1. Tìm hiểu chung về cây bạch hạc
Tên khoa học: Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz, còn được gọi là Bạch hạc, Kiến cò, hoặc cây lác trong tiếng Việt, thuộc họ Acanthaceae (Ô rô).
Về đặc điểm tự nhiên, cây Bạch hạc thường cao khoảng 1,5 mét, thân mọc thẳng đứng và có nhiều cành. Lá của nó mọc đối và có cuống, với phiến lá hình trứng thuôn dài, phía gần cuống hơi tròn, đầu lá nhọn, chiều dài từ 2 đến 9 cm và chiều rộng từ 1 đến 3 cm. Mặt trên của lá thường nhẵn, trong khi mặt dưới có một ít lông mịn. Hoa của cây Bạch hạc nhỏ, màu trắng hoặc có điểm hồng, chúng mọc thành xim nhiều hoa có cuống, thường nở ở đầu cành hoặc đầu thân của cây. Quả nang của cây có phần dưới là phẳng và không chứa hạt, trong khi phần trên chứa 4 hạt, có trường hợp chỉ có 2 hạt, hạt có hình trứng và hai mặt lồi.
Cây Bạch hạc mọc hoang ở nhiều tỉnh miền Bắc của Việt Nam và cũng có thể thấy ở các khu vực như Ấn Độ, Malaysia và Đông châu Phi. Nó thậm chí còn được trồng để làm cây cảnh.
Rễ cây Bạch hạc thường được sử dụng làm thuốc, có thể sử dụng tươi hoặc khô. Rễ tươi khi mới đào bẻ đôi thường có màu đỏ. Lớp vỏ bên ngoài của rễ dễ bong tróc và mang mùi hắc nhẹ, vị ngọt tương tự mùi sắn rừng. Cây Bạch hạc có thể thu hoạch quanh năm, nhưng chất lượng thường tốt nhất vào mùa đông. Đôi khi, người ta chỉ sử dụng vỏ của rễ, hoặc cả lá.
Các thành phần hoá học chính trong cây Bạch hạc bao gồm flavonoid, hợp chất phenol, acid amin, acid hữu cơ và tannin. Từ năm 1881, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong rễ của cây này có chứa khoảng 1,87% chất tương tự axit cryzophanic và axit frangulic. Những hoạt chất này được gọi là rinacantin, có màu đỏ anh đào, không mùi, không vị, và tan trong cồn và dung dịch kiềm. Khi đun sôi với axit clohydric, rinacantin không chứa glucose.
2. Cây bạch hạc có tác dụng gì? Công dụng rễ cây bạch hạc như thế nào?
Theo y học cổ truyền, Bạch Hạc được miêu tả như có vị ngọt dịu, mùi hắc nhẹ, và tính bình. Có nhiều tác dụng:
- Chống ho, sát trùng, chống ngứa, và trừ phong thấp.
- Chữa huyết áp cao, trị phong thấp, nhức gân, và tê bại.
- Hữu ích trong việc chữa hắc lào.
Theo y học hiện đại, Bạch hạc có khả năng kích thích tần số nhu động thực quản với biên độ mạnh, và do đó, nó được sử dụng trong trường hợp bệnh nhân bị hóc xương. Ngoài ra, nước sắc Bạch hạc còn có khả năng ức chế sự phát triển của một số loại vi khuẩn như Shigella, tụ cầu vàng, khuẩn Gram âm, khuẩn Gram dương, và nấm.
Ngoài những tác dụng trên, Bạch hạc cũng được sử dụng để hỗ trợ chức năng của tuyến yên, ngăn ngừa thiếu máu cơ tim, và đối phó với một số bệnh lý khác.
3. Cách sử dụng cây bạch hạc trong điều trị bệnh
Trong Đông y, cây Bạch hạc được xem là loại cây có tính bình, có vị ngọt nhẹ, và có tác dụng rất tốt trong việc giải tỏa thanh nhiệt, chống ngứa, nhuận phế, trị phong thấp, và sát trùng. Rễ của cây Bạch hạc mang một mùi hắc nhẹ và có vị ngọt tương tự như sắn rừng.
Dưới đây là một số cách thường được sử dụng cây Bạch hạc trong các bài thuốc dân gian để chữa bệnh một cách hiệu quả:
Sử dụng bạch hạc chữa bệnh lao phổi thời kỳ đầu
Những người bệnh có triệu chứng của bệnh lao phổi như ho rát cổ họng, ho có đờm hoặc ho khan có thể xem xét việc sử dụng một bài thuốc từ cây Bạch hạc như sau:
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- 40g cây Bạch hạc tươi (hoặc 15g cây Bạch hạc khô).
- 10g đường phèn.
Hướng dẫn thực hiện:
- Rửa sạch cây Bạch hạc và để cây phơi khô để loại bỏ nước.
- Cho cây Bạch hạc và đường phèn vào nồi sắc cùng với 500ml nước.
- Đun sôi hỗn hợp cho đến khi lượng nước trong nồi chỉ còn khoảng 200ml, sau đó tắt bếp và lọc lấy nước.
- Chia hỗn hợp thuốc thành hai phần bằng nhau và sử dụng trong cả ngày.
Lưu ý: Bài thuốc này nên được tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi sử dụng, và không nên tự điều trị bệnh lao phổi. Điều trị lao phổi yêu cầu sự quan sát và điều trị chính xác từ các chuyên gia y tế.
Cây bạch hạc hỗ trợ cải thiện tình trạng huyết áp cao
Dưới đây là một bài thuốc giúp cải thiện tình trạng huyết áp cao ở những bệnh nhân có tiền sử mắc bệnh tim mạch và huyết áp cao:
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- 30g các loại rễ cây Xấu hổ.
- Lá cây Bạch hạc.
- 40g cỏ Mấn trầu.
- Lá Vú sữa.
- 20g rễ Nhàu.
Hướng dẫn thực hiện:
- Rửa sạch các loại dược thảo và để chúng phơi khô để loại bỏ nước.
- Đặt tất cả các nguyên liệu vào nồi và đun sôi với 1 lít nước trong khoảng 30 phút.
- Sau thời gian nấu trên, lọc ra để lấy nước uống hàng ngày.
- Sử dụng đều đặn trong vòng 10 ngày để thấy rõ sự cải thiện trong các triệu chứng bệnh.
Lưu ý: Bài thuốc này nên được sử dụng sau khi tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Điều trị huyết áp cao và bệnh tim mạch đòi hỏi sự quan sát và theo dõi chặt chẽ từ các chuyên gia y tế.
Bài thuốc từ cây bạch hạc trị hắc lào, lang ben
Đối với những người bị bệnh hắc lào, eczema hoặc lang ben kéo dài và không thấy cải thiện, có thể nên thử áp dụng bài thuốc sau đây:
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- 500 gram rễ cây Bạch hạc.
- 1 lít rượu trắng.
Hướng dẫn thực hiện:
- Sau khi thu hoạch, rửa sạch rễ cây Bạch hạc và phơi nắng cho đến khi vỏ bên ngoài bong ra và rễ chuyển sang màu đỏ.
- Thái nhỏ rễ cây Bạch hạc sau khi đã chuẩn bị.
- Đặt rễ cây Bạch hạc vào một bình thủy tinh sạch và ngâm trong 1 lít rượu trắng trong vòng 2 tuần.
- Sử dụng bài thuốc từ cây Bạch hạc hàng ngày, mỗi ngày 3 lần, để đạt được kết quả điều trị tốt nhất. Bạn cũng có thể thêm nước cốt chanh từ vỏ chanh vào bình thủy tinh để tăng tính hiệu quả của bài thuốc.
Lưu ý: Trước khi áp dụng bất kỳ loại bài thuốc nào, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Điều trị bệnh hắc lào, eczema hoặc lang ben yêu cầu sự quan sát và tư vấn chuyên nghiệp từ các chuyên gia y tế.
Chữa đau thần kinh tọa bằng bạch hạc
Trong YHCT, cây Bạch hạc được xem là có tính hàn, giúp giảm đau và cải thiện các triệu chứng đau nhức do các bệnh lý xương khớp như đau thần kinh tọa và thoái hóa xương khớp một cách hiệu quả. Để sử dụng bài thuốc này, bạn có thể thực hiện theo hướng dẫn sau đây:
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- 15g ráy thục sơn.
- 15g rễ cây lá lốt.
- 15g rễ cỏ xước.
- 10g quế chi.
- 10g rễ cây Bạch hạc, cùng với một số nguyên liệu khác như vỏ quýt và ngải cứu, với lượng vừa đủ.
Hướng dẫn thực hiện:
- Rửa sạch tất cả các nguyên liệu.
- Đặt tất cả các nguyên liệu vào nồi sắc để làm thuốc.
- Đun hỗn hợp trong vòng một giờ đồng hồ và sau đó chia thành 3 phần bằng nhau.
- Mỗi ngày, sử dụng một phần của thuốc và kiên nhẫn uống trong ngày. Tiếp tục điều trị đều đặn trong khoảng thời gian từ 10 đến 15 ngày để thấy hiệu quả.
Lưu ý: Trước khi áp dụng bất kỳ loại bài thuốc nào, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Điều trị các bệnh lý xương khớp đòi hỏi sự quan sát và tư vấn chuyên nghiệp từ các chuyên gia y tế.
Bài thuốc chữa bệnh tê thấp, viêm khớp
Để sử dụng cây Bạch hạc trong việc điều trị các bệnh liên quan đến xương khớp, bạn có thể áp dụng cách làm sau đây:
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- 12g rễ cây Bạch hạc.
- Củ kim cang.
- Ý dĩ.
- Cam thảo.
- 16g thổ phục linh.
- Kim ngân hoa.
- Hy thiêm.
- Ké đầu ngựa.
- 8g quế chi.
Hướng dẫn thực hiện:
- Rửa sạch tất cả các nguyên liệu và để chúng phơi khô để loại bỏ nước.
- Cho tất cả các nguyên liệu vào nồi sắc cùng với 500ml nước lọc.
- Đun sôi hỗn hợp thuốc cho đến khi nước thuốc trở nên đặc sánh, sau đó tắt bếp và đổ vào cốc.
- Sử dụng hàng ngày sau mỗi bữa ăn trong khoảng từ 1 đến 3 tuần để thấy cải thiện rõ rệt trong các triệu chứng đau nhức.
Lưu ý: Trước khi sử dụng bất kỳ loại bài thuốc nào, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Điều trị các bệnh liên quan đến xương khớp đòi hỏi sự quan sát và tư vấn chuyên nghiệp từ các chuyên gia y tế.
Cây bạch hạc chữa ghẻ lở
Một trong những ứng dụng đặc biệt của cây Bạch hạc là giúp trong quá trình điều trị bệnh ghẻ lở một cách hiệu quả. Dưới đây là cách thực hiện:
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- 20g lá cây Bạch hạc.
- Rễ cây Muồng châu.
- 100ml rượu trắng.
Hướng dẫn thực hiện:
- Rửa sạch tất cả các nguyên liệu và cắt nhỏ chúng, sau đó đặt chúng vào một bình thủy tinh sạch.
- Sau đó, thêm rượu trắng vào và ngâm hỗn hợp thuốc trong bình thủy tinh trong vòng một tuần trước khi sử dụng.
- Để điều trị, bạn có thể sử dụng tăm bông để áp dụng hỗn hợp rượu đã ngâm lên vùng da bị ghẻ lở. Thực hiện từ 2 đến 4 ngày và bạn sẽ thấy triệu chứng ngứa giảm đi nhanh chóng.
Lưu ý: Trước khi sử dụng bất kỳ loại bài thuốc nào, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Điều trị bệnh ghẻ lở đòi hỏi sự quan sát và tư vấn chuyên nghiệp từ các chuyên gia y tế.
Bài viết liên quan: Sâm tố nữ có tác dụng gì đối với sức khỏe ?
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về tác dụng của cây bạch hạc và công dụng rễ cây bạch hạc. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!
