Các trường hợp chấm dứt hoạt động dự án đầu tư theo quy định mới

Trong quá trình triển khai, không phải mọi dự án đầu tư đều có thể vận hành liên tục đến khi hoàn thành mục tiêu ban đầu. Vì nhiều nguyên nhân khác nhau, pháp luật quy định rõ các trường hợp chấm dứt hoạt động dự án nhằm bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả và phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội. Việc nắm rõ các quy định mới về chấm dứt hoạt động dự án đầu tư có ý nghĩa quan trọng đối với nhà đầu tư trong việc phòng ngừa rủi ro pháp lý và chủ động trong hoạt động kinh doanh.

1. Các trường hợp chấm dứt hoạt động dự án đầu tư theo quy định mới

Theo khoản 1 Điều 36 Luật đầu tư 2025, Nhà đầu tư chấm dứt hoạt động đầu tư, dự án đầu tư trong các trường hợp sau:

- Nhà đầu tư quyết định chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư

Trong trường hợp này, quyết định chấm dứt hoàn toàn phụ thuộc vào nhà đầu tư. Nguyên nhân có thể là dự án không đạt hiệu quả kinh tế, vượt quá khả năng quản lý, hoặc nhà đầu tư muốn chuyển nguồn lực sang các dự án khác có tiềm năng cao hơn. Quyết định này phải tuân thủ các quy định pháp luật, đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan như người lao động, đối tác và cơ quan quản lý.

- Theo các điều kiện chấm dứt hoạt động được quy định trong hợp đồng, điều lệ doanh nghiệp

Một số dự án được thực hiện dựa trên hợp đồng hoặc điều lệ doanh nghiệp, trong đó nêu rõ các điều kiện chấm dứt hoạt động. Ví dụ, dự án có thể bị chấm dứt nếu không đạt các mốc tiến độ quan trọng, vi phạm các cam kết về đầu tư, hoặc gặp các điều kiện bất khả kháng. Điều này bảo vệ quyền lợi của các bên và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý dự án.

- Hết thời hạn hoạt động của dự án đầu tư

Đối với các dự án được cấp phép với thời hạn xác định từ đầu, khi thời hạn này kết thúc, dự án sẽ tự động chấm dứt nếu không được gia hạn. Đây là cơ chế quản lý phổ biến giúp nhà nước kiểm soát việc sử dụng nguồn lực đầu tư, quy hoạch và điều phối các dự án mới một cách hiệu quả.

Tóm lại, việc chấm dứt hoạt động đầu tư có thể xuất phát từ quyết định của nhà đầu tư, các điều kiện pháp lý hoặc hợp đồng, hoặc do dự án hết thời hạn. Đây là cơ chế quan trọng để quản lý hiệu quả nguồn lực, bảo vệ quyền lợi các bên liên quan, giảm rủi ro và duy trì sự ổn định trong phát triển kinh tế – xã hội.

2. Trong những trường hợp nào cơ quan đăng ký đầu tư có thể chấm dứt hoặc chấm dứt một phần hoạt động của dự án đầu tư?

Theo khoản 2 Điều 36 Luật đầu tư 2025, Các trường hợp cơ quan đăng ký đầu tư chấm dứt hoặc chấm dứt một phần hoạt động của dự án đầu tư:

- Dự án đầu tư thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 35 mà nhà đầu tư không có khả năng khắc phục điều kiện ngừng hoạt động

Điều này áp dụng cho các dự án đã vi phạm các điều kiện hoạt động bắt buộc theo luật định mà không thể khắc phục. Nếu nhà đầu tư không thể điều chỉnh để đáp ứng các yêu cầu pháp lý, cơ quan đăng ký đầu tư có cơ sở pháp lý để chấm dứt dự án nhằm bảo vệ quyền lợi Nhà nước và tránh lãng phí nguồn lực.

- Sau 24 tháng kể từ thời điểm kết thúc tiến độ thực hiện mục tiêu của dự án mà nhà đầu tư vẫn không hoàn thành mục tiêu hoạt động

Nếu dự án kéo dài quá hạn mà không đạt mục tiêu hoặc không thuộc diện được điều chỉnh tiến độ, cơ quan đăng ký đầu tư sẽ xem xét chấm dứt dự án. Quy định này nhằm đảm bảo tiến độ triển khai dự án, tránh việc nguồn lực bị “đóng băng” mà không mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội.

- Nhà đầu tư không được tiếp tục sử dụng địa điểm đầu tư và không thực hiện thủ tục điều chỉnh trong thời hạn 6 tháng

Nếu nhà đầu tư không điều chỉnh địa điểm theo quy định sau khi mất quyền sử dụng đất hoặc cơ sở vật chất, cơ quan đăng ký đầu tư có quyền chấm dứt dự án. Điều này đảm bảo dự án không gây lãng phí đất đai, tài sản hoặc xung đột pháp lý với các bên liên quan.

- Dự án đã ngừng hoạt động và hết 12 tháng kể từ ngày ngừng hoạt động, cơ quan không liên lạc được với nhà đầu tư

Trường hợp này áp dụng để xử lý các dự án “bỏ hoang” hoặc không còn hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt, giúp Nhà nước thu hồi quyền sử dụng dự án và quản lý hiệu quả nguồn lực.

- Dự án thuộc trường hợp bị thu hồi đất theo quy định pháp luật về đất đai

Nếu dự án nằm trên diện tích đất bị thu hồi, cơ quan đăng ký đầu tư có quyền chấm dứt dự án để bảo đảm quyền lợi của Nhà nước, tiến độ giải phóng mặt bằng và sử dụng đất hợp lý.

- Nhà đầu tư không ký quỹ hoặc không có bảo lãnh nghĩa vụ ký quỹ theo quy định pháp luật

Đối với một số dự án cần bảo đảm thực hiện bằng quỹ ký quỹ, việc nhà đầu tư không thực hiện nghĩa vụ này là vi phạm cam kết, cơ quan đăng ký đầu tư có quyền chấm dứt dự án để giảm rủi ro pháp lý và tài chính.

- Nhà đầu tư thực hiện hoạt động đầu tư trên cơ sở giao dịch dân sự giả tạo

Nếu phát hiện dự án được thực hiện thông qua các giao dịch giả tạo nhằm lách luật hoặc chiếm đoạt tài sản, cơ quan đăng ký đầu tư sẽ chấm dứt dự án để bảo vệ quyền lợi Nhà nước và tính minh bạch trong đầu tư.

- Theo bản án, quyết định của Tòa án, phán quyết trọng tài

Trong trường hợp các cơ quan tư pháp ra quyết định hủy bỏ, đình chỉ hoặc yêu cầu chấm dứt dự án, cơ quan đăng ký đầu tư phải thực hiện theo, đảm bảo tuân thủ pháp luật.

- Tổ chức kinh tế đã giải thể nhưng không chấm dứt hoạt động hoặc không chuyển nhượng, chuyển quyền sở hữu khác theo quy định pháp luật

Nếu doanh nghiệp giải thể nhưng dự án vẫn hoạt động hoặc chưa được bàn giao, cơ quan đăng ký đầu tư sẽ chấm dứt dự án để tránh các tranh chấp pháp lý và rủi ro quản lý.

Tóm lại, cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền chấm dứt hoặc chấm dứt một phần hoạt động dự án trong nhiều tình huống: từ vi phạm pháp luật, không hoàn thành mục tiêu, không đảm bảo điều kiện sử dụng đất hoặc quỹ ký quỹ, đến các trường hợp liên quan đến quyết định của Tòa án hoặc giải thể doanh nghiệp. Quy định này giúp quản lý nguồn lực hiệu quả, bảo vệ quyền lợi Nhà nước và duy trì trật tự pháp lý trong hoạt động đầu tư.

Lưu ý: Cơ quan đăng ký đầu tư quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong trường hợp dự án đầu tư chấm dứt hoạt động theo quy định tại khoản 2 Điều này, trừ trường hợp chấm dứt một phần hoạt động của dự án đầu tư.

3. Trong trường hợp nào cơ quan đăng ký đầu tư chấm dứt dự án đầu tư thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư?

Theo khoản 3 Điều 36 Luật đầu tư 2025, Đối với các dự án đầu tư thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, cơ quan đăng ký đầu tư không thể tự ý chấm dứt hoạt động của dự án mà phải tham khảo ý kiến của cơ quan đã chấp thuận chủ trương đầu tư trước khi ra quyết định. Quy định này xuất phát từ thực tế rằng những dự án này thường có quy mô lớn, liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực hoặc địa bàn chiến lược, và đã được xem xét kỹ lưỡng về tính khả thi, mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội cũng như tác động môi trường trước khi được phê duyệt.

Việc tham khảo ý kiến nhằm đảm bảo quyết định chấm dứt dự án phản ánh đầy đủ các yếu tố pháp lý, kinh tế và xã hội, đồng thời tránh những quyết định đơn phương gây lãng phí nguồn lực, làm gián đoạn các chuỗi giá trị sản xuất hoặc ảnh hưởng đến lợi ích của cộng đồng xung quanh dự án. Cơ chế này cũng giúp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan, bao gồm nhà đầu tư, người lao động, các đối tác liên quan, và đặc biệt là lợi ích công cộng, khi việc chấm dứt dự án có thể dẫn đến thay đổi trong sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, hoặc ảnh hưởng đến quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Hơn nữa, quy định này thể hiện nguyên tắc quản lý đầu tư có trách nhiệm và minh bạch, giúp cơ quan đăng ký đầu tư thực hiện quyền giám sát một cách công bằng và hợp pháp. Nó cũng tạo ra một quá trình phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, từ đó giảm thiểu rủi ro tranh chấp pháp lý, đảm bảo rằng các quyết định liên quan đến chấm dứt dự án được đưa ra dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc, phù hợp với chiến lược phát triển dài hạn của ngành và địa phương.

Như vậy, việc chấm dứt dự án đầu tư thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư không chỉ là hành động hành chính mà còn là một biện pháp quản lý nhằm bảo đảm sử dụng nguồn lực hiệu quả, giảm thiểu lãng phí, và duy trì sự ổn định trong phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư và cộng đồng liên quan.

Kết luận 

Việc quy định rõ ràng các trường hợp chấm dứt hoạt động dự án đầu tư không chỉ là công cụ quản lý hiệu quả của Nhà nước mà còn là “hành lang pháp lý” giúp nhà đầu tư nhận diện rủi ro và chủ động trong quá trình triển khai dự án. Trong bối cảnh môi trường đầu tư ngày càng cạnh tranh và biến động, việc một dự án phải chấm dứt không còn là điều hiếm gặp, mà trở thành một phần tất yếu của chu kỳ đầu tư. Điều quan trọng không nằm ở việc dự án dừng lại, mà ở cách thức nhà đầu tư tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan, đồng thời hạn chế tối đa các hệ quả tiêu cực phát sinh.

Hơn nữa, các quy định mới đã thể hiện rõ xu hướng siết chặt kỷ luật đầu tư, nâng cao trách nhiệm của nhà đầu tư và tăng cường vai trò giám sát của cơ quan quản lý nhà nước. Điều này góp phần thanh lọc các dự án kém hiệu quả, tạo điều kiện cho những dự án có chất lượng, bền vững được phát triển. Vì vậy, việc hiểu đúng và áp dụng đúng các quy định về chấm dứt hoạt động dự án đầu tư không chỉ giúp nhà đầu tư tránh được rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và phát triển lâu dài.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900 6162 để được giải đáp.