1. Dàn ý cảm nhận tác phẩm Bàn luận về phép học hay nhất
A. Mở bài:
- Bắt đầu bài viết bằng việc giới thiệu về tác giả và tác phẩm là cách tốt để định hình cho đọc giả dễ hình dung. "Bàn luận về phép học" của La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp không chỉ là một văn bản chính luận sắc bén, mà còn là một tác phẩm ngắn gọn đầy ý nghĩa.
- Sau đó, nêu cảm nhận của bản thân về văn bản, có thể thể hiện sự ấn tượng của bạn về sự sắc bén, tính logic và sự tinh tế trong biện luận của tác giả, cũng như cảm nhận về sự thú vị và ý nghĩa mà văn bản mang lại.
B. Thân bài:
- Bắt đầu phần thân bài bằng việc trình bày luận điểm đầu tiên của tác giả về mục đích của việc học. Tác giả rõ ràng và trực tiếp khẳng định rằng mục đích chính của việc học là để hiểu đạo lý, để trở thành con người hoàn thiện. Họ sử dụng một ví dụ cụ thể và hình ảnh đồng nhất: ngọc chỉ trở nên quý giá khi được mài, giống như cách con người chỉ trở nên tinh túy khi được rèn luyện thông qua việc học và trải nghiệm cuộc sống.
- Trong luận điểm thứ hai, tác giả tiếp tục phê phán những lối học không hiệu quả và sai trái trong nền giáo dục của nước ta từ khi thành lập quốc gia. Các lối học mà tác giả chỉ trích bao gồm:
+ Lối học chỉ quan tâm đến hình thức và việc ghi nhớ kiến thức mà không chú trọng đến sự hiểu biết thực sự.
+ Lối học tập trung vào việc đạt được danh vọng và lợi ích cá nhân thay vì phát triển tinh thần đạo đức và tri thức.
Tác giả chỉ ra điểm chung của cả hai lối học này và các lối học tiêu cực khác là sự thiếu quan tâm đến các giá trị nhân văn cơ bản và kiến thức thực tiễn, và chỉ tập trung vào việc thỏa mãn những nhu cầu không lành mạnh.
Kết quả của những lối học sai trái này là sự suy thoái của tất cả các tầng lớp trong xã hội, từ lãnh đạo cho đến nhân dân. Điều này góp phần vào việc làm mất nhà, làm suy giảm sức mạnh của quốc gia và làm chậm trễ sự phát triển văn minh và cuộc sống của người dân.
- Trong luận điểm thứ ba, tác giả đề xuất các phương phép học mà họ cho là đúng đắn và hiệu quả:
+ Mở rộng hệ thống giáo dục để tất cả mọi người, không phân biệt giai cấp hay tầng lớp, đều có cơ hội tiếp cận giáo dục.
+ Tư tưởng và đạo lý cơ bản phải tuân theo lý tưởng của Chu Tử.
+ Phương pháp học phải được thiết kế từ dễ đến khó, tiến triển qua từng cấp độ, và kết hợp với thực hành để đảm bảo hiệu quả.
Kết quả của việc thực hiện các phương phép học này là đào tạo ra những tài năng, làm cho quốc gia trở nên mạnh mẽ và thịnh vượng.
Tác giả cũng nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của giáo dục trong việc xây dựng quốc gia và chính trị, với quan điểm rằng giáo dục tạo ra những con người có trí tuệ và đạo đức, từ đó làm cho quốc gia yên bình và phồn thịnh.
- Trong luận điểm thứ tư, tác giả nhấn mạnh về nghệ thuật biểu đạt:
+ Sử dụng lập luận chặt chẽ để trình bày ý kiến một cách logic và rõ ràng.
+ Sử dụng ngôn từ đơn giản, ngắn gọn nhưng vẫn đủ sức thuyết phục mà không quá phức tạp hoặc rườm rà, giúp người đọc dễ dàng hiểu và chấp nhận ý kiến được trình bày.
C. Kết bài:
- Kết bài bằng việc tái khẳng định giá trị của tác phẩm:
- Tác phẩm đã thành công trong việc xác định và trình bày mục đích và phương pháp của việc học chân chính thông qua cách lập luận chặt chẽ và rõ ràng.
- Thông qua tác phẩm này, chúng ta không chỉ nhận thức được tài năng của tác giả mà còn cảm nhận được tấm lòng và cam kết của họ đối với sự phát triển và xây dựng đất nước.
2. Mẫu cảm nhận tác phẩm Bàn luận về phép học - mẫu số 1
"Bàn luận về phép học" là một đoạn văn được trích từ bài tấu của Nguyễn Thiếp gửi đến vua Quang Trung vào tháng 8 năm 1791. Lúc đó, Nguyễn Thiếp đang đảm nhận vai trò là Viện trưởng của viện Sùng Chính và đồng thời phụ trách việc biên soạn sách và xây dựng Trung đô Phượng Hoàng tại Nghệ An, một công việc rất quan trọng và gắn liền với sứ mệnh nâng cao dân trí và đào tạo nhân tài cho đất nước.
Bài tấu này phản ánh tâm huyết của Nguyễn Thiếp đối với sự phát triển của giáo dục và nền quốc học, nhằm mục đích chấn hưng và nâng cao trình độ tri thức của cả nước. Nguyễn Thiếp đã trình bày các vấn đề như mục tiêu của việc học, nội dung học tập và phương pháp học một cách ngắn gọn và súc tích, thể hiện sự hiểu biết và sự chăm sóc đặc biệt đối với giáo dục trong lòng dân tộc.
Bắt đầu bằng việc nhắc lại câu tục ngữ cổ: "Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo". Từ câu này, chúng ta có thể hiểu rằng mục đích của việc học là để hiểu biết về "lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người". Học là để mở mang trí tuệ và bồi bổ đạo đức. Khi Nguyễn Thiếp nói về "đạo", ông ám chỉ đến việc làm người. Ông phê phán "nền chính học đã bị thất truyền", chỉ ra những hậu quả đáng trách của việc học chỉ tập trung vào hình thức và lợi ích cá nhân, bỏ qua đạo lý cơ bản như tam cương, ngũ thường.
Nguyễn Thiếp sử dụng ví dụ về tình hình thời kỳ loạn lạc để minh họa vấn đề. Ông đề cập đến tệ nạn buôn bán quan lại trong thời Lê - Trịnh, khi mà cả quốc gia đều phải chịu hậu quả của việc ưu ái cho quan lại, thực dân và quý tộc. Tình trạng này khiến Nguyễn Thiếp cảm thấy đau lòng và thất vọng, và ông nhấn mạnh rằng "Nước mất nhà tan đều do những điều tệ hại ấy".
Bằng cách này, Nguyễn Thiếp truyền đạt thông điệp của mình một cách trầm tĩnh và sâu sắc, để mọi người nhận thức được những vấn đề nghiêm trọng mà xã hội đang đối mặt và cần phải giải quyết. Trong phần thứ hai, tiên sinh đề cập đến nội dung và phương pháp học tập. Ông nhấn mạnh rằng việc học có thể được thực hiện ở nhiều nơi khác nhau như trường học công, trường tư, hoặc thậm chí là gia đình của những người có uy tín trong võ võ, tùy thuộc vào sự thuận tiện của mỗi người.
Về nội dung học tập, Nguyễn Thiếp đề cập đến việc phải tuân theo lời dạy của Chu Tử, một học giả nổi tiếng đời Nam Tống. Ông khuyến khích học tiểu học trước để làm căn bản, sau đó tiến lên học các tác phẩm văn học và lịch sử cổ điển. Tuy nhiên, ông nhận ra rằng nội dung học tập mà ông nêu ra không có gì mới mẻ, vẫn bị ràng buộc bởi lịch sử và thời đại. Nguyễn Thiếp thể hiện sự tiến bộ trong phương pháp học tập, với quan điểm rằng việc học nên được tổng hợp và tóm tắt một cách gọn nhẹ. Ông cũng nhấn mạnh rằng việc học phải kết hợp với thực hành, và ước mong rằng những người học sẽ trở thành nhân tài, từ đó làm cho đất nước mạnh mẽ và ổn định. Điều này thể hiện sự liên kết giữa giáo dục và tâm hồn của con người, và tiến bộ trong môi trường giáo dục.
Tác giả đã nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc tuân thủ đạo học và ý nghĩa lớn lao của nó: "Đạo học thành thì người tốt nhiều; người tốt nhiều thì triều đình ngay ngắn mà thiên hạ thịnh trị". Việc học không chỉ tạo ra những con người tài năng, mà còn giúp mở mang tri thức và góp phần vào sự thịnh vượng của đất nước. Chiến lược "trồng người" được tiên sinh đề cập là một chiến lược rất sáng tạo và hiệu quả.
Trong phần cuối, Nguyễn Thiếp chia sẻ lòng mình. Bài tấu không chỉ là những lời "thành thật", mà còn là sự khiêm tốn và mong muốn được sự soi sáng của vua. Ông được biết đến với danh hiệu La Sơn phu tử, được tôn kính và yêu mến bởi người đồng thời. Dù tài năng của ông chưa được thể hiện hết, nhưng khi vua Quang Trung qua đời, ông đã từ bỏ vị trí và rút về ẩn dật tại núi rừng cũ. Ông qua đời ở tuổi 81, để lại một tinh thần trong sáng và cao quý. Bài tấu "Bàn luận về phép học" với những suy nghĩ về mục đích và phương pháp học tập đã được tiên sinh trình bày rất đúng đắn và tiến bộ, mặc dù ông cũng nhận ra những hạn chế của thời đại. Tuy nhiên, lòng nhiệt tình của ông đối với đất nước, nhân dân, và sứ mệnh trồng người đã để lại một di sản đáng ngưỡng mộ cho hậu thế.
3. Cảm nhận về tác phẩm Bàn luận về phép học - mẫu số 2
"Bàn luận về phép học" là một đoạn trích từ bài tấu của Nguyễn Thiếp, được gửi lên vua Quang Trung. Lúc đó, Nguyễn Thiếp đang giữ chức vụ làm Viện trưởng của viện Sùng Chính và đồng thời phụ trách việc biên soạn sách và xây dựng Trung đô Phượng Hoàng, một công việc vô cùng to lớn và trọng đại. Bài tấu này thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Nguyễn Thiếp đối với việc nâng cao trình độ giáo dục quốc gia, nhằm mục đích mở mang tri thức cho dân chúng và đào tạo nhân tài cho đất nước.
Trong phần mở đầu của bài tấu, tác giả sử dụng một câu châm ngôn đơn giản nhưng đầy ý nghĩa: "Ngọc không mài không thành đồ vật, người không học không biết rõ đạo". Bằng cách này, ông minh họa một cách cụ thể và dễ hiểu về ý nghĩa của việc học. Ông giải thích khái niệm "đạo" một cách ngắn gọn và rõ ràng: "đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người". Từ đó, ông chỉ ra rằng mục đích chính của việc học là để trở thành người có phẩm chất đạo đức.
Sau khi đã rõ mục đích của việc học, tác giả chuyển sự chú ý sang thực tế để chỉ ra những biểu hiện sai trái, lệch lạc trong quá trình học. Ông nhấn mạnh vào một số hiện tượng cụ thể: Tác giả phê phán lối học ưa chuộng hình thức, chỉ biết thuộc lòng mà không hiểu bản chất. Loại học này thường nhằm mục đích cá nhân như cầu danh lợi, mong có danh tiếng, được tôn trọng, sống thoải mái, hoặc thu được nhiều lợi ích.
Người học theo lối này khiến cho sự “chúa trọng nịnh thần” trở nên phổ biến, khiến cho mọi người, từ người ở vị thế cao đến người ở vị thế thấp đều thích sự chạy theo mục tiêu cá nhân, không quan tâm đến thực tế, gây ra tình trạng “mất nước nhà tan”.
Tác giả đề cập đến yêu cầu và phương pháp học tập. Ông nhấn mạnh việc phải mở rộng phạm vi giáo dục, tăng cường các cơ hội học tập bằng cách mở rộng các trường học và tạo điều kiện thuận lợi cho người học. Ông cũng nhấn mạnh rằng việc học phải bắt đầu từ những kiến thức cơ bản, tiến triển từ thấp đến cao, và học phải đi đôi với việc thực hành. Ông nhấn mạnh rằng việc học không chỉ là để tích lũy kiến thức mà còn là để thực hiện. Tác giả đã có quan điểm rất đúng đắn về yêu cầu và phương pháp học.
Tuy nhiên, khi đề cập đến nội dung học là gì, tác giả chỉ ra rằng việc học nên theo dõi lời dạy của Chu Tử, một học giả thời Nam Tống - Trung Quốc. Ông nhấn mạnh rằng việc học nên bắt đầu từ những kiến thức cơ bản và tiến triển dần lên, nhưng cũng nhận ra rằng nội dung học mà ông chỉ ra không có gì mới mẻ. Ông thừa nhận rằng ông chưa thể vượt qua những hạn chế của lịch sử và thời đại, và do đó vẫn còn tôn trọng sách Tàu đã có từ hàng nghìn năm và chưa hướng tới khoa học.
Trong phần cuối, Nguyễn Thiếp chia sẻ tâm tư của mình, cho thấy rằng bài tấu bàn về việc học là một sự thể hiện chân thành, không chỉ là lời nói vu vơ. Tâm hồn và tình yêu thương của ông đối với dân tộc và sứ mệnh giáo dục đã để lại một tấm gương sáng cho thế hệ sau.
Tham khảo: Phân tích tác phẩm Bàn luận về phép học chọn lọc hay nhất
