu tỏa ra từ vỏ quýt, tạo nên một trải nghiệm thú vị cho khứu giác và vị giác.
Quýt đường được trồng rộ khắp các tỉnh miền Tây, nhất là ở Cái Bè - Tiền Giang, Lai Vung - Đồng Tháp và Long Trị - Hậu Giang. Loại quýt này thường ra trái quanh năm, nhưng thời điểm phổ biến nhất để tìm thấy quýt đường tươi là vào dịp Tết Nguyên Đán và trong khoảng tháng 3 - 4.
(2) Quýt hồng (quýt tiều)
Quýt hồng, còn gọi là quýt tiều, có hình dáng tròn như một quả cầu, với hai đầu dẹp nhẹ và bề mặt vỏ mỏng màu hồng cam xen kẽ với màu xanh khi chín. Loại quýt này có vỏ mỏng, ruột đỏ, ít hạt, và đặc biệt là có hương vị ngọt lịm và mọng nước.
Quýt hồng được thu hoạch chỉ một lần trong năm, vào khoảng từ tháng 11 đến tháng 12 theo lịch âm, thường rơi gần Tết Nguyên Đán. Nơi nổi tiếng sản xuất quýt hồng nhất là vùng đất Lai Vung, thuộc tỉnh Đồng Tháp, nơi người dân thường gọi là quýt Tiều Son.
(3) Quýt ngọt miền Nam
Loại quýt ngọt miền Nam có nhiều đặc điểm tương tự với quýt đường, có hình dáng tròn và vỏ mỏng. Quả quýt non có màu xanh đậm, nhưng khi chín, chúng chuyển sang màu vàng sáng đẹp mắt. Vỏ của quýt ngọt miền Nam dễ bóc và thịt quýt màu cam có hương vị ngọt đậm đà.
Quýt ngọt miền Nam thường được trồng phổ biến tại các tỉnh miền Nam và được nhân giống bằng cách ghép cành từ cây bưởi hạt hoặc cây quýt giống. Đây là loại cây có khả năng phát triển tốt, mang lại năng suất cao và trái nhanh chóng.
(4) Quýt Thái
Quýt Thái, có nguồn gốc từ Thái Lan, có hai loại là quýt Thái có hạt và không hạt. Loại quýt này có hình dáng tròn, với hai đầu hơi dẹp, và thường ngọt ngào, không có hương vị chua. Vỏ của quýt Thái mỏng, khi trái còn nhỏ, chúng có màu xanh, nhưng khi chín, màu sắc chuyển sang màu đỏ cam đẹp mắt. Bề mặt vỏ thường có nhiều vết da cam sần sùi. Quýt Thái dễ tách múi và có hương thơm nhẹ.
Loại quýt này thường có thể trồng nhiều mùa trong năm và hiện đang được mở rộng diện tích trồng ở một số tỉnh miền Tây.
(5) Quýt Bắc Kạn (quýt hôi)
Loài quýt đặc sản Bắc Kạn thường được người dân bản địa gọi là quýt hôi, mặc dù không có mùi hôi. Đây là loại cây bản địa có giá trị gen quý hiếm, có thể trồng ở địa hình dốc và kháng sâu bệnh tốt.
Quýt Bắc Kạn có quả tròn và phẳng, vỏ màu vàng tươi và hơi dày. Múi quýt có màu vàng rơm, vị chua nhẹ và không hề đắng, cùng với hương thơm đặc trưng và lâu phút. Hương vị của quýt Bắc Kạn thật sự độc đáo và không thể nhầm lẫn với bất kỳ loại quýt nào khác ở các vùng khác. Thường thì quýt này được thu hoạch từ tháng 10 âm lịch và sẵn sàng cho mùa Tết Nguyên Đán.
(6) Quýt chum Hà Giang
Quýt chum có nguồn gốc tại Bắc Quang, Hà Giang. Vỏ của loại quýt này có cấu trúc hơi sần sùi, dễ bóc và tách múi. Thịt quýt chum ngọt, mát, và mọng nước, thường có từ 3 đến 5 hạt trong mỗi quả.
Thời gian thu hoạch quýt chum Hà Giang thường là từ tháng 1 đến tháng 2. Sau khi thu hoạch, quả thường được bán bởi nhà vườn cho các thương lái và phân phối rộng rãi tới các chợ, từ khu vực miền Bắc trải dài xuống miền Nam.
2. Cách chọn quýt ngon, ngọt
Hình ảnh minh họa (nguồn sưu tầm)
Cách chọn quýt ngon có thể dựa trên một số tiêu chí sau đây:
- Dựa vào kích cỡ quả:
Quýt thường được phân loại thành 3 kích cỡ phổ biến, bao gồm loại nhỏ (dưới 5.1cm), loại trung bình (từ 5.1cm đến 6.6cm) và loại to (trên 7.1cm). Tuy nhiên, quả nhỏ không nhất thiết là chưa chín; vị của quýt sẽ khác nhau tùy thuộc vào kích cỡ. Quả nhỏ thường có vị chua, quả trung bình chua ngọt, và quả to thường rất ngọt. Việc chọn quả nên phụ thuộc vào khẩu vị cá nhân của bạn.
- Dựa vào hình dáng quả:
Quả hình bầu dục hơi dẹt một chút thường được xem là quả ngon hơn. Cần lưu ý rằng quả tròn vo không nhất thiết là quả ngon ngọt.
- Dựa vào màu sắc quả:
Khi chọn quýt, nên chọn quả có vỏ đồng màu để đảm bảo hương vị ngọt ngào. Tránh các quả có màu sắc không đồng đều, vì chúng có thể chưa chín và có thể mang theo hương vị chua.
- Quan sát cuống quả:
Phần cuống có thể thể hiện rõ về tình trạng của quả. Nếu cuống trông tươi mới và vùng vỏ xung quanh cuống cứng chắc, thì đó là dấu hiệu của quả tươi.
- Kiểm tra độ đàn hồi:
Khi cầm quả và nhẹ nhàng ấn tay vào, nếu quả đảm bảo săn chắc, nặng tay và có độ đàn hồi tốt, thì đó là dấu hiệu của một quả tươi ngon. Ngược lại, nếu quả quýt cảm giác hơi mềm, có thể là dấu hiệu của quả "xọp" không ngon hoặc sẽ nhanh hỏng.
3. Cách phân biệt quýt Trung Quốc, Việt Nam
Có một thực tế đang tồn tại trên thị trường, đó là sự hiện diện đáng lo ngại của quýt Trung Quốc, có tiềm ẩn các yếu tố độc hại có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng:
- Quýt Trung Quốc, mặc dù có vẻ bắt mắt và giá rẻ hơn so với quýt Việt Nam, thường chứa nhiều hóa chất độc hại, đặc biệt là thuốc bảo quản, đây là một nguy cơ tiềm ẩn gây hại cho sức khỏe, có thể tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư.
- Đối với độ dày của vỏ quýt, quýt Việt Nam thường có vỏ mỏng, trong khi quýt Trung Quốc thường có vỏ dày hơn. Khi bóc vỏ, đầu múi của quýt Trung Quốc thường bị khô, xốp, không đạt độ mọng nước như quýt Việt Nam.
- Liên quan đến màu sắc, vỏ quýt Việt Nam thường có nám, đốm mờ, và màu vàng mỡ gà, không thể cạnh tranh về mắt mà so với quýt Trung Quốc. Vỏ quýt Trung Quốc thường láng bóng và màu vàng tươi hấp dẫn, nhưng thực chất, màu sắc này thường do việc sử dụng hóa chất bảo quản. Những hóa chất độc hại này giúp quýt duy trì màu sắc tươi tắn hơn trong quá trình vận chuyển.
- Về hình dáng, quýt Trung Quốc thường có kích thước đồng đều và quả dẹt, trong khi quýt Việt Nam thường có kích thước không đều.
- Về hương vị, quýt Trung Quốc thường có hương vị ngọt đậm, thậm chí cả vị đắng và mùi hắc từ những hóa chất. Trong khi đó, quýt Việt Nam thường có hương vị thanh nhẹ và chua dịu.
4. Những lưu ý khi ăn quýt
- Hạn chế ăn quýt khi sử dụng một số loại dược phẩm:
Cam là nguồn giàu axit và vitamin như C, K, cũng như thuốc sulfa, spironolactone, và các dược phẩm bổ sung kali. Do đó, cần tuyệt đối hạn chế ăn quýt khi sử dụng những loại dược phẩm nêu trên.
- Không ăn quýt sau khi ăn củ cải:
Sau khi củ cải nhập vào cơ thể, nó tạo ra chất sulfate và chuyển hóa thành Thiocyanate, chất có khả năng ức chế tổng hợp hormone tuyến giáp. Ăn quýt trong tình trạng này sẽ giúp Flavonoid trong quýt phân giải thành hydroxy axit và axit ferulic trong dạ dày, tăng cường tác dụng ức chế của Thiocyanate lên tuyến giáp, ảnh hưởng đến chức năng của nó.
- Không sử dụng vỏ quýt để hãm trà:
Vỏ quýt thường được ngâm chất bảo quản và trải qua các xử lý trước khi được bán. Do đó, việc sử dụng loại vỏ quýt này để hãm trà có thể không tốt cho sức khỏe.
- Không ăn quýt trước bữa cơm và khi đói:
Mặc dù quýt mang lại nhiều lợi ích, nhưng không nên ăn quá mức trong một lần và đặc biệt là không nên ăn khi đói, bởi vì axit trong quýt có thể gây tổn thương cho niêm mạc dạ dày.
Bài viết liên quan: Cách chọn sầu riêng ngon không thuốc, nhiều múi, chín già
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về các giống quýt, cách chọn quýt ngon, ngọt và phân biệt quýt Trung Quốc, Việt Nam. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!
