1. Cảm nhận 10 câu thơ giữa bài Đồng chí hay nhất (Mẫu số 1)

Bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu là một trong những bài thơ tiêu biểu viết về tình đồng đội thân thương, cao cả của những người chiến sĩ trong thời kỳ chiến tranh gian khổ. Bài thơ đã nói lên một cách thật giản dị mà sâu sắc về chủ đề này, về sự gần gũi thắm thiết của những người lính xuất thân từ một gia đình nông dân. Đoạn thơ sau là một biểu hiện đặc sắc của tình bạn - tình đồng chí cao cả này:

"... Ruộng nương anh gửi bạn thân cày

Căn nhà không mặc kệ gió lung lay

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi

Áo anh rách vai

Quần tôi có nhiều mảnh vá

Miệng cười buốt giá

Chân không giày

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay"

Có lẽ từ "đồng chí" đã trở nên phổ biến hơn ở nước ta từ khi phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp do giai cấp vô sản lãnh đạo. Nghĩa của từ "đồng chí" theo từ điển tiếng Việt chính là người cùng chí hướng chính trị, trong quan hệ với nhau. Nhưng ở bài "Đồng chí" thì mối quan hệ giữa "anh" và "tôi" không hề khô khan, không mang sắc thái trí tuệ như cách hiểu ở trên. Ở đây, bản chất của tình đồng chí là tình người sâu sắc. Đồng chí đó là sự thấu hiểu sâu sắc những tâm tư, tình cảm thầm kín của nhau.

Tình đồng chí đó chính là thể hiện ở chuyện ốm đau, bệnh tật :

"Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi"

Nó cũng thể hiện chính trong sự thiếu thốn về những trang phục tối thiểu:

"Áo anh rách vai

Quần tôi có nhiều mảnh vá

Miệng cười buốt giá

Chân không giày."

Thơ Chính Hữu được cho là cô đọng cảm xúc. Đây là những ví dụ sống động cho nhận định đó. Hình ảnh thơ được trình bày rất hiện thực, nhưng cô đọng và gợi cảm. Chỉ vài câu ngắn gọn thôi nhưng người ta thấy được cả một hình ảnh người lính thời chống Pháp. Mọi người dường như đang trải qua một cơn sốt rét kinh hoàng, thuốc men thì thiếu thốn. Chỉ có điều sự thiếu thốn và những khó khăn đó giảm đi rất nhiều, và mọi người có thể vượt qua tất cả, bởi vì có tình người ấm áp giữa các đồng chí. Tình cảm đó được xây dựng trên hành trình đồng cam cộng khổ của những người cùng chung một chí hướng. Phép đối lập "áo anh", "quần tôi" không được dùng để thể hiện sự tương phản mà để nhấn mạnh sự hòa hợp của nhiều người, của những người chiến sĩ cách mạng. Tác giả đã xây dựng các cặp câu đối nhau. Điều đáng chú ý là người lính luôn nhìn bạn, nói về bạn trước khi nói về mình, từ "anh" luôn xuất hiện trước từ "tôi". Phải chăng câu nói này thể hiện cái đẹp ở chỗ thương người như thương thân, coi trọng người khác hơn mình. Chính tình bạn đã sưởi ấm trái tim của những người lính để họ vẫn cười trong giá lạnh và vươn lên trên cái khổ cực, vất vả của thời chiến. Chỉ ở những nơi khó khăn, thiếu thốn đủ điều như vậy, chúng ta mới tìm thấy tình người đích thực.

>> Tham khảo: Phân tích bài thơ Đồng chí của nhà thơ Chính Hữu hay nhất

 

2. Cảm nhận 10 câu thơ giữa bài thơ Đồng chí (Mẫu số 2)

Chiến tranh đã gây ra cho tất cả chúng ta bao tổn thất, đau thương về người, tài sản và niềm tin. Nhưng cũng trên những chiến trường ác liệt, chỉ có khói bom, máu đỏ tươi, những bông hoa đẹp nhất của tình yêu quê hương đất nước, tình cảm đoàn kết, đặc biệt là tình đồng chí gắn bó, sâu đậm vẫn nở rộ. Nhà thơ Chính Hữu - một cây bút trẻ tiêu biểu của văn học  thời kỳ đầu chống Pháp - sáng tác "Đồng chí" trong thời gian tham gia chiến đấu tại chiến dịch Việt Bắc 1947.

Bài thơ được coi là bài thơ kháng chiến tiêu biểu của giai đoạn 1946 – 1954, bài thơ đã đi qua chặng đường hơn nửa thế kỷ, làm đẹp thêm hồn thơ chiến sĩ của Chính Hữu. Mười dòng ở giữa bài thơ truyền tải đến người đọc sự biểu hiện chân thành và sức mạnh mà tình bạn, tình đồng chí mang lại. Họ là những người đến từ  mọi miền đất nước, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, bỏ lại phía sau quê hương, gia đình để tham chiến. Những người lính này đều giống nhau ở xuất thân là những người nông dân nghèo và tình yêu của họ đối với đất nước. Họ ở bên nhau, chia sẻ những khó khăn vất vả, giúp đỡ nhau vơi đi nỗi nhớ nhà khi cùng nhau thực hiện nghĩa vụ. Đây chính là cách tất cả ngày càng gắn kết và dần trở thành tri kỷ:

"...Ruộng nương anh gửi bạn thân cày,

Gian nhà không, mặc kệ gió lung lay

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Rét run người vầng trán ướt mồ hôi

Áo anh rách nát vai

Quần tôi có vài mảnh vá

Miệng cười buốt giá

Chân không giày

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay"

Bài thơ chỉ có 10 câu ngắn gọn nhưng lại gợi lên trong lòng người đọc về tình đồng chí, tình người sâu sắc. Phải tin tưởng, yêu thương  bao nhiêu mới có thể nói cho nhau nghe về tình cảm của mình. "Anh" và "tôi" là tri kỷ của nhau, vì đã chia sẻ cho nhau hoàn cảnh, tâm tư, nguyện vọng mà tình cảm ngày càng sâu sắc, khắng khít hơn.

Hóa ra tôi và anh đều có cùng một tinh thần, đều gác lại chuyện cá nhân để giúp ích cho việc lớn của tổ quốc. Hình ảnh ruộng nương gửi bạn thân cày, gian nhà không lung lay gợi sự trống trải, thiếu thốn khi mái ấm gia đình vắng bóng người trụ cột gia đình. Tuy nhiên, người quân nhân này vẫn cương quyết, mặc kệ mọi thứ để góp sức gây dựng, bảo vệ Tổ quốc thân thương.

Vẫn còn người ở nhà đợi người lính thắng trận sớm trở về. Hình ảnh “giếng nước gốc đa nhớ người ra lính” được sử dụng biện pháp ẩn dụ nhân hoá, "giếng nước gốc đa" ở đây là chủ đề trữ tình của câu thơ, được dùng để chỉ mái ấm gia đình, làng xóm. Họ cũng chính là động lực để những người lính làm việc chăm chỉ hơn. Và trong lòng mỗi người lính đều vô cùng nhớ về mái ấm gia đình. Vì vậy, họ nương tựa vào nhau, thấu hiểu hoàn cảnh chung này và cùng nhau làm tròn mọi trách nhiệm được giao.

Bằng bút pháp hiện thực, người đọc còn được cảm nhận một cách chân thực những khó khăn, vất vả mà người lính phải gánh chịu. Họ phải sống trong hoàn cảnh vô cùng khốc liệt, khó khăn vất vả, sống trong núi rừng rậm rạp .

Những đêm canh gác, gió lạnh buốt như cắt vào da thịt, hành hạ người chiến sĩ "rét run người, vầng trán ướt mồ hôi". Các hình ảnh đối lập "rét run" - "ướt mồ hôi" đã khắc họa một cách chân thực hơn nữa gian truân, vất vả mà người lính phải gánh chịu nơi chiến trường. Chính nhà thơ Quang Dũng cũng đã từng nhói lòng nhắc về hình tượng người lính cùng những khó khăn trong "Tây Tiến":

"Tây Tiến người đi không mọc tóc

Quân xanh màu lá giữ oai hùm"

Ngày xưa, quân đội ta thiếu thốn từ những thứ cơ bản nhất như áo, giày cũng không được đủ đầy. Hình ảnh "áo anh rách vai", "quần tôi có nhiều mảnh vá" là hình ảnh sóng đôi, vừa tượng trưng cho những khó khăn, thiếu thốn, vừa thấy được sự gắn bó của những người đồng chí với nhau. Hai hình ảnh thơ bổ sung cho nhau rồi hòa làm một. Tình bạn không còn là lời thơ tượng trưng, ​​mà hiện hữu trong miếng vá của chiếc áo, chiếc quần.

Cảm nhận về 10 câu thơ giữa bài, ta nhận thấy dù gian nan, khó khăn nhưng cái miệng cười buốt giá trong đêm đen gợi nhiều suy nghĩ trong lòng người đọc. Dường như người lính đã nhận được tình cảm ấm áp và sự động viên, nguồn động lực to lớn kèm theo đó là nụ cười có thể cảm nhận được trong giá lạnh. Nó còn là biểu tượng rõ nét của ý thức, tình yêu cuộc sống đập tan mọi mệt mỏi. Những người lính chỉ cần yêu thương nhau, gắn bó và nương tựa vào nhau. Một cái bắt tay mạnh bạo vừa là mong muốn, vừa là lời cảm ơn, vừa là động viên tinh thần cho nhau.

Với ngòi bút hiện thực mới, hình ảnh thơ độc đáo, nhịp điệu nhẹ nhàng đưa người đọc đến với trái tim yêu người lính. Có lẽ càng trải qua, họ càng gắn bó, yêu thương, đồng cảm với nhau. Không chỉ trong chiến tranh họ mới dành cho nhau tình cảm thật đẹp, thật chân thành. Những câu thơ dường như cũng muốn nhắn nhủ rằng ngay cả trong những lúc này, chúng ta phải biết trân trọng những người đã luôn ở bên và hỗ trợ chúng ta vượt qua mọi khó khăn, gian khổ trên con đường đời.

>> Tham khảo: Phân tích hình ảnh người lính trong bài thơ Đồng Chí hay nhất

Trên đây là bài viết của Luật Minh Khuê về chủ đề Cảm nhận 10 câu thơ giữa bài thơ Đồng chí chọn lọc hay nhất. Hy vọng những nội dung trên đây đã giúp ích cho bạn trong quá trình tìm hiểu và phân tích tác phẩm Đồng Chí của nhà thơ Chính Hữu.