Chế độ tinh giản biên chế cán bộ công viên chức theo nghị định 29/2023/NĐ-CP

1. Đối tượng áp dụng của Nghị định 29/2023/NĐ-CP

Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 29/2023/NĐ-CP thì đối tượng áp dụng chính sách tinh giản biên chế

- Cán bộ, công chức và viên chức: Cán bộ, công chức, viên chức; cán bộ, công chức cấp xã và người lao động theo hợp đồng không xác định thời hạn trong các cơ quan hành chính sẽ được áp dụng chế độ và chính sách tương tự như công chức theo quy định của Chính phủ nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

+ Dôi dư do cơ cấu lại tổ chức và nhân sự: Đây là trường hợp dôi dư do việc rà soát và tái cơ cấu tổ chức bộ máy và nhân sự theo quyết định của cấp có thẩm quyền hoặc do đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện việc sắp xếp tổ chức và nhân sự nhằm đạt cơ chế tự chủ.

+ Dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính: Trường hợp dôi dư phát sinh từ việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính cấp huyện hoặc cấp xã theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

+ Dôi dư do cơ cấu lại cán bộ theo vị trí việc làm: Trường hợp dôi dư do việc cơ cấu lại cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm mà không thể sắp xếp được công việc khác. Nếu có thể bố trí công việc khác nhưng cá nhân tự nguyện tinh giản biên chế và được sự đồng ý của cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý, thì cũng được áp dụng chính sách này.

+ Chưa đạt tiêu chuẩn đào tạo chuyên môn: Trường hợp chưa đạt trình độ đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ theo tiêu chuẩn quy định cho vị trí việc làm hiện tại, và không có vị trí công việc khác phù hợp để bố trí, hoặc không thể tổ chức đào tạo lại để chuẩn hóa trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Nếu được cơ quan sắp xếp công việc khác nhưng cá nhân tự nguyện xin tinh giản biên chế và được cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý thì cũng thuộc đối tượng áp dụng.

+ Kết quả xếp loại chất lượng không đạt yêu cầu: Trong hai năm liên tiếp xét tinh giản biên chế, nếu cán bộ, công chức, viên chức có một năm xếp loại chất lượng ở mức hoàn thành nhiệm vụ và một năm không hoàn thành nhiệm vụ, hoặc có một năm không đạt yêu cầu và năm tiếp theo hoặc năm xét tinh giản biên chế cũng có kết quả xếp loại chất lượng không đạt yêu cầu, nhưng không thể bố trí công việc khác phù hợp; hoặc cá nhân tự nguyện tinh giản biên chế và được sự đồng ý của cơ quan quản lý trực tiếp.

+ Số ngày nghỉ bệnh vượt quy định: Trong hai năm liên tiếp xét tinh giản biên chế, nếu tổng số ngày nghỉ làm việc do ốm đau bằng hoặc cao hơn số ngày nghỉ tối đa theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, có xác nhận của cơ quan Bảo hiểm xã hội. Nếu trong năm trước liền kề hoặc năm xét tinh giản biên chế có số ngày nghỉ làm việc do ốm đau cũng vượt quy định và cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế với sự đồng ý của cơ quan quản lý, thì cũng thuộc đối tượng áp dụng.

+ Lãnh đạo, quản lý thôi giữ chức vụ: Trường hợp cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo hoặc quản lý bị thay đổi chức vụ do việc sắp xếp tổ chức bộ máy hoặc đơn vị hành chính theo quyết định của cấp có thẩm quyền. Nếu cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được sự đồng ý của cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý, thì cũng thuộc đối tượng này.

+ Đang trong thời gian bị kỷ luật: Trường hợp cán bộ, công chức, viên chức đang trong thời gian bị kỷ luật nhưng chưa đến mức bãi nhiệm hoặc buộc thôi việc theo quy định của pháp luật tại thời điểm xét tinh giản biên chế. Nếu cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đồng ý, thì cũng thuộc đối tượng áp dụng.

- Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn: Những người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, đảm nhận các công việc chuyên môn nghiệp vụ thuộc danh mục vị trí việc làm hoặc chức danh nghề nghiệp chuyên ngành trong các đơn vị sự nghiệp công lập, có thể được áp dụng chính sách tinh giản biên chế nếu có sự dôi dư do việc sắp xếp lại tổ chức hoặc cơ cấu lại nhân lực theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

- Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã: Những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố, nếu dôi dư do việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã hoặc thôn, tổ dân phố khi tổ chức sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp xã, thì sẽ thuộc đối tượng tinh giản biên chế trong thời gian 12 tháng kể từ khi có quyết định sắp xếp của cấp có thẩm quyền.

2. Quy trình tinh giản biên chế

Nghị định 29/2023/NĐ-CP không quy định về quy trình tinh giản biên chế. Qúy khách hàng có thể tham khảo quy trình sau:

- ​Bước 1: Bước đầu tiên trong quy trình là tiến hành phân tích và đánh giá tình hình hiện tại về cơ cấu tổ chức và số lượng nhân sự. Cơ quan, tổ chức cần xác định mục tiêu và lộ trình tinh giản biên chế, từ đó xây dựng kế hoạch chi tiết. Dựa trên phân tích, đề xuất các phương án tinh giản biên chế, đảm bảo các phương án này phù hợp với các quy định pháp luật và yêu cầu thực tế của cơ quan, tổ chức.

​- Bước 2: Tiến hành xác định cụ thể những cán bộ, công chức, viên chức, và người lao động có khả năng bị ảnh hưởng bởi kế hoạch tinh giản biên chế dựa trên các tiêu chí đã được quy định. Xem xét các yếu tố như năng lực, kết quả công việc, vị trí công tác, và các yếu tố khác để đưa ra quyết định hợp lý.

​- Bước 3: Sau khi xác định đối tượng tinh giản, cơ quan, tổ chức cần thông báo chính thức đến từng cá nhân bị ảnh hưởng về quyết định tinh giản biên chế, lý do cụ thể và các quyền lợi liên quan. Đảm bảo rằng người lao động nhận được đầy đủ thông tin về các quyền lợi, hỗ trợ và các bước tiếp theo trong quy trình.

- Bước 4: Tiến hành thực hiện các thủ tục hành chính cần thiết để chính thức kết thúc hợp đồng lao động hoặc các mối quan hệ công tác khác theo quy định pháp luật. Cung cấp giấy chứng nhận tinh giản biên chế và thực hiện thanh toán các quyền lợi liên quan cho người lao động, bao gồm các khoản trợ cấp, đền bù và các hỗ trợ khác.

3. Quyền lợi của đối tượng bị tinh giản biên chế

Theo quy định từ Điều 5 tới Điều 9 Nghị định 29/2023/NĐ-CP thì Khi thực hiện chính sách tinh giản biên chế, các cá nhân bị ảnh hưởng có quyền lợi cụ thể được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo công bằng và hỗ trợ họ trong quá trình chuyển đổi công việc. 

- Chính sách nghỉ hưu trước tuổi: Đối tượng bị tinh giản biên chế có thể được hưởng chính sách nghỉ hưu trước tuổi nếu đáp ứng các điều kiện quy định. Chính sách này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động trong việc nghỉ hưu sớm khi không còn khả năng hoặc nhu cầu làm việc trong cơ quan hiện tại. Các cá nhân đủ điều kiện sẽ nhận được chế độ nghỉ hưu theo quy định của pháp luật, bao gồm các khoản trợ cấp và quyền lợi hưu trí khác, được tính toán theo tỷ lệ lương và thời gian công tác.

- Chính sách chuyển sang làm việc tại các tổ chức không hưởng lương thường xuyên từ ngân sách Nhà nước: Đối tượng tinh giản biên chế có thể được chuyển sang làm việc tại các tổ chức hoặc đơn vị không thuộc hệ thống ngân sách nhà nước. Điều này giúp người lao động tiếp tục phát huy năng lực và duy trì việc làm trong môi trường mới. Cơ quan, tổ chức sẽ hỗ trợ trong việc tìm kiếm vị trí công việc phù hợp và có thể cung cấp các dịch vụ tư vấn nghề nghiệp để người lao động dễ dàng thích nghi với công việc mới.

- Chính sách thôi việc: Trong trường hợp người lao động chọn việc thôi việc thay vì chuyển công tác hoặc nghỉ hưu, họ sẽ được áp dụng chính sách thôi việc với đầy đủ các quyền lợi và chế độ theo quy định pháp luật. Người lao động sẽ nhận được các khoản trợ cấp thôi việc, bảo hiểm thất nghiệp (nếu có), và các quyền lợi khác theo quy định của pháp luật và thỏa thuận hợp đồng lao động.

- Chính sách nghỉ hưu trước tuổi đối với cán bộ, công chức cấp xã: Đối tượng là cán bộ, công chức cấp xã bị dôi dư do việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và có độ tuổi thấp hơn tối đa đủ 10 năm và thấp hơn tối thiểu trên 05 năm so với tuổi nghỉ hưu quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, có thể được áp dụng chính sách nghỉ hưu trước tuổi. Những cá nhân này sẽ được hưởng chế độ hưu trí theo quy định với sự điều chỉnh về lương hưu và các khoản trợ cấp khác tùy theo thời gian công tác và mức lương hiện tại.

- Chính sách đối với đối tượng tinh giản biên chế dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã: Đối tượng tinh giản biên chế do việc sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã sẽ được hưởng quyền lợi từ thời điểm có quyết định sắp xếp của cấp có thẩm quyền đến trước thời điểm kết thúc lộ trình sắp xếp. Trong giai đoạn này, người lao động sẽ được nhận các khoản trợ cấp, hỗ trợ tài chính và các quyền lợi khác theo quy định, nhằm giảm bớt khó khăn trong quá trình chuyển đổi và thích nghi với điều kiện mới.

4. Trách nhiệm của các bên liên quan

Theo quy định tại Chương III của Nghị định 29/2023/NĐ-CP thì Trong việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế, mỗi bên liên quan có những trách nhiệm cụ thể nhằm bảo đảm quy trình được thực hiện một cách hiệu quả, chính xác và công bằng. 

- Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý đối tượng tinh giản biên chế

​+ Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị phải triển khai việc tinh giản biên chế theo đúng quy định của Nghị định hiện hành. Họ cần đảm bảo rằng các bước và quy trình được thực hiện theo đúng hướng dẫn và yêu cầu của pháp luật.

​+ Xây dựng kế hoạch tinh giản biên chế hàng năm theo các hướng dẫn từ cơ quan quản lý cấp trên, đảm bảo kế hoạch này phù hợp với mục tiêu và yêu cầu của chính sách tinh giản biên chế. Lập danh sách đối tượng tinh giản biên chế và dự toán số tiền trợ cấp cho từng đối tượng. Danh sách và dự toán này cần được trình cấp có thẩm quyền để phê duyệt.

​+ Sau khi được phê duyệt, thực hiện quy trình giải quyết tinh giản biên chế và thực hiện chi trả chính sách cho từng đối tượng. Đồng thời, đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế cho những đối tượng theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 7 của Nghị định này.

​+ Nếu việc giải quyết tinh giản biên chế không đúng quy định, người đứng đầu phải thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội và các cơ quan liên quan để dừng thanh toán chế độ không đúng quy định. Đồng thời, chuyển trả số kinh phí đã chi trả cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Chịu trách nhiệm thu hồi tiền chính sách tinh giản biên chế đã cấp không đúng quy định và chi trả số tiền chênh lệch theo quy định. Xem xét và xử lý trách nhiệm của các cá nhân và tổ chức liên quan.

- Trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng Cơ quan Thuộc Chính phủ, và người đứng đầu các tổ chức do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thành lập​

+ Chỉ đạo việc triển khai chính sách tinh giản biên chế trong các cơ quan, tổ chức thuộc phạm vi quản lý. Đảm bảo việc thực hiện đúng quy định của Nghị định và các văn bản pháp luật liên quan. Hướng dẫn và chỉ đạo các cơ quan, tổ chức thuộc quyền xây dựng kế hoạch và dự toán tinh giản biên chế, đảm bảo tính chính xác và hợp lý.

​+ Chỉ đạo các đơn vị thẩm định danh sách đối tượng và dự toán kinh phí tinh giản biên chế. Phân bổ kinh phí từ dự toán hàng năm để thực hiện chính sách. Phê duyệt danh sách đối tượng và kinh phí thực hiện tinh giản biên chế. Chịu trách nhiệm về các quyết định phê duyệt và đảm bảo các quy trình được thực hiện đúng quy định.

+ Căn cứ vào kết quả thực hiện chính sách, dự kiến kế hoạch tinh giản biên chế cho năm tiếp theo và chỉ đạo xây dựng dự toán kinh phí cần thiết. Tổng hợp kết quả thực hiện tinh giản biên chế và báo cáo tình hình cho Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính trước ngày 15 tháng 2 hàng năm.

​+ Nếu phát hiện vi phạm, thực hiện thu hồi kinh phí và các quyết định không đúng quy định. Xem xét và xử lý trách nhiệm của các cơ quan và cá nhân liên quan.

- Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (cấp tỉnh)

​+ Chỉ đạo việc triển khai tinh giản biên chế tại cấp tỉnh theo quy định của Nghị định. Hướng dẫn các cơ quan, đơn vị cấp tỉnh thực hiện các bước và quy trình liên quan. Chỉ đạo các cơ quan liên quan thẩm định danh sách và dự toán kinh phí tinh giản biên chế. Phê duyệt danh sách và kinh phí thực hiện.

​+ Căn cứ vào tình hình thực hiện chính sách, chỉ đạo xây dựng dự toán kinh phí cho năm tiếp theo và tổng hợp nhu cầu cải cách tiền lương vào dự toán ngân sách địa phương. Tổng hợp kết quả và tình hình thực hiện chính sách tinh giản biên chế, gửi Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính trước ngày 15 tháng 2 hàng năm.

​+ Trong trường hợp thực hiện không đúng quy định, thu hồi kinh phí và các quyết định không đúng quy định, đồng thời xem xét xử lý trách nhiệm các bên liên quan.

- Trách nhiệm của Bộ Nội vụ​: Theo dõi và kiểm tra việc thực hiện quy định về tinh giản biên chế tại các bộ, ngành và địa phương để đảm bảo việc thực hiện đúng quy định và hiệu quả. Định kỳ, trước ngày 31 tháng 3 hàng năm, báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tình hình thực hiện Nghị định và các vấn đề liên quan.

- Trách nhiệm của Bộ Tài chính: Hướng dẫn việc xác định nguồn kinh phí, lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí liên quan đến tinh giản biên chế. Bố trí kinh phí cho việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế và tổng hợp nhu cầu cải cách tiền lương của các địa phương hàng năm.

- Trách nhiệm của Bảo hiểm xã hội Việt Nam​: Cung cấp hướng dẫn nghiệp vụ và chỉ đạo Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố trong việc giải quyết chính sách và chế độ bảo hiểm xã hội đối với đối tượng tinh giản biên chế theo quy định của Nghị định này.

5. Thách thức và giải pháp

- Thách thức

​+ Việc thực hiện tinh giản biên chế thường đụng phải vấn đề tài chính lớn, đặc biệt là trong việc chi trả các khoản trợ cấp, bồi thường và các khoản chi phí liên quan. Các cơ quan, đơn vị cần phải cân đối ngân sách một cách chặt chẽ để đảm bảo không xảy ra thiếu hụt, đồng thời duy trì hoạt động ổn định của các cơ quan và tổ chức.

​+ Quyết định tinh giản biên chế có thể tạo ra sự lo lắng, căng thẳng và giảm sút tinh thần làm việc của người lao động còn lại. Sự bất an về tương lai, cùng với cảm giác không ổn định, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả công việc và sự hợp tác trong môi trường làm việc.

​+ Việc điều chỉnh và phân bổ lại công việc sau khi thực hiện tinh giản biên chế có thể gặp nhiều khó khăn. Các cơ quan, đơn vị cần phải tìm ra giải pháp hợp lý để bố trí lại công việc sao cho hiệu quả và hợp lý, đảm bảo không gây gián đoạn trong hoạt động và duy trì chất lượng công việc.

- Giải pháp

​+ Để giảm bớt gánh nặng tài chính và đảm bảo quyền lợi của người lao động bị tinh giản, cần xây dựng và thực hiện các chính sách bồi thường, trợ cấp đầy đủ và hợp lý bao gồm xác định mức trợ cấp phù hợp, cung cấp các gói hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tư vấn để người lao động có thể dễ dàng thích nghi với tình hình mới. Cung cấp các khóa đào tạo, nâng cao kỹ năng và kiến thức cho những người lao động bị tinh giản để giúp họ có thể tìm kiếm việc làm mới hoặc chuyển đổi nghề nghiệp một cách hiệu quả.

​+ Để giảm bớt sự lo lắng và bất an của người lao động, cần thực hiện công tác thông tin đầy đủ và minh bạch về các kế hoạch, quy trình và lý do tinh giản biên chế. Cung cấp thông tin rõ ràng về quyền lợi, nghĩa vụ và các bước tiếp theo sẽ giúp người lao động nắm bắt tình hình và chuẩn bị tâm lý tốt hơn. Giải thích và làm rõ các lợi ích lâu dài của việc tinh giản biên chế, chẳng hạn như cải thiện hiệu quả tổ chức, tăng cường khả năng cạnh tranh và tạo ra môi trường làm việc năng động hơn.

​+ Đưa ra các chương trình đào tạo liên tục để nâng cao năng lực và kỹ năng cho cán bộ, công chức và viên chức. Điều này không chỉ giúp họ chuẩn bị tốt hơn cho những thay đổi trong công việc mà còn nâng cao chất lượng công việc và hiệu quả hoạt động của tổ chức. Khuyến khích và hỗ trợ các cán bộ, công chức trong việc phát triển nghề nghiệp thông qua các khóa học, chứng chỉ và các cơ hội học tập khác, nhằm giúp họ có thể thích ứng tốt hơn với yêu cầu công việc và nhu cầu của thị trường lao động.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Chính sách với công chức bị tinh giản biên chế do sắp xếp đơn vị hành chính. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.