1. Chương trình về tổng thể thực hành tiết kiệm, chống lãng phí được quy định như thế nào?

- Về văn bản pháp luật, Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí 2013 được ban hành năm 2013 và tới nay vẫn còn hiệu lực, có quy định về một số các nội dung về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong:

+ Quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước, vốn nhà nước, tài sản nhà nước, lao động, thời gian lao động trong khu vực nhà nước.

+ Quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên.

+ Hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân.

=> Như vậy, việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí được quy định triển khai trong các lĩnh vực về quản lý việc khai thác và sử dụng các tài nguyên thiên nhiên; quản lý việc sử dụng ngân sách, tài sản,...trong khu vực nhà nước; quản lý các hoạt động kinh doanh, sản xuất và tiêu dùng của các hộ gia đình, cá nhân hay tổ chức nhằm đảm bảo thực hiện chương trình tổng thể thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

- Về nguyên tắc thực hiện (căn cứ vào Điều 4 - Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2013), bao gồm:

+ Xác định việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên được thực hiện theo chủ trương, đường lối, cơ chế chính sách dồng thời gắn với hoạt động kiểm tra, giám sát.

+ Việc thực hành phải căn cứ vào định mức, tiêu chuẩn, chế độ của từng đối tượng và căn cứ vào quy định của pháp luật.

+ Việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí cần tiến hành đồng thời cùng cải cách hành chính sao cho đảm bảo được các nhiệm vụ được giao vẫn hoàn thành mà không ảnh hưởng tới các hoạt động của cơ quan, tổ chức.

+ Phân chia các cấp quản lý, có sự phối hợp làm việc giữa các cấp, các ngành và các cơ quan, tổ chức trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao gắn với trách nhiệm của từng người.

+ Bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch; thể hiện được vai trò giám sát trong việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí từ phía Quốc hội, nhân dân, Hội đồng nhân dân các cấp, Mặt trận tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên.

=> Nguyên tắc thực hiện gồm năm nguyên tắc thể hiện cách thức thực hiện chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí luôn phải đảm bảo các nguyên tắc về việc thực hành sao cho thuận tiện và phù hợp với thực tế; cần có sự phối hợp cùng thực hiện mà không ảnh hưởng tới những hoạt động bình thường của các cơ quan tổ chức; luôn đảm bảo tính công khai, minh bạch và đề cao dân chủ trong khi thực hiện chương trình.

- Về việc xây dựng Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí:

+ Căn cứ vào Điều 11 - Nghị định 84/2014/NĐ-CP thì Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí sẽ được xây dựng hàng năm và dài hạn bao gồm các chương trình:

* Tổng thể về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của Chính phủ

* Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và cơ quan, tổ chức khác ở Trung ương.

* Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của Tỉnh, của thành phố trực thuộc Trung ương.

* Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của cơ quan, tổ chức có sử dụng ngân sách, vốn và tài sản của nhà nước; sử dụng tài nguyên, lao động trong khu vực nhà nước.

=> Như vậy, Chương trình tổng thể về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là một trong bốn chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; là chương trình tổng thể của Chính Phủ; được xây dựng hàng năm và dài hạn.

 

2. Căn cứ xây dựng chương trình tổng thể về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

- Chương trình tổng thể về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là một trong những chương trình cần được xây dựng hàng năm và có thời gian thực hiện dài hạn; được Chính phủ xây dựng nhằm thực hiện chủ trương, chính sách và đường lối về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

- Chương trình tổng thể của Chính phủ sẽ là căn cứ để xây dựng và thực hiện các chương trình còn lại về thực hành tiết kiệm.

- Như các phân tích từ trên có thể thấy, việc xây dựng chương trình này cần được xét dựa trên nhiều yếu tố: đảm bảo quy định của pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; xây dựng chương trình sao cho đảm bảo các nguyên tắc thực hiện; chương trình được xây dựng cần phù hợp với thực tế và có khả năng thực hiện.

- Cụ thể, tại Điều 13 - Nghị định 84/2014/NĐ-CP có hướng dẫn về việc xây dựng Chương trình tổng thể như sau:

+ Trách nhiệm xây dựng Chương trình thuộc về Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch & đầu tư cùng với các bộ ngành có liên quan. Trong đó, Bộ Tài chính chịu trách nhiệm chủ trì và phối hợp với các cơ quan còn lại xây dựng chương trình để trình lên Thủ tướng Chính phủ.

+ Việc xây dựng Chương trình tổng thể cần căn cứ theo Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, 5 năm được Quốc hội thông qua.

+ Khi bản xây dựng Chương trình tổng thể được Thủ tướng Chính phủ thông qua sẽ được chính thức ban hành trong vòng 30 ngày kể từ ngày Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội được thông qua.

=> Như vậy, căn cứ cụ thể để xây dựng Chương trình tổng thể về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, 5 năm được Quốc hội thông qua.

 

3. Mục tiêu và các nhiệm vụ trọng tâm của Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2024 

Ngày 31/12/2023, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1764/QĐ-TTg về việc ban hành Chương trình tổng thể của Chính phủ về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2024. Theo đó, mục tiêu và nhiệm vụ của Chương trình tổng thể được quy định như sau:

Mục tiêu trong năm 2024:

- Thực hiện đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong các lĩnh vực.

- Giúp góp phần huy động, phân bổ và sử dụng một cách hiệu quả các nguồn lực nhằm tạo ra nguồn cải cách tiền lương, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, cân đối nền kinh tế.

- Tạo chuyển biến rõ ràng hơn trong nhận thức và hành động của cán bộ, công chức hay viên chức cũng như người lao động và nhân dân về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Chương trình tổng thể thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2024 có xác định chín nhiệm vụ trọng tâm sau:

- Với mục tiêu đưa tổng sản phẩm trong nước (GDP tăng từ 6,0-6,5%) với quy mô 4700-4730 USD/người cần thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp theo Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.

- Tổ chức thực hiện một cách chất lượng, đảm bảo tiến độ và yêu cầu của các Nghị quyết số 74/2022/QH15 và Nghị quyết số 53/2023/NQ-CP; đồng thười khắc phục các hạn chế trong chỉ đạo và tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp, kiến nghị.

- Kiểm soát và siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách; thực hiện các giải pháp chống việc thất thu, chuyển giá, trốn thuế, thu hồi nợ thuế. Thực hiện các giải pháp theo Nghị quyết số 27 và 28 của Hội nghị Trung ương 7 (Khóa XII) để tạo nguồn cải cách chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội. Thống nhất thực hiện theo Nghị quyết số 74/2022/QH15 từ khâu lập dự toán đến triển khai phân bổ, quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước nhằm đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch.

- Nhiệm vụ chính trị trọng tâm và gắn với trách nhiệm của người đứng đầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương bao gồm: đẩy mạnh việc phân bổ, triển khai thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công, vốn từ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, 03 Chương trình mục tiêu quốc gia. Triển khai nhanh chóng và đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án quan trọng của quốc gia.

- Hoàn thiện pháp luật thông qua hoàn thiện hệ thống các văn bản quy định quản lý, sử dụng tài sản công; đặc biệt là quy định về sắp xếp, xử lý tài sản công, quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng.

- Hoàn thiện Luật Đất đai (sửa đổi) để đảm bảo đất đai được quản lý, khai thác và sửu dụng một cách hiệu quả và bền vững. Ngoài ra vẫn cần tăng cường trong quản lý, khai thác và sửu dụng các nguồn tài nguyên khác.

- Đẩy mạnh việc cơ cấu lại, cổ phần hóa, thoái vốn đối với doanh nghiệp nhà nước và nâng cao hiệu quả đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

- Tinh gọn bộ máy nhà nước trong các cơ quan hành chính và các đơn vị sự nghiệp công lập giúp phần thực hiện cải cách tiền lương được hiệu quả.

- Nâng cao nhận thức về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đối với các cán bộ, công chức, viên chức trong chỉ đạo điều hành và tổ chức thực hiện các chỉ tiêu. Tạo sự chuyển biến rõ nét về nhận thức thông qua việc tuyên truyền đồng thời có sự kiểm tra, thanh tra gắn với các cơ chế khen thưởng, kỷ luật tại các cơ quan, đơn vị.

=> Như vậy, Chương trình tổng thể về thực hành tiết kiệm chống lãng phí năm 2024 được thể hiện trong Nghị quyết số 1764/QĐ-TTg ban hành ngày 31/12/2023; đã được Bộ Tài chính phối hợp cùng Bộ Kế hoạch và đầu tư cùng các bộ ngành có liên quan xây dựng dựa trên Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội do Quốc hội thông qua và trình lên Thủ tướng Chính phủ thông qua rồi ban hành. 

Tham khảo: Cơ quan nào được giám sát, kiểm tra việc thực hành tiết kiệm chống lãng phí

Trên đây là những nội dung chúng tôi tìm hiểu được về những căn cứ xây dựng Chương trình tổng thể thực hành tiết kiệm, chống lãng phí cũng như mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm của chương trình này năm 2024. Nếu quý khách có vấn đề nào còn thắc mắc, xin hãy liên hệ với chúng tôi qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 19006162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp. Chúng tôi cam kết đáp ứng nhu cầu của quý khách một cách nhanh chóng và chất lượng.