Châu Á nằm ở bán cầu nào? Tiếp giáp với châu lục và đại dương nào?

1. Khái quát về Châu Á

Châu Á nằm ở bán cầu Bắc, là toàn bộ phận của lục địa Á - Âu. Đây là châu lục có diện tích lớn nhất trên thế giới. Thiên nhiên của Châu Á rất đa dạng. Diện tích châu lục này bao phủ 8,7% tổng diện tích Trái Đất. Đại bộ phận lãnh thổ châu Á nằm ở Bắc Bán Cầu và Bán cầu Đông. Ranh giới giữa châu Á với  châu Phi là kênh đào Suez, giáp Châu Âu là dãy núi Ủal, sông Ủal, Biển Caspi, mạch núi Kavcaz, eo biển Thổ Nhĩ Kì, biển Địa Trung Hải và Biển Đen. Châu Á với diện tích phần đất liền là 41,5 triệu km2, đây là châu lục rộng lớn nhất trên thế giới. Châu lục này kéo dài từ vùng cực Bắc đến vùng Xích đạo, tiếp giáp với hai châu lục và ba đại dương rộng lớn.

+ Phía Bắc: giáp Bắc Băng Dương

+ Phía Nam: giáp Ấn Độ Dương

+ Phía Đông: giáp Thái Bình Dương

+ Phía Tây: giáp Châu Âu, châu Phi, biển Địa Trung Hải

2. Đặc điểm địa hình Châu Á

Địa hình Châu Á lên xuống rất lớn, khoảng giữa cao, bốn phía xung quanh thấp, vùng đất phía đông có một dãy quần đảo hình vòng cung nhiều kiểu khác nhau trải dài từ Nam đến Bắc. Chiều cao cách mực nước biển trung bình khoảng 950 mét, là một châu lục có địa hình cao nhất thế giới. Núi, cao nguyên và gò đồi chiếm 3/4 tổng diện tích, trong đó 1/3 khu vực có chiều cao cách mực nước biển trên 1000m. Địa hình Châu Á có quần đảo hình vòng cung ở rìa phía Đông đất liền và bộ phận đáy biển ở Thái Bình Dương cũng đồng dạng xuất hiện lên xuống hai đầu, mạch núi trên quần đảo tồn tại xen kẽ theo cùng với rãnh đại dương sâu nhất. Sự chênh lệch cao thấp của đỉnh núi cao nhất châu Á và rãnh đại dương sâu nhất ở vùng biển lân cận khoảng 20km.

- Châu Á có nhiều hệ thống núi cao (Himalaya, Côn Luân, An-tai,..), sơn nguyên cao, đồ sộ (sơn nguyên Tây Tạng lớn nhất châu Á, sơn nguyên I-ran...) và nhiều đồng bằng rộng nhất thế giới (đồng bằng Lưỡng Hà, Ấn - Độ - Hằng, Tây Xi-bia, Hoa Trung,..).Hệ thống núi, sơn nguyên cao, đồ sộ và nhiều đồng bằng bậc nhất thế giới, các đồng bằng bị chia cắt phức tạp.

• Các dãy núi chạy theo hai hướng chính: Đông - Tây hoặc gần Đông - Tây và Bắc - Nam hoặc gần Bắc - Nam.
• Các núi và cao nguyên cao đồ sộ tập trung ở trung tâm châu lục.

- Đường bờ biển của Châu Á dài liên tục không đứt đoạn nhưng quanh co, uốn khúc, là châu lục có bờ biển dài nhất thế giới. Có nhiều bán đảo và đảo cồn. Đây cũng là châu lục có nhiều núi lửa nhất trên thế giới. Các quần đảo ven rìa phía Đông là khu vực có núi lửa nhiều nhất trên thế giới. Hệ thống sông ngòi ở Châu á cũng rất phức tạp, hơn 58 dòng sông có chiều dài trên 1000km, dòng sông bắt nguồn từ núi và cao nguyên của phần phía giữa châu Á, có hình dạng toả ra chảy hướng về biển và đại dương.

3. Tài nguyên thiên nhiên và trình độ phát triển kinh tế của Châu á

Châu á có nguồn tài nguyên thiên nhiên đặc biệt là khoáng sản phong phú và có trữ lượng lớn. Các khoáng sản quan trọng nhất là dầu mỏ, khí đốt, than, sắt, kim loại màu. Rừng rậm chiếm 13% tổng diện tích rừng trên thế giới. Hơn 2/3 lượng gỗ rừng đã được khai thác và sử dụng. Diện tích ngư trường Châu Á chiếm khoảng 40% tổng diện tích ngư trường duyên hải thế giới.

Châu Á là khu vực có GDP danh nghĩa lớn nhất trên thế giới. Trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc châu Á, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore, Israel, Hồng Kông và Ma Cao được công nhận là những quốc gia và vùng lãnh thổ có nền kinh tế công nghiệp phát triển, số còn lại là các nước đang phát triển. Mặc dù có tồn tại khoảng cách, tuy nhiên kinh tế các nước châu Á đa phần đều có sự phát triển, tăng trưởng nhất định.

4. Đặc điểm dân cư và văn hoá của Châu Á

4.1. Đặc điểm dân cư

Châu á là châu lục lớn nhất và đông dân nhất thế giới nằm ở Bắc bán cầu và Đông bán cầu Châu Á có diện tích chiếm 9% tổng diện tích bề mặt Trái Đất, có 4 tỷ người chiếm 60% dân số hiện nay trên toàn thế giới.

• Châu Á luôn có dân số đứng đầu thế giới.
• Mức gia tăng dân số tại Châu Á khá cao, chỉ đứng sau Châu Phi và cao hơn mức trung bình của thế giới, cao hơn Châu Âu và thấp hơn nhiều so với Châu Phi.
• Dân số tăng nhanh, mật độ dân số không đồng đều.
• Một số nước ở Châu á như Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan,.. đang thực hiện chính sách nhằm hạn chế gia tăng dân số. Nhờ đó tỷ lệ gia tăng dân số tự nhiên giảm mạnh qua các năm gần đây.
• Dân cư Châu Á thuộc nhiều chủng tộc:

Cư dân châu Á thuộc ba chủng tộc lớn trên thế giới đó là Mongoloit sống ở Đông Nam Á, một phần ở Bắc á và Nội á.

+ Người Môngloit hay còn gọi là người da vàng có đặc điểm chung là lớp lông phủ trên mặt và người ít, tóc đen, thẳng và hơi cứng, da màu vàng hung, mũi hơi thấp, mặt rộng, lưỡng quyền cao và xếp mi mắt rõ. Tổ tiên của người Môngloit có thể là những cư dân cổ sống ở vùng Nam Siberi và Mông Cổ. Họ chiếm một tỉ lệ rất lớn trong tổng số dân cư Châu Á và được chia thành hai hay nhiều tiểu chủng tộc khác nhau tạo nên đặc điểm dân cư Châu á phong phú.

+ Ơropeoit: bao gồm toàn bộ cư dân sống ở vùng Tây Nam á và một số ở Bắc Ấn Độ, Trung Á và Nội Á. Để phân biệt với người châu Âu, nhóm người này được gọi chung là tiểu chủng tộc Ơropeoit phương Nam. Họ có da ngăm, tóc và mắt đen hơn người phương Bắc, đầu dài, tầm vóc trung bình.

+ Nêgroit: Bao gồm cư dân sống ở cùng Nam Ấn Đôh, Sri Lanka và một số rải rác ở Indonesia và Malaysia. Nhóm người này chiếm một tỉ lệ không đáng kể trong tổng sos dân toàn châu lục.

4.2. Văn hoá

Châu Á là nơi bắt nguồn của ba tôn giáo lớn của thế giới đó là Phật Giáo, Hồi Giáo và Cơ đốc giáp. Trong bốn nước có nền văn minh lớn thì Châu Á có tới ba nước.

5. Đặc điểm khí hậu Châu Á

Châu á có nhiều đới khí hậu khác nhau, sự đa dạng này do lãnh thổ Châu á rộng lớn, trải dài từ vùng cực Bắc đến vùng Xích đạo. 

Ở một số đới lại chia thành nhiều kiểu khí hậu khác nhau, nguyên nhân chủ yếu là lãnh thổ rộng lớn, các dãy núi và sơn nguyên cao ngăn sự ảnh hưởng của biển xâm nhập vào lục địa. Ngoài ra, trên các dãy núi và sơn nguyên cao, khí hậu còn thay đổi theo độ cao.

Châu Á có đầy đủ các đới khí hậu trên Trái Đất: Từ Cực bắc đến vùng Xích đạo là đới khí hậu cực và cận cực, ôn đới, cận nhiệt đới, nhiệt đới, xích đạo. Phía nửa đông nam của Đông á là miền gió mùa á nhiệt đới và ôn đới ẩm ướt, Đông Nam á và Nam á là miền gió mùa nhiệt đới ẩm ướt. Trung Á, Tây Á và Đông Á nội lục là vùng rất khô cạn. Khonagr giữa miền gió mùa ẩm ướt trở lên và miền khô hạn nội lục cùng với phần lớn Bắc á là vùng đất nửa ẩm ướt, nửa khô cạn.

Ta có thể thấy khí hậu Châu Á phân hoá rất đa dang, thay đổi theo các đới từ Bắc xuống Nam và theo các kiểu từ duyên hải vào nội địa. Có các kiểu khí hậu phổ biến là khí hậu gió mùa và khí hậu lục địa.

 Trên đây là một số thông tin khái quát về Châu Á- một châu lục có những cái "nhất" trên thế giới mà Luật Minh Khuê muốn gửi tới bạn đọc. Hi vọng đó là những thông tin hữu ích giành cho bạn.Trân trọng cảm ơn!