1. Top các mẫu viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về nhân vật mẹ Lê trong đoạn trích

Mẫu 1: Ngắn gọn, đủ ý (khoảng 8–10 dòng)
Nhân vật mẹ Lê trong đoạn trích “Nhà mẹ Lê” đã để lại trong em nhiều xúc động sâu sắc. Đó là một người phụ nữ nghèo khổ, phải một mình nuôi mười một đứa con trong hoàn cảnh vô cùng thiếu thốn. Cuộc sống của mẹ gắn liền với cái đói, cái rét và sự khinh rẻ của xã hội. Ngoại hình “nhăn nheo như quả trám khô” cho thấy sự tàn phá khắc nghiệt của cuộc đời lên thân thể người mẹ. Tuy vậy, vượt lên tất cả, mẹ Lê vẫn hiện lên với vẻ đẹp của tình mẫu tử thiêng liêng. Mẹ sẵn sàng hy sinh, chấp nhận nguy hiểm để kiếm miếng ăn cho con. Ngay cả khi đau đớn, mẹ vẫn chỉ nghĩ đến đàn con của mình. Qua đó, tác giả đã thể hiện niềm xót thương sâu sắc và ca ngợi phẩm chất cao đẹp của người mẹ nghèo trong xã hội cũ.

Mẫu 2: Nhấn mạnh hoàn cảnh và số phận
Trong đoạn trích “Nhà mẹ Lê”, Thạch Lam đã khắc họa thành công hình ảnh mẹ Lê – một người phụ nữ có số phận vô cùng bất hạnh. Là dân ngụ cư, lại góa chồng, mẹ phải một mình nuôi mười một đứa con trong cảnh đói nghèo triền miên. Không gian sống chật hẹp, tối tăm cùng hình ảnh “ổ rơm” đã cho thấy cuộc sống bấp bênh, tủi cực của gia đình mẹ. Ngoại hình khắc khổ với làn da nhăn nheo càng làm nổi bật sự vất vả, lam lũ. Qua đó, người đọc cảm nhận rõ rệt sự bất công của xã hội cũ đã đẩy con người đến bước đường cùng, đồng thời thêm xót xa cho thân phận người phụ nữ nghèo.

Mẫu 3: Nhấn mạnh tình mẫu tử
Mẹ Lê trong đoạn trích hiện lên đẹp nhất ở tình mẫu tử thiêng liêng và cảm động. Dù cuộc sống nghèo đói, thiếu thốn trăm bề, mẹ vẫn luôn dành trọn tình yêu thương cho các con. Hình ảnh mẹ ôm con trong ổ rơm để giữ ấm hay sẵn sàng đi xin gạo giữa đêm đông giá rét đã thể hiện sự hy sinh cao cả. Đặc biệt, khi bị thương, trong cơn đau đớn, mẹ vẫn chỉ lo cho cái đói của đàn con. Điều đó cho thấy tình yêu của mẹ không chỉ sâu sắc mà còn vô điều kiện. Qua nhân vật mẹ Lê, Thạch Lam đã ca ngợi vẻ đẹp bất diệt của tình mẹ – một giá trị thiêng liêng vượt lên mọi khổ đau của cuộc sống.

Mẫu 4: Phân tích kết hợp nghệ thuật
Nhân vật mẹ Lê được Thạch Lam xây dựng bằng những nét bút giản dị nhưng giàu sức gợi. Qua những chi tiết như “quả trám khô”, “ổ rơm”, tác giả đã tái hiện chân thực cuộc sống nghèo khổ của người dân ngụ cư. Đồng thời, thủ pháp tương phản giữa cảnh giàu sang của nhà ông Bá và sự đói khát của mẹ Lê càng làm nổi bật bi kịch xã hội. Tuy vậy, trong hoàn cảnh ấy, mẹ Lê vẫn hiện lên với tấm lòng nhân hậu và tình yêu thương con sâu sắc. Chính sự kết hợp giữa hiện thực và chất trữ tình đã làm cho hình tượng nhân vật trở nên ám ảnh và giàu giá trị nhân văn.

Mẫu 5: Nâng cao, giàu cảm xúc
Đọc đoạn trích “Nhà mẹ Lê”, em không khỏi xúc động trước hình ảnh người mẹ nghèo lam lũ nhưng giàu tình thương. Mẹ Lê không chỉ là nạn nhân của cái đói, cái rét mà còn là biểu tượng của tình mẫu tử cao cả. Cuộc đời mẹ là chuỗi ngày vất vả, hi sinh không ngừng nghỉ, nhưng chưa bao giờ mẹ nghĩ cho riêng mình. Ngay cả trong những giây phút cận kề cái chết, mẹ vẫn hướng về tương lai của các con. Hình ảnh ấy khiến người đọc vừa xót xa, vừa trân trọng. Qua đó, Thạch Lam đã gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình người và giá trị của lòng yêu thương trong cuộc sống.

Mẫu 6: Tập trung vào sự hy sinh
Nhân vật mẹ Lê để lại trong em ấn tượng sâu sắc bởi sự hy sinh thầm lặng mà lớn lao. Trong hoàn cảnh nghèo đói cùng cực, mẹ vẫn luôn đặt các con lên trên hết. Hành động liều mình đi xin gạo giữa đêm đông, dù bị xua đuổi và gặp nguy hiểm, cho thấy tình thương con mãnh liệt của mẹ. Đối với mẹ Lê, bản thân có thể chịu đựng mọi đau đớn, nhưng con cái thì không thể thiếu ăn. Qua đó, tác giả đã khắc họa một người mẹ giàu đức hi sinh, khiến người đọc không khỏi xúc động và trân trọng.

Mẫu 7: Nhấn mạnh giá trị hiện thực
Qua hình tượng mẹ Lê, Thạch Lam đã phản ánh chân thực cuộc sống khốn khổ của người dân nghèo trước Cách mạng. Mẹ Lê là đại diện cho những con người bị xã hội đẩy ra bên lề, phải vật lộn với cái đói từng ngày. Hình ảnh gia đình đông con, nhà cửa tạm bợ, cuộc sống bấp bênh đã phơi bày sự bất công của xã hội cũ. Nhân vật không chỉ gợi thương cảm mà còn khiến người đọc nhận ra giá trị tố cáo sâu sắc của tác phẩm.

Mẫu 8: Giọng văn giàu cảm xúc
Mỗi khi nghĩ đến mẹ Lê, em lại thấy lòng mình chùng xuống. Một người mẹ nghèo khổ, lam lũ nhưng lại giàu tình yêu thương vô hạn. Dù cuộc đời đầy rẫy khó khăn, mẹ vẫn không ngừng cố gắng vì con. Những hình ảnh giản dị mà ám ảnh như ổ rơm, căn nhà tối tăm hay thân hình gầy guộc của mẹ đã khắc sâu trong tâm trí người đọc. Qua đó, ta càng thấu hiểu và trân trọng hơn tình mẫu tử thiêng liêng trong cuộc sống.

Mẫu 9: Kết hợp nhận xét khái quát
Mẹ Lê là một trong những nhân vật tiêu biểu cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong văn học hiện thực. Ở mẹ hội tụ đầy đủ những phẩm chất đáng quý: tảo tần, chịu khó và hết lòng vì con. Dù sống trong cảnh nghèo đói, mẹ vẫn giữ được tình thương và lòng nhân hậu. Qua nhân vật này, Thạch Lam đã khẳng định vẻ đẹp bền vững của con người ngay cả khi bị hoàn cảnh vùi dập.

Mẫu 10: Ngắn gọn, dễ học thuộc
Mẹ Lê là hình ảnh người mẹ nghèo đầy cảm động trong đoạn trích. Cuộc sống khó khăn, đông con khiến mẹ luôn phải vất vả, lam lũ. Tuy vậy, mẹ vẫn dành trọn tình yêu thương cho các con, sẵn sàng hi sinh vì con. Nhân vật gợi cho em niềm thương cảm sâu sắc và giúp em hiểu hơn về giá trị của tình mẫu tử.

Mẫu 11: Nhấn mạnh nghệ thuật miêu tả
Nhân vật mẹ Lê được khắc họa bằng những chi tiết giản dị nhưng giàu sức gợi. Qua ngoại hình “nhăn nheo như quả trám khô” và không gian sống chật hẹp, Thạch Lam đã làm nổi bật sự khốn khổ của nhân vật. Đồng thời, việc đặt mẹ Lê trong hoàn cảnh éo le càng làm sáng lên vẻ đẹp tâm hồn giàu yêu thương. Nghệ thuật miêu tả tinh tế đã giúp nhân vật trở nên chân thực và giàu sức ám ảnh.

Mẫu 12: Liên hệ bài học
Hình ảnh mẹ Lê không chỉ khiến em xúc động mà còn gợi ra nhiều suy nghĩ. Đó là bài học về tình mẫu tử thiêng liêng và sự hy sinh cao cả của người mẹ. Qua nhân vật, em nhận ra cần biết trân trọng tình cảm gia đình, yêu thương và giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Đây cũng là thông điệp nhân văn sâu sắc mà Thạch Lam muốn gửi gắm.

 

2. Dàn ý viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về nhân vật mẹ Lê trong đoạn trích

​a. Mở đoạn
Giới thiệu khái quát về nhà văn Thạch Lam – một cây bút giàu lòng nhân đạo, thường viết về những con người nghèo khổ với giọng văn nhẹ nhàng, sâu lắng. Dẫn dắt vào truyện ngắn “Nhà mẹ Lê” và nhân vật mẹ Lê – hình ảnh tiêu biểu cho người phụ nữ nông dân trước Cách mạng. Nêu nhận xét chung: mẹ Lê là một con người có số phận bi thương nhưng lại ngời sáng tình mẫu tử và phẩm chất tốt đẹp.

b. Thân đoạn
Trước hết, mẹ Lê hiện lên với hoàn cảnh sống vô cùng nghèo khổ, éo le. Là dân ngụ cư bị coi thường, lại góa chồng, một mình nuôi mười một đứa con trong căn nhà chật hẹp, tối tăm. Cuộc sống thiếu thốn, cái đói cái rét luôn bủa vây khiến thân phận con người trở nên nhỏ bé, đáng thương.

Không chỉ vậy, ngoại hình của mẹ Lê cũng phản ánh rõ sự khắc nghiệt của cuộc sống. Hình ảnh “nhăn nheo như quả trám khô” cho thấy sự hao mòn cả về thể xác lẫn tinh thần, là dấu ấn của những tháng ngày lao động cực nhọc và thiếu thốn triền miên.

Tuy nhiên, nổi bật hơn cả là vẻ đẹp tâm hồn và tình mẫu tử sâu sắc của mẹ Lê. Bác là người phụ nữ tảo tần, chịu thương chịu khó, luôn hết lòng vì con. Dù trong hoàn cảnh đói khát, mẹ vẫn cố gắng làm lụng, chắt chiu từng chút để nuôi con. Tình yêu thương ấy còn thể hiện ở sự hy sinh cao cả: dám liều mình đi xin gạo, chấp nhận nguy hiểm chỉ để con có cái ăn. Ngay cả khi bị thương, trong cơn đau đớn, điều mẹ nghĩ đến vẫn là đàn con. Điều đó cho thấy tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng, vượt lên trên cả sự sống và cái chết.

Bên cạnh đó, nhân vật mẹ Lê còn được khắc họa qua nghệ thuật đặc sắc của Thạch Lam: ngôn ngữ giản dị mà giàu sức gợi, những chi tiết chân thực, giàu cảm xúc cùng thủ pháp tương phản giữa giàu và nghèo, giữa hoàn cảnh khắc nghiệt và tình người ấm áp. Tất cả góp phần làm nổi bật vẻ đẹp nhân đạo của tác phẩm.

c. Kết đoạn
Khẳng định lại giá trị của nhân vật mẹ Lê: là hình ảnh tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam nghèo khổ nhưng giàu đức hy sinh và tình yêu thương con vô bờ. Qua đó, đoạn trích không chỉ gợi lên niềm xót thương sâu sắc mà còn nhắc nhở mỗi người biết trân trọng tình mẫu tử và sống có trách nhiệm, yêu thương, sẻ chia hơn trong cuộc sống.