1. Cơ quan thực thi pháp luật nào thường bị mạo danh?

Tại các quốc gia trên khắp thế giới, các quan chức thi hành pháp luật đóng vai trò chủ chốt trong cuộc chiến chống lại tội phạm có tổ chức. Xây dựng khả năng điều tra tội phạm và thực thi pháp luật là một yếu tố cốt lõi. Hỗ trợ kỹ thuật bao gồm việc nâng cao khả năng tổ chức và hoạt động của các cơ quan hành pháp và tư pháp, nhằm tăng cường công tác điều tra và truy tố tội phạm có tổ chức. Đào tạo được cung cấp cho các điều tra viên cảnh sát, công tố viên, thẩm phán, chuyên viên phân tích tình báo tội phạm, điều tra viên chuyên về ma túy và tội phạm có tổ chức, cùng các quan chức hải quan.

Trên thực tế, các kẻ xấu thường giả mạo các cán bộ trong cơ quan thực thi pháp luật như cảnh sát, viện kiểm sát, tòa án... Họ thậm chí còn giả danh là những người quen của các lãnh đạo Đảng, Nhà nước hoặc lãnh đạo các cơ quan có trách nhiệm trong các lĩnh vực quan trọng.

2. Cảnh báo thủ đoạn giả danh cơ quan thực thi pháp luật để lừa đảo

Trong thời gian gần đây, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo và chiếm đoạt tài sản ngày càng trở nên phức tạp và gia tăng. Các hình thức và chiêu thức tội phạm trở nên tinh vi và thường kết hợp giữa nhiều phương pháp khác nhau. Có những vụ án lừa đảo trải dài qua nhiều quốc gia trên không gian mạng, gây thiệt hại lớn về tài sản và gây lo ngại trong cộng đồng.

Trong thời gian gần đây, đã xảy ra nhiều trường hợp người dân bị các đối tượng giả mạo cán bộ của các cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án, cũng như giả danh người quen của các lãnh đạo cấp cao để lừa đảo và chiếm đoạt tài sản. Tình hình tội phạm lừa đảo và chiếm đoạt tài sản vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức và thủ đoạn khác nhau, đặc biệt là việc sử dụng công nghệ cao để thực hiện các hành vi phạm tội. Những vụ việc này đã gây bức xúc trong cộng đồng và ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và cuộc sống của người dân.

Các đối tượng thường sử dụng nhiều phương thức và thủ đoạn khác nhau, bao gồm giả mạo đầu số điện thoại, số điện thoại và giả danh cán bộ của các cơ quan thực thi pháp luật như công an, viện kiểm sát, tòa án để gọi điện cho người dân và gây áp lực, tạo hoang mang. Sau đó, họ yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào các tài khoản mà chính các đối tượng này cung cấp để chiếm đoạt.

Các đối tượng còn sử dụng nhiều kịch bản khác nhau, bao gồm giả làm nhân viên bưu điện thông báo về việc nhận bưu phẩm, nhân viên viễn thông thông báo về nợ cước, nhân viên điện lực thông báo về nợ cước hoặc đe dọa cắt điện, cảnh sát giao thông thông báo về vi phạm luật giao thông hoặc gây ra tai nạn và bỏ trốn... Các đối tượng liên hệ với nạn nhân để thu thập thông tin cá nhân và sau đó sử dụng thông tin đó để giả danh các lệnh bắt giữ, khởi tố từ các cơ quan công an và đe dọa nạn nhân. Họ yêu cầu nạn nhân chuyển tiền vào các tài khoản mà chính các đối tượng cung cấp để "phục vụ công tác điều tra", sau đó tiến hành chiếm đoạt hoặc yêu cầu nạn nhân mở một tài khoản ngân hàng, chuyển tiền vào tài khoản đó và cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu và mã OTP cho các đối tượng. Sau đó, chúng rút tiền từ tài khoản để chiếm đoạt.

Ngoài ra, các đối tượng còn giả danh là người quen của các lãnh đạo Đảng, Nhà nước, và lãnh đạo các cơ quan phụ trách các lĩnh vực quan trọng để lừa đảo. Đặc điểm chung của các đối tượng này là thường giả danh là người quen của lãnh đạo cấp cao và cung cấp hình ảnh và video của bản thân kèm với các lãnh đạo (các sản phẩm được chỉnh sửa và cắt ghép bằng công nghệ cao) để xây dựng lòng tin. Sau đó, họ hứa hẹn có thể giúp chạy án, xin việc, xin dự án... và nhận tiền từ nạn nhân, nhưng không thực hiện các cam kết và tạo ra nhiều lý do để không hoàn trả tiền, thậm chí bỏ trốn.

Một số nạn nhân của các vụ lừa đảo mạo danh cán bộ các cơ quan tư pháp thường là những người thiếu cập nhật thông tin xã hội và báo chí, thiếu ý thức cảnh giác với tội phạm, không có kiến thức về bảo mật thông tin và không hiểu biết về các hoạt động tố tụng hình sự. Khi xảy ra vụ việc, nạn nhân thường không biết về đối tượng hoặc không hiểu tại sao mất tiền trong tài khoản của mình, hoặc lo sợ mất uy tín nên không báo cáo cho cơ quan công an, gây khó khăn trong quá trình điều tra và xử lý.

3. Cách phòng chống thủ đoạn giả danh cơ quan thực thi pháp luật để lừa đảo

Để ngăn chặn hiệu quả các hình thức lừa đảo qua điện thoại, cơ quan công an khuyến nghị người dân nâng cao ý thức cảnh giác khi tiếp nhận cuộc gọi từ người lạ yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng và tránh tiết lộ những thông tin này trước khi xác định rõ danh tính và mục đích của người gọi. Nếu có ai tự xưng là cán bộ công an, người dân cần yêu cầu họ cung cấp tên, nơi làm việc, giấy mời hoặc giấy triệu tập để có thể liên hệ trực tiếp với cơ quan, đơn vị đó. Người dân không nên cung cấp số điện thoại cá nhân và thông tin cá nhân cho bất kỳ ai mà chưa biết rõ danh tính và mục đích sử dụng, cũng không nên mua, bán, chuyển nhượng tài khoản cá nhân hoặc cho mượn giấy chứng minh nhân dân.

Hơn nữa, người dân cần cẩn trọng khi chia sẻ thông tin cá nhân trên Internet, đặc biệt là trên các trang mạng xã hội, nhằm tránh việc bị lợi dụng thông tin cá nhân để gây ra các hình thức lừa đảo. Nếu có nghi ngờ hoặc phát hiện bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào đang hoạt động lừa đảo hoặc yêu cầu chuyển tiền không có lý do hợp lệ, người dân cần báo ngay cho cơ quan công an gần nhất. Các trường học cũng nên đưa vào chương trình giảng dạy ngoại khóa các khuyến cáo này, nhằm giúp các em học sinh và sinh viên nhận thức về quyền lợi và trách nhiệm của mình khi làm thẻ, tránh việc chuyển nhượng quyền sử dụng thẻ cho người khác và đề phòng việc bị kẻ xấu lợi dụng.

Khi có công việc cần giải quyết với người dân, các cơ quan sẽ gửi giấy mời làm việc theo quy định của pháp luật hiện hành. Điều này nhằm đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy trong quá trình tương tác với cán bộ công an.

Người dân cần giữ bình tĩnh để tránh các tổn thất không đáng có có thể xảy ra. Bộ Công an đã đưa ra nhiều khuyến cáo tương tự liên quan đến tình trạng này. Các cơ quan công an cấp quận, huyện, thành phố sẽ sử dụng cán bộ để làm việc trực tiếp hoặc thông qua văn bản thông báo, triệu tập gửi đến chính quyền địa phương, địa chỉ công ty, thân nhân gia đình và người mà cơ quan công an muốn tiếp xúc. Đồng thời, không nên tiến hành giao tiếp qua điện thoại và mạng xã hội.

Bộ Công an cũng khuyến nghị rằng các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp nên cảnh giác khi nhận cuộc gọi từ người lạ tự xưng là cán bộ các cơ quan nhà nước hoặc cơ quan tư pháp thực hiện các hoạt động tố tụng hình sự, thông báo yêu cầu điều tra qua điện thoại hoặc giả danh nhân viên ngân hàng, bưu điện, bảo hiểm, thanh tra, hải quan... yêu cầu nhận tiền, quà bưu phẩm có giá trị lớn hoặc đóng các khoản phí, trả các khoản nợ không xác định. Cần tuyệt đối không tiết lộ thông tin cá nhân, số điện thoại, số chứng minh thư, địa chỉ nhà, số tài khoản ngân hàng, mã OTP trên điện thoại cá nhân... cho bất kỳ ai mà không quen biết hoặc chưa xác định rõ danh tính và lý lịch. Khi nhận tin nhắn thông qua mạng xã hội như yêu cầu vay tiền, mua thẻ điện thoại, yêu cầu chuyển tiền để xác minh tài khoản hoặc yêu cầu tài khoản ngân hàng để nhận tiền từ nước ngoài, cần đặc biệt cảnh giác và tuyệt đối không tuân theo yêu cầu đó. Thay vào đó, cần liên hệ hoặc gọi điện thoại trực tiếp để xác minh thông tin với người liên quan.

Để bảo mật thông tin cá nhân, người dân nên thường xuyên thay đổi mật khẩu và nâng cao tính năng bảo mật quyền riêng tư trên các tài khoản mạng xã hội. Ngoài ra, không nên chia sẻ quá nhiều thông tin cá nhân trên các trang mạng xã hội và không tiết lộ số tài khoản ngân hàng trên mạng xã hội. Nếu cần sử dụng tài khoản ngân hàng công khai để thực hiện giao dịch mua bán trực tuyến, người dùng cần giữ số dư tài khoản công khai ở mức thấp nhất để tránh bị lừa đảo.

Khi nhận cuộc gọi có các dấu hiệu như trên, người dân cần giữ bình tĩnh và không hoảng sợ, ngay lập tức liên hệ với người thân, bạn bè để được tư vấn. Nếu có nghi ngờ về hoạt động lừa đảo hoặc chiếm đoạt tài sản, cần thông báo ngay cho cơ quan công an gần nhất hoặc tra cứu địa chỉ tố giác tội phạm trên Chuyên mục "Hướng dẫn tố giác tội phạm" của Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an (địa chỉ http://bocongan.gov.vn hoặc http://mps.gov.vn) để được tiếp nhận và hướng dẫn giải quyết.

Để tìm hiểu thêm những thông tin liên quan, mời quý bạn đọc cùng tham khảo bài viết: Tư vấn về việc dùng thủ đoạn gian dối tặng quà để lừa đảo chiếm đoạt tiền?

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc cần hỗ trợ về các vấn đề pháp lý khác, xin vui lòng liên hệ với đội ngũ tư vấn pháp luật trực tuyến của chúng tôi. Bạn có thể gọi vào số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi sẽ nhanh chóng phản hồi và cung cấp câu trả lời cho bạn. Chân thành cảm ơn sự quan tâm và đồng hành của bạn với Luật Minh Khuê.