1. Quy định về chấm dứt sử dụng văn bản hành chính để đặt ra thủ tục, yêu cầu khác luật
Căn cứ theo quy định tại Nghị quyết 853/NQ-UBTVQH15 năm 2023 quy định về chấm dứt sử dụng văn bản hành chính để đặt ra thủ tục, yêu cầu khác luật:
- Kiểm soát chặt chẽ việc xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết, khắc phục tình trạng nợ đọng, chậm ban hành hoặc văn bản vừa ban hành đã phải sửa đổi do không phù hợp.
- Chấm dứt tình trạng sử dụng hình thức văn bản không phải là văn bản quy phạm pháp luật để quy định các nội dung có tính quy phạm pháp luật, nhất là đặt ra quy trình, thủ tục, yêu cầu khác với quy định của pháp luật hiện hành.
- Tăng cường hiệu lực, hiệu quả việc kiểm soát quyền lực phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, “lợi ích nhóm”, “lợi ích cục bộ” trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
- Nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức pháp chế của các Bộ, ngành và địa phương; kiện toàn tổ chức pháp chế, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn và quan tâm chế độ, chính sách cho đội ngũ công chức pháp chế; khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm của một bộ phận công chức pháp chế.
- Tiếp tục làm tốt công tác truyền thông về chính sách, pháp luật; tổ chức Ngày Pháp luật Việt Nam hàng năm thiết thực, hiệu quả.
- Nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về thẩm quyền, trách nhiệm kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tư pháp và các Bộ, ngành, địa phương.
- Quan tâm đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm công tác kiểm tra, rà soát văn bản. Tăng cường cơ chế giám sát và phản biện xã hội, vai trò giám sát của Nhân dân đối với công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
- Tăng cường hoạt động kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Tư pháp trong công tác kiểm tra, xử lý văn bản, đồng thời tăng cường công tác tự kiểm tra văn bản của các Bộ, ngành, địa phương. Nâng cao hiệu quả, chất lượng, kỷ luật, kỷ cương trong kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật; xử lý nghiêm, kịp thời tổ chức, cá nhân để xảy ra sai phạm trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
2. Cần làm gì để thúc đẩy chấm dứt tình trạng sử dụng văn bản dưới luật đặt ra yêu cầu trái luật?
Chấm dứt tình trạng sử dụng hình thức văn bản không phải là văn bản quy phạm pháp luật để quy định các nội dung có tính quy phạm pháp luật, nhất là đặt ra quy trình, thủ tục, yêu cầu khác với quy định của pháp luật hiện hành. Tăng cường hiệu lực, hiệu quả việc kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, “lợi ích nhóm”, “lợi ích cục bộ” trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Để chấm dứt tình trạng sử dụng văn bản dưới luật để "đặt ra thủ tục, yêu cầu khác luật", cần quan tâm thúc đẩy các công việc sau:
- Thứ nhất, cần quy định rất rõ sự ủy quyền ban hành văn bản dưới luật trong các đạo luật. Các cơ quan hành pháp được ủy quyền đến đâu, khuôn khổ không gian và thời gian được ủy quyền đều cần được quy định rõ. Cần tránh tình trạng ủy quyền chung chung theo kiểu "Chính phủ ban hành văn bản chi tiết để thi hành luật này".
- Thứ hai, xác lập quy trình để Quốc hội (có thể là do các ủy ban có liên quan của Quốc hội đảm nhiệm) thẩm định và phê chuẩn các văn bản dưới luật.
Quy trình này bao gồm cả việc xem xét nội dung, mục đích, căn cứ pháp lý và sự phù hợp của việc ban hành văn bản dưới luật. Một văn bản dưới luật chỉ có thể có hiệu lực sau khi đã được các ủy ban có liên quan của Quốc hội thẩm định và đồng ý.
- Thứ ba, thành lập các ủy ban bổ trợ để thẩm định các văn bản dưới luật. Các ủy ban này có thể bao gồm các đại biểu hiểu biết sâu về lĩnh vực có liên quan.
- Thứ tư, tổ chức điều trần về dự thảo văn bản dưới luật. Đây là diễn đàn để các chuyên gia, các bên có liên quan có thể nêu lên ý kiến của mình về tính hợp lý và hợp pháp của dự thảo văn bản dưới luật. Nhờ đó, sự xung đột pháp luật có thể được nhận biết và sửa chữa kịp thời. Đồng thời chất lượng của văn bản cũng sẽ được nâng cao.
Cuối cùng, những việc Quốc hội có thể làm để xử lý tình trạng xung đột pháp luật và bảo đảm tính nhất quán của hệ thống pháp luật là khá rõ ràng. Cái ít rõ ràng hơn là Quốc hội lấy đâu ra thời gian và nhân lực để làm như vậy? Chuyên nghiệp hóa Quốc hội hơn nữa là câu trả lời ở đây.
3. Một số nhiệm vụ được đặt ra đối với lĩnh vực thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Tư pháp
Mới đây, Nghị quyết 853/NQ-UBTVQH15 năm 2023 về hoạt động chất vấn tại Phiên họp thứ 25 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV được ban hành.
Trong đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực được chất vấn.
Cụ thể, đối với lĩnh vực thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp, một số nhiệm vụ được đưa ra như sau:
- Tập trung khắc phục tình trạng gửi chậm hồ sơ đề xuất xây dựng luật, nghị quyết của Quốc hội không phù hợp với quy định của Hiến pháp 2013 và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, nhất là việc thực hiện chủ trương thí điểm những nội dung khác luật, những đề xuất một luật sửa đổi, bổ sung nhiều luật nhưng chưa lý giải thuyết phục sự cần thiết và chưa đánh giá kỹ tác động.
- Việc thí điểm phải xác định phạm vi, không gian, thời gian, địa chỉ cụ thể và phải được thực hiện đúng trình tự, thủ tục quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015.
Không đề nghị bổ sung dự án vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh ở thời điểm sát kỳ họp Quốc hội, trừ trường hợp thực sự cần thiết, cấp bách, đã có kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Rà soát, bảo đảm thực hiện kịp thời, đầy đủ, có chất lượng việc triển khai các luật, nghị quyết của Quốc hội ban hành từ đầu nhiệm kỳ khóa XV đến nay, báo cáo tại Hội nghị toàn quốc triển khai luật, nghị quyết của Quốc hội khóa XV vào đầu tháng 9/2023.
Chỉ đạo rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong một số lĩnh vực theo yêu cầu tại Nghị quyết 101/2023/QH15, kịp thời phát hiện các quy định có mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập liên quan đến các thị trường hàng hóa, dịch vụ, chứng khoán, bất động sản, mua sắm, đầu tư công, phòng cháy, chữa cháy, hoàn thuế giá trị gia tăng để sửa đổi, bổ sung theo thẩm quyền hoặc đề xuất sửa đổi, bổ sung, ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo Quốc hội kết quả rà soát tại Kỳ họp thứ 6 (tháng 10/2023).
Bên cạnh đó, nâng cao hiệu quả, chất lượng, kỷ luật, kỷ cương trong kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật; xử lý nghiêm, kịp thời tổ chức, cá nhân để xảy ra sai phạm trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Xem thêm: Hiệu lực của Văn bản quy phạm pháp luật là gì?
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Chấm dứt sử dụng văn bản hành chính đặt ra thủ tục khác luật mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
