1. Chính sách của Nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá như thế nào?

Theo Điều 4 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012, quy định về chính sách của Nhà nước liên quan đến phòng, chống tác hại của thuốc lá, có các điều sau đây:

- Xã hội hóa các nguồn lực để thực hiện công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

- Áp dụng chính sách thuế phù hợp để giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá.

- Hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá phải tuân thủ mục tiêu từng bước giảm nguồn cung cấp thuốc lá và điều chỉnh để phù hợp với việc giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá (được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 9 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật quy hoạch năm 2018).

- Khuyến khích và tạo điều kiện cho cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tham gia cung cấp dịch vụ tư vấn và cai nghiện thuốc lá; nghiên cứu về tác hại của thuốc lá và các phương pháp cai nghiện thuốc lá; nghiên cứu và sản xuất thuốc cai nghiện thuốc lá; hỗ trợ hợp tác và tài trợ cho các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá; khuyến khích người sử dụng thuốc lá tự nguyện tham gia cai nghiện thuốc lá.

- Khuyến khích và tạo điều kiện cho các tổ chức và cá nhân trồng cây thuốc lá, sản xuất thuốc lá, và chế biến nguyên liệu thuốc lá để tham gia vào quá trình chuyển đổi ngành, nghề.

- Khen thưởng cơ quan, tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

2. Quy định về quyền và nghĩa vụ của công dân trong phòng, chống tác hại của thuốc lá

Tại Điều 7 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012, quy định về quyền và nghĩa vụ của công dân trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá được quy định như sau:

- Được quyền sống và làm việc trong môi trường không có khói thuốc lá.

- Có quyền yêu cầu những người hút thuốc lá không hút tại những địa điểm được quy định là cấm hút thuốc lá.

- Thực hiện vai trò vận động và tuyên truyền, khuyến khích người khác không sử dụng thuốc lá cũng như tham gia vào quá trình cai nghiện thuốc lá.

- Có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, và cá nhân có thẩm quyền xử lý những người vi phạm hành vi hút thuốc lá tại những địa điểm được quy định là cấm hút thuốc lá.

- Có quyền phản ánh hoặc tố cáo cơ quan, và người có thẩm quyền nếu họ không xử lý đúng hành vi hút thuốc lá tại những địa điểm được quy định là cấm hút thuốc lá.

3. Thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá cần đáp ứng những yêu cầu gì?

Dựa trên khoản 1 và khoản 2 của Điều 10 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012, quy định về thông tin, giáo dục, và truyền thông về công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá được biểu diễn như sau:

(1) Thông tin, giáo dục, truyền thông phải đáp ứng các tiêu chí sau đây:

- Cung cấp thông tin một cách công khai, khoa học, chính xác và khách quan về thuốc lá và các hậu quả của việc sử dụng nó;

- Đa dạng hóa nội dung, hình thức và kênh thông tin sao cho phù hợp với đối tượng mục tiêu trong công tác thông tin, giáo dục, truyền thông.

(2) Thông tin, giáo dục, truyền thông bao gồm các nội dung sau đây:

- Thông tin về chính sách và pháp luật liên quan đến phòng, chống tác hại của thuốc lá;

- Mô tả về tác động của thuốc lá đối với sức khỏe của người sử dụng, trẻ em, phụ nữ mang thai, người phải chịu ảnh hưởng của khói thuốc lá, môi trường sống và tác động lên khía cạnh kinh tế - xã hội;

- Phân tích tác động của quá trình sản xuất, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, và sử dụng thuốc lá giả mạo, cũng như việc mua bán, tàng trữ, vận chuyển, và sử dụng thuốc lá nhập lậu đối với sức khỏe của người sử dụng và cộng đồng;

- Giới thiệu các biện pháp cai nghiện thuốc lá, nhấn mạnh lợi ích của việc cai nghiện thuốc lá và sự cải thiện trong môi trường sống không có khói thuốc lá;

- Tổng hợp quyền, trách nhiệm, và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, và cá nhân trong việc thực hiện công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

4. Quy định về trách nhiệm trong thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá

Dựa trên quy định của khoản 3 trong Điều 10 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012, trách nhiệm trong lĩnh vực thông tin, giáo dục, và truyền thông được phân chia như sau:

- Bộ Y tế chịu trách nhiệm tổ chức và cung cấp thông tin khoa học về tác hại của thuốc lá. Bộ này cũng đảm nhận vai trò chủ trì và phối hợp với các bộ, ngành có liên quan để tổ chức thông tin, giáo dục, và truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

- Bộ Thông tin và Truyền thông chịu trách nhiệm tổ chức và chỉ đạo các cơ quan thông tin, truyền thông để thực hiện các hoạt động thông tin, truyền thông liên quan đến công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

- Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch có nhiệm vụ tổ chức thông tin, tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá, đồng thời xác định các biện pháp hạn chế sử dụng thuốc lá trong các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch, và đời sống gia đình. Bộ này cũng quy định việc giới hạn hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong các tác phẩm điện ảnh, sân khấu, truyền hình.

- Bộ Công thương đảm nhận trách nhiệm tổ chức thông tin, tuyên truyền về phòng, chống thuốc lá nhập lậu và thuốc lá giả.

- Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm xây dựng nội dung về phòng, chống tác hại của thuốc lá và tích hợp nó vào chương trình giáo dục tại các cấp học.

- Ủy ban nhân dân các cấp chịu trách nhiệm tổ chức thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá tại địa phương.

- Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận có nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền, và vận động thành viên không sử dụng thuốc lá, đồng thời tích cực tham gia công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

- Các cơ quan và tổ chức khác, trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình, phải tổ chức thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá theo quy định của Luật này.

5. Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030

Ngày 24/5/2023, Chính phủ đã ra Quyết định số 568/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2030.

Trong giai đoạn từ năm 2023 đến 2025, mục tiêu cụ thể là giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong nhóm nam từ 15 tuổi trở lên xuống dưới 39% và trong nhóm nữ từ 15 tuổi trở lên xuống dưới 1,4%. Ngoài ra, cũng đặt ra mục tiêu giảm tỷ lệ tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá tại nơi làm việc xuống dưới 30%, tại nhà hàng xuống dưới 75%, tại quán bar và cà phê xuống dưới 80%, và tại khách sạn xuống dưới 60%. Ngoài ra, cũng nhấn mạnh việc ngăn chặn sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha và các sản phẩm thuốc lá mới khác trong cộng đồng.

Trong giai đoạn từ năm 2026 đến 2030, mục tiêu tiếp tục là giảm tỷ lệ tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá tại nơi làm việc xuống dưới 25%, tại nhà hàng xuống dưới 65%, tại quán bar và cà phê xuống dưới 70%, và tại khách sạn xuống dưới 50%. Đồng thời, tiếp tục nỗ lực ngăn chặn sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha và các sản phẩm thuốc lá mới khác trong cộng đồng.

Chiến lược này xác định 7 nhiệm vụ và giải pháp thực hiện bao gồm:

- Hoàn thiện cơ chế chính sách và pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

- Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền và phối hợp liên ngành đối với công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

- Tăng cường và đổi mới hoạt động thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

- Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

- Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và hoàn thiện hệ thống giám sát về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

- Kiện toàn và nâng cao năng lực mạng lưới về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

- Hợp tác quốc tế.

Đặc biệt, chiến lược này cũng đề cập đến việc xây dựng lộ trình tăng thuế đối với các sản phẩm thuốc lá và quy định mức giá bán tối thiểu để đạt mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá. Hạn chế, kiểm soát chặt chẽ việc bán các sản phẩm thuốc lá tại cửa hàng miễn thuế và ngăn ngừa việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá mới trong cộng đồng. Đồng thời, cấm quảng cáo và khuyến mại các sản phẩm thuốc lá, và tăng cường sử dụng công nghệ thông tin và mạng xã hội trong truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Cuối cùng, chiến lược cũng đề xuất việc kiện toàn Ban chỉ đạo Chương trình phòng, chống tác hại của thuốc lá tại cấp trung ương và địa phương, và ban hành quy định về chức năng nhiệm vụ và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan và tổ chức từ trung ương đến địa phương để bảo đảm triển khai có hiệu quả công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Bài viết liên quan: Xây dựng kế hoạch tuyên truyền, phổ biến về Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!