- 1. Điều kiện tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ
- 2. Cách thức để không phải đi nghĩa vụ quân sự
- Tạm hoãn vì lý do sức khỏe (chưa đủ tiêu chuẩn)
- Tạm hoãn vì lý do học vấn (đang học Đại học, Cao đẳng)
- Tạm hoãn vì lý do hoàn cảnh gia đình
- Tạm hoãn vì lý do đặc biệt khác
- Những trường hợp miễn gọi nhập ngũ (không phải đi nghĩa vụ vĩnh viễn)
- 3. Trốn tránh nghĩa vụ quân sự (cố ý không đi bộ đội) bị xử lý như thế nào?
- Xử phạt hành chính
- Xử lý hình sự
- 4. Câu hỏi thường gặp về làm sao để không phải đi nghĩa vụ quân sự
- Công việc ổn định không muốn đi nghĩa vụ quân sự được không?
- Xăm hình có được miễn nghĩa vụ quân sự không?
- Sức khỏe xếp loại 6 có được miễn nghĩa vụ quân sự không?
- Bị tâm thần đã đỡ có phải tham gia nghĩa vụ quân sự không?
- 5. Khuyến cáo của Luật Minh Khuê về các "mẹo trốn" nghĩa vụ quân sự?
Trước khi phân tích về các cách thức hay điều kiện để không phải đi nghĩa vụ quân sự, chúng ta cần hiểu rõ quy định về điều kiện nhập ngũ theo quy định của Luật nghĩa vụ quân sự mới nhất hiện nay.
1. Điều kiện tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ
Theo khoản 2 Điều 3 Luật Nghĩa vụ quân sự năm 2015, Đăng ký nghĩa vụ quân sự là việc lập hồ sơ về nghĩa vụ quân sự của công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự. Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 4 của luật này cũng quy định rõ: Công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự, không phân biệt dân tộc, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ học vấn, nghề nghiệp, nơi cư trú phải thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Từ các quy định trên có thể thấy, nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm bắt buộc của mọi công dân Việt Nam khi đến độ tuổi luật định, nhằm phục vụ và bảo vệ Tổ quốc, không có sự phân biệt về bất kỳ yếu tố cá nhân hay xã hội nào.
Điều 4, Thông tư 148/2018/TT-BQP quy định về tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ như sau:
Điều 4. Tiêu chuẩn tuyển quân
1. Tuổi đời:
a) Công dân từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi.
b) Công dân nam được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo thì tuyển chọn và gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi.
2. Tiêu chuẩn chính trị:
a) Thực hiện theo Thông tư liên tịch số 50/2016/TTLT-BQP-BCA ngày 15 tháng 4 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - Bộ trưởng Bộ Công an quy định tiêu chuẩn chính trị tuyển chọn công dân vào phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
b) Đối với các cơ quan, đơn vị và vị trí trọng yếu cơ mật trong Quân đội; lực lượng Tiêu binh, Nghi lễ; lực lượng Vệ binh và Kiểm soát quân sự chuyên nghiệp thực hiện tuyển chọn theo quy định của Bộ Quốc phòng.
3. Tiêu chuẩn sức khỏe:
a) Tuyển chọn những công dân có sức khỏe loại 1, 2, 3 theo quy định tại Thông tư liên tịch số 16/2016/TTLT-BYT-BQP ngày 30 tháng 6 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Y tế - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định việc khám sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự.
b) Đối với các cơ quan, đơn vị, vị trí quy định tại Điểm b, Khoản 2 Điều này, thực hiện tuyển chọn bảo đảm tiêu chuẩn riêng theo quy định của Bộ Quốc phòng.
c) Không gọi nhập ngũ vào Quân đội những công dân có sức khỏe loại 3 tật khúc xạ về mắt (cận thị 1,5 diop trở lên, viễn thị các mức độ); nghiện ma túy, nhiễm HlV, AIDS.
4. Tiêu chuẩn văn hóa:
a) Tuyển chọn và gọi nhập ngũ những công dân có trình độ văn hóa lớp 8 trở lên, lấy từ cao xuống thấp. Những địa phương có khó khăn không đảm bảo đủ chỉ tiêu giao quân thì báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định được tuyển chọn số công dân có trình độ văn hóa lớp 7.
b) Các xã thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật; đồng bào dân tộc thiểu số dưới 10.000 người thì được tuyển không quá 25% công dân có trình độ văn hóa cấp tiểu học, còn lại là trung học cơ sở trở lên.
Như vậy, có thể thấy có 04 tiêu chuẩn tuyển quân chính gồm: Tiêu chuẩn tuổi đời, chính trị, sức khoẻ và văn hoá. Công dân đạt các tiêu chuẩn kể trên thì thuộc đối tượng nhập ngũ theo quy định của Luật nghĩa vụ quân sự năm 2015 và có nghĩa vụ nhập ngũ để thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng với tổ quốc.
2. Cách thức để không phải đi nghĩa vụ quân sự
Căn cứ vào tiêu chuẩn gọi công dân nhập ngũ, những công dân không đạt các tiêu chuẩn kể trên đương nhiên sẽ không phải đi nhập ngũ do không đủ điều kiện (không được tuyển). Các trường hợp được Tạm hoãn gọi nhập ngũ được quy định chi tiết tại Khoản 1, Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 (hướng dẫn tại Thông tư 148/2018/TT-BQP).
Các nhóm lý do chính được tạm hoãn bao gồm:
- Lý do sức khỏe: Chưa đủ tiêu chuẩn sức khỏe phục vụ tại ngũ.
- Lý do học vấn: Đang theo học tại các cơ sở giáo dục.
- Hoàn cảnh gia đình: Là lao động chính duy nhất, có anh/chị/em ruột đang tại ngũ...
- Lý do đặc biệt khác: Thuộc diện di dân, giãn dân; là cán bộ, công chức ở vùng khó khăn...
Tạm hoãn vì lý do sức khỏe (chưa đủ tiêu chuẩn)
Bạn được tạm hoãn nếu Hội đồng khám sức khỏe kết luận bạn "chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ". Việc đánh giá sức khỏe dựa trên hệ thống phân loại từ loại 1 đến loại 6 theo quy định tại Thông tư liên tịch 16/2016/TTLT-BYT-BQP.
- Hệ thống phân loại: Sức khỏe được chấm điểm từ 1 (rất tốt) đến 6 (rất kém) cho 8 chỉ tiêu khác nhau. Loại sức khỏe cuối cùng được xác định bằng chỉ tiêu có điểm số thấp nhất.
- Tiêu chuẩn nhập ngũ: Chỉ tuyển chọn công dân có sức khỏe loại 1, 2, 3.
- Trường hợp được tạm hoãn: Công dân có sức khỏe loại 4, 5, 6 thường sẽ được tạm hoãn. Công dân có sức khỏe loại 3 nhưng mắc một số tật khúc xạ về mắt (như cận thị từ 1.5 diop trở lên) cũng không được gọi nhập ngũ và sẽ được tạm hoãn.
Lưu ý: Kết luận cuối cùng phải do Hội đồng khám sức khỏe cấp huyện đưa ra. Hàng năm, những người được tạm hoãn vì lý do sức khỏe có thể được gọi tái khám để kiểm tra lại tình trạng.
Tạm hoãn vì lý do học vấn (đang học Đại học, Cao đẳng)
Bạn được tạm hoãn nếu đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông, hoặc đang được đào tạo trình độ đại học/cao đẳng hệ chính quy thuộc một khóa đào tạo tập trung, kể cả trường hợp du học ở nước ngoài.
Cần làm rõ các điểm sau:
- "Một khóa đào tạo": Việc tạm hoãn chỉ áp dụng cho một khóa học đầu tiên. Nếu bạn học xong cao đẳng và liên thông lên đại học, bạn vẫn được tạm hoãn. Tuy nhiên, nếu bạn đã tốt nghiệp đại học và học thêm văn bằng 2, bạn sẽ không được tạm hoãn nữa.
- Du học sinh: Vẫn được tạm hoãn nếu đang theo học hệ chính quy, tập trung tại một trường ở nước ngoài.
- Vượt quá thời gian đào tạo: Nếu bạn học kéo dài hơn thời gian đào tạo chuẩn của khóa học, bạn có thể không còn được tạm hoãn và sẽ bị gọi nhập ngũ nếu còn trong độ tuổi quy định.
Để được tạm hoãn, bạn phải nộp Giấy xác nhận sinh viên (nếu học trong nước) hoặc Giấy xác nhận của trường nước ngoài đã được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng (nếu du học).
Tạm hoãn vì lý do hoàn cảnh gia đình
Bạn được hoãn nếu bạn là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động.
Để được xét duyệt, cần đáp ứng đủ 3 điều kiện:
- "Duy nhất": Bạn là lao động duy nhất. Trong gia đình không còn anh, chị, em ruột nào khác có khả năng lao động.
- "Trực tiếp nuôi dưỡng": Bạn là người chịu trách nhiệm chính về kinh tế và chăm sóc cho người thân.
- "Thân nhân không còn khả năng lao động": Thường là bố, mẹ đã hết tuổi lao động theo quy định, hoặc con chưa đến tuổi thành niên (dưới 18 tuổi).
Giấy tờ mấu chốt để chứng minh trường hợp này là Giấy xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã về hoàn cảnh gia đình.
Tạm hoãn vì lý do đặc biệt khác
Ngoài 3 lý do phổ biến trên, bạn cũng được tạm hoãn nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây theo Khoản 1, Điều 41 Luật NVQS :
- Có anh, chị hoặc em ruột đang là hạ sĩ quan, binh sĩ phục vụ tại ngũ hoặc đang thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.
- Là một con của bệnh binh, người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%.
- Người thuộc diện di dân, giãn dân trong 03 năm đầu đến các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
- Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
- Là dân quân thường trực.
Nếu không thuộc bất kỳ trường hợp nào được liệt kê ở trên, bạn không đủ điều kiện để được tạm hoãn gọi nhập ngũ.
Những trường hợp miễn gọi nhập ngũ (không phải đi nghĩa vụ vĩnh viễn)
Bạn cần phân biệt rõ: Miễn là không bao giờ bị gọi nhập ngũ trong thời bình trong khi tạm hoãn chỉ là tạm thời, khi hết lý do hoãn (ví dụ: học xong, sức khỏe hồi phục), bạn vẫn có thể bị gọi nhập ngũ nếu còn trong độ tuổi.
Các trường hợp được miễn (không phải đi nghĩa vụ quân sự vĩnh viễn) được quy định tại Khoản 2, Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015. Các nhóm lý do chính được miễn bao gồm:
- Con của gia đình chính sách (liệt sĩ, thương binh hạng 1, một anh trai hoặc một em trai của Liệt sĩ, một con của thương binh hạng 2...): Lưu ý rằng luật quy định rất chặt chẽ về đối tượng. Ví dụ, chỉ con của thương binh hạng một và hạng hai mới được miễn, con của thương binh các hạng khác không thuộc diện này. Để được xét miễn, bạn cần nộp các giấy tờ chứng nhận Liệt sĩ, Thương binh, Bệnh binh... cùng với giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân (giấy khai sinh).
- Sức khỏe yếu kém vĩnh viễn (không đủ tiêu chuẩn phục vụ tại ngũ): Bạn được miễn nếu Hội đồng khám sức khỏe kết luận bạn có sức khỏe loại 5 hoặc loại 6. Theo hệ thống phân loại sức khỏe, loại 5 và 6 là các trường hợp có tình trạng sức khỏe kém hoặc rất kém, mắc các bệnh lý nặng, mãn tính hoặc dị tật khiến công dân được xác định là "Không đủ tiêu chuẩn phục vụ tại ngũ". Điều này khác với sức khỏe loại 4 (có thể được tạm hoãn).
- Cán bộ, công chức, thanh niên xung phong đã phục vụ ở vùng đặc biệt khó khăn trong thời gian dài.
Các trường hợp miễn khác bao gồm :
- Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân.
- Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn từ 24 tháng trở lên.
3. Trốn tránh nghĩa vụ quân sự (cố ý không đi bộ đội) bị xử lý như thế nào?
Theo Nghị định 37/2022/NĐ-CP (vi phạm hành chính) và Điều 332 Bộ luật Hình sự sửa đổi năm 2017 thì hành vi trốn nghĩa vụ quân sự, bao gồm cả việc xuất cảnh ra nước ngoài để trốn tránh, tùy theo mức độ, sẽ bị Xử phạt hành chính (phạt tiền) hoặc Truy cứu trách nhiệm hình sự (phạt tù).
Đối với hành vi xuất cảnh để trốn tránh, pháp luật hiện hành không quy định đây là một tội danh riêng biệt. Tuy nhiên, một công dân ở nước ngoài không chấp hành lệnh gọi khám sức khỏe hoặc lệnh gọi nhập ngũ vẫn bị coi là đã thực hiện hành vi trốn tránh. Hành vi này sẽ bị xử lý theo trình tự: xử phạt hành chính, và nếu tái phạm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi về nước. Việc trốn ra nước ngoài không miễn trừ trách nhiệm pháp lý của bạn.
Pháp luật phân biệt rõ ngưỡng bị phạt tiền và xử lý hình sự. Thông thường, một người vi phạm lần đầu sẽ bị xử phạt hành chính. Nếu đã bị xử phạt hành chính mà còn tái phạm, hoặc có các hành vi nghiêm trọng như tự gây thương tích để trốn tránh, người đó sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự/ Đã có nhiều trường hợp thanh niên bị phạt tù vì tái phạm hành vi không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ sau khi đã bị xử phạt hành chính.
Xử phạt hành chính
Mức xử phạt hành chính cho hành vi không chấp hành Lệnh gọi nhập ngũ dao động từ 30.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng, tùy thuộc vào hành vi cụ thể. Nghị định 37/2022/NĐ-CP quy định chi tiết các mức phạt như sau:
| Hành vi vi phạm | Mức phạt (VND) |
| Không có mặt đúng thời gian, địa điểm tập trung ghi trong lệnh gọi nhập ngũ mà không có lý do chính đáng. | 30.000.000 - 40.000.000 |
| Gian dối nhằm trốn tránh thực hiện lệnh gọi nhập ngũ sau khi đã có kết quả khám tuyển đủ điều kiện. | 40.000.000 - 50.000.000 |
| Không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ (trừ 2 trường hợp trên). | 50.000.000 - 75.000.000 |
Điều quan trọng cần nhấn mạnh là biện pháp khắc phục hậu quả đi kèm: Nộp phạt xong vẫn bị buộc phải chấp hành nghĩa vụ quân sự. Việc nộp phạt không phải là cách để "mua" sự miễn trừ.
Xử lý hình sự
Bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 332 Bộ luật Hình sự khi đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, hoặc vi phạm trong thời chiến, hoặc tự gây thương tích/tổn hại sức khỏe để trốn tránh. Cụ thể, các dấu hiệu cấu thành tội phạm này bao gồm:
- Đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm: Đây là trường hợp phổ biến nhất. Ví dụ, một người không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ năm 2024, đã bị ra quyết định xử phạt hành chính. Đến năm 2025, người này tiếp tục không chấp hành lệnh gọi nhập ngũ thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Các bản án thực tế cho thấy, nhiều bị cáo bị phạt tù từ 6 đến 9 tháng chỉ vì tái phạm hành vi này .
- Tự gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe: Hành vi cố ý tự làm mình bị thương (ví dụ: gãy tay, sử dụng thuốc để thay đổi chỉ số sức khỏe) nhằm mục đích không đủ tiêu chuẩn sức khỏe để nhập ngũ sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự ngay lập tức, với khung hình phạt nặng hơn.
- Phạm tội trong thời chiến: Hành vi trốn tránh trong thời chiến bị coi là đặc biệt nghiêm trọng và sẽ bị xử lý hình sự với khung hình phạt cao hơn.
Khung hình phạt cho tội này được quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều 332 BLHS 2017:
- Khung cơ bản: Phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
- Khung tăng nặng: Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm nếu phạm tội có các tình tiết như tự gây thương tích, phạm tội trong thời chiến, hoặc lôi kéo người khác phạm tội.
4. Câu hỏi thường gặp về làm sao để không phải đi nghĩa vụ quân sự
Công việc ổn định không muốn đi nghĩa vụ quân sự được không?
Xin chào công ty luật minh khuê, năm nay em 26 tuổi. Hiện đang đi làm ở Hà nội. Sắp tới có đợt khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Hiện tại công việc của em đang ổn định nên em không muốn đi nghĩa vụ quân sự. Em có bằng đại học chính quy. Em muốn hỏi công ty xem có cách nào để em có thể không phải đi nghĩa vụ quân sự không ạ? Em xin cảm ơn ạ.
Bạn nêu rằng năm nay bạn 26 tuổi và bạn không muốn tham gia tuyển quân, xin lưu ý với bạn rằng ngày cả khi bạn muốn tham gia tuyển quân thì bạn cũng phải đảm bảo các tiêu chuẩn theo quy định của Luật nghĩa vụ quân sự năm 2015 và Thông tư 148/2018/TT-BQP như phân tích ở mục 1. Nếu bạn đảm bảo tiêu chí trên không thuộc diện miễn hoặc hoãn nghĩa vụ quân sự thì bạn vẫn trong độ tuổi gọi nhập ngũ. Nếu bạn trốn tránh việc thực hiện thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định pháp luật.
Xăm hình có được miễn nghĩa vụ quân sự không?
Em chào luật sư, Em có một câu hỏi: Em còn trong độ tuổi nhập ngũ, Em có xăm hình cha, mẹ ở tay. Luật sư cho em hỏi là xăm như thế thì em có được gọi đi nghĩa vụ quân sự hay miễn gọi nhập ngũ không ạ? Em xin cảm ơn luật sư.
Theo quy định tại khoản 9, điều 5, Thông tư liên tịch số 50/2010/TTLT-BQP-BCA có quy định về những trường hợp không tuyển chọn vào phục vụ trong quân đội những trường hợp trên cơ thể cơ hình xăm, chữ xăm có nội dung chống đối chế độ, chia rẽ dân tộc, mang tính kỳ dị, kỳ quái, kích động tình dục, bạo lực. Hình xăm, chữ xăm gây phản cảm ở vị trí lộ diện như mặt, đầu, cổ; từ 1/2 cánh tay trên trở xuống, từ 1/3 dưới đùi trở xuống. Hình xăm, chữ xăm chiếm diện tích từ 1/2 lưng, ngực, bụng trở lên.
Như vậy, bạn có thể căn cứ vào quy định trên để biết hình xăm của Bạn có thuộc những trường hợp này không. Theo quan điểm cá nhân hình xăm của bạn là hình của của cha, mẹ bạn ở tay nếu không quá lớn thì không thuộc trường hợp được miễn. Tham khảo: Khám vùng kín để đi nghĩa vụ quân sự có phải cởi quần không?
Sức khỏe xếp loại 6 có được miễn nghĩa vụ quân sự không?
Chào luật sư! luật sư cho tôi hỏi, mấy năm trước tôi đi khám nghĩa vụ quân sự, xếp loại 6 và không bị gọi đi khám mấy năm liền. Năm nay lại gọi đi khám, vậy thì trường hợp của tôi đã được miễn nghĩa vụ mà lại bị gọi nữa là đúng hay sai? Cảm ơn!
Căn cứ điều Điều 41 Luật nghĩa vụ quân sự 2015 quy định các trường hợp tạm hoãn nghĩa vụ quân sự và theo điểm a, mục 3, điều 4 của thông tư 148/2018 TT-BQP có quy định: "a) Tuyển chọn những công dân có sức khỏe loại 1, 2, 3 theo quy định tại Thông tư liên tịch số 16/2016/TTLT-BYT-BQP ngày 30 tháng 6 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Y tế - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định việc khám sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự."
Như vậy, trường hợp của bạn, do sức khỏe không đủ tiêu chuẩn nên sẽ hoãn nghĩa vụ quân sự, không thuộc trường hợp được miễn nghĩa vụ quân sự. Và khi không còn lý do để tạm hoãn nữa thì được gọi nhập ngũ. Nếu như thời điểm hiện tại sức khỏe của bạn đã ổn định và vẫn trong độ tuổi (từ đủ 18 đến 27 tuổi) thì việc UBND xã gọi khám nghĩa vụ quân sự là hoàn toàn hợp lý. >> Tìm hiểu thêm: STT đi nghĩa vụ quân sự hài hước, ấn tượng nhất
Bị tâm thần đã đỡ có phải tham gia nghĩa vụ quân sự không?
Xin chào luật sư, cháu tôi năm nay 20 tuổi. Lúc cháu 17 tuổi đã tham gia khám tuyển nghiã vụ quân sự theo giấy báo của UBND xã và không đạt tiêu chuẩn. Sau đó 1 năm, cháu bị bệnh tâm thần và điều trị tại bệnh viện tâm thần của tỉnh. Nay cháu đã đỡ và có sổ của bệnh viện tâm thần cấp. Gia đình tôi đã báo cáo với UBND xã có đầy đủ giấy tờ hợp lệ của bệnh viện tâm thần. Nhưng nay UBND xã lại có giấy gọi cháu tôi đi khám tuyển nghĩa vụ quân sự là đúng hay sai? Trân thành cảm ơn luật sư và mong nhận được câu trả lời sớm nhất từ luật sư.
Các trường hợp được miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự: Người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh tâm thần hoặc bệnh mãn tính theo quy định của pháp luật.
Hiện nay, căn cứ theo quy định Thông tư 105/2023/TT-BQP quy định tiêu chuẩn sức khoẻ, khám sức khoẻ cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý của Bộ quốc phòng có hiệu lực từ ngày 01/01/2024 thay thế cho thông tư liên tịch 16/2016 TTLT-BTY-BQP trước đây. Các bệnh về tâm thần có rất nhiều dạng như:
5. Các bệnh về Tâm thần
| TT | Bệnh tật | Điểm |
| 63 | Rối loạn trầm cảm |
|
|
| - Mức độ nhẹ | 4 |
|
| - Mức độ vừa | 5 |
|
| - Mức độ nặng | 6 |
| 64 | Các mặt bệnh tâm thần |
|
|
| - Chậm phát triển tâm thần: |
|
|
| + Chậm phát triển tâm thần mức độ trầm trọng | 6 |
|
| + Chậm phát triển tâm thần mức độ nặng | 6 |
|
| + Chậm phát triển tâm thần mức độ vừa | 5 |
|
| + Chậm phát triển tâm thần mức độ nhẹ | 5 |
|
| - Các rối loạn loạn thần cấp và nhất thời: |
|
|
| + Không hồi phục | 6 |
|
| + Hồi phục không hoàn toàn | 5 |
|
| + Hồi phục hoàn toàn | 4 |
|
| - Các trạng thái hoang tưởng và loạn thần không đặc hiệu | 6 |
|
| - Các rối loạn tri giác | 6 |
|
| - Các rối loạn về phân định giới tính | 4 |
|
| - Các rối loạn về ưa chuộng tình dục | 4 |
| 65 | Tâm thần phân liệt (các thể) | 6 |
| 66 | Các rối loạn tâm thần do rượu | 6 |
|
| - Nghiện rượu mạn tính | 6 |
|
| - Loạn thần do rượu (hoang tưởng, ảo giác, sảng, các bệnh não thực tổn do rượu | 6 |
|
| - Hội chứng cai rượu | 6 |
| 67 | Rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng ma túy (opiate, chất dạng amphetamin, cocain, cần sa, chất kích thần khác) | 6 |
| 68 | Loạn thần do thuốc: |
|
|
| - Hội chứng cai các thuốc gây nghiện, trạng thái hoang tưởng, ảo giác, loạn thần do ngộ độc thuốc | 6 |
|
| - Lệ thuộc thuốc gây nghiện | 5 |
| 69 | Rối loạn phân liệt cảm xúc |
|
|
| - Thể điển hình, cường độ mạnh, cơn kéo dài, mau tái phát | 6 |
|
| - Thể trung bình, cơn thưa 1 - 3 năm /lần hoặc thể nhẹ chu kỳ con 3-5 năm | 6 |
|
| - Hưng cảm | 6 |
|
| - Trầm cảm | 6 |
|
| - Hỗn hợp | 6 |
|
| - Không biệt định | 6 |
| 70 | Rối loạn hành vi ở thanh thiếu niên |
|
|
| - Thể nặng và cố định | 6 |
|
| - Trung bình | 5 |
| 71 | Rối loạn nhân cách |
|
|
| - Các rối loạn nhân cách đặc hiệu | 5 |
|
| - Các rối loạn nhân cách hỗn hợp và các loại nhân cách khác nhau | 4 |
| 72 | Rối loạn giấc ngủ không thực tổn: |
|
|
| - Nếu có bệnh cơ thể đi kèm | 5 |
|
| - Nếu không có bệnh cơ thể đi kèm | 3 |
| 73 | Rối loạn lo âu: |
|
|
| - Đã hồi phục | 4 |
|
| - Đang tiến triển | 5 |
|
| - Hay tái phát (từ 2 lần trở lên) | 6 |
| 74 | Rối loạn phân li (chuyển đi): |
|
|
| - Đã hồi phục sinh hoạt bình thường | 4 |
|
| - Đang tiến triển | 5 |
|
| - Hay tái phát (tái phát từ 2 lần trở lên) | 6 |
| 75 | Các rối loạn tâm thần khác do tổn thương và rối loạn chức năng não và bệnh cơ thể: |
|
|
| + Đã hồi phục | 4 |
|
| + Phục hồi không hoàn toàn | 5 |
|
| + Không hồi phục | 6 |
| 76 | Rối loạn cảm xúc lưỡng cực |
|
|
| - Giai đoạn (hưng cảm, trầm cảm, hỗn hợp) | 6 |
|
| - Rối loạn cảm xúc lưỡng cực hiện tại thuyên giảm | 5 |
Như vậy trường hợp của cháu bạn trước đây bị bệnh tâm thần nên được miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự. Tuy nhiên hiện nay, sức khỏe của người đó đã đỡ và ổn định thì việc bị gọi đi khám sức khỏe là hoàn toàn hợp lý; nhưng trường hợp này có thể sẽ không đủ điều kiện về sức khỏe để thực hiện nghĩa vụ quân sự. Nếu bạn có bệnh án thì nên cung cấp cho cơ quan chức năng để vào hồ sơ tránh việc phải đi lại nhiều lần.
5. Khuyến cáo của Luật Minh Khuê về các "mẹo trốn" nghĩa vụ quân sự?
Luật Minh Khuê khuyến cáo công dân tuyệt đối không tìm kiếm hay thực hiện bất kỳ "mẹo trốn" nghĩa vụ quân sự nào, vì đây là những hành vi vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Các hành vi như làm giả hồ sơ (ví dụ: giấy xác nhận sinh viên giả), tự gây thương tích, đưa hối lộ, hoặc cố tình xuất cảnh để không nhận lệnh gọi... đều sẽ bị xử lý. Tùy mức độ, bạn có thể bị phạt hành chính hàng chục triệu đồng theo Nghị định 37/2022/NĐ-CP hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự (Điều 332 BLHS) hoặc Tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức (với mức án có thể lên đến 3-4 năm tù).
Luật Nghĩa vụ quân sự tại Điều 41 đã dự liệu các trường hợp khó khăn thực sự về sức khỏe, học vấn, hoàn cảnh gia đình và cho phép tạm hoãn hoặc miễn một cách hợp pháp. Đây là con đường đúng đắn và an toàn nhất.
Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân. Việc thực hiện đúng luật không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn thể hiện trách nhiệm của một công dân.
Nếu bạn hoặc người thân thuộc trường hợp khó khăn và đủ điều kiện, hãy chủ động làm thủ tục xin tạm hoãn/miễn một cách hợp pháp. Nếu cần tư vấn chi tiết về hồ sơ hoặc quy trình pháp lý, hãy liên hệ với các đơn vị tư vấn pháp luật uy tín như Luật Minh Khuê để được hỗ trợ đúng pháp luật.
Trường hợp hông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi luôn sẵn sàng giải đáp câu hỏi qua Tổng đài tư vấn pháp luật 1900.6162. Trân trọng cảm ơn!