Kính thưa quý khách hàng!

Công ty Luật TNHH MINH KHUÊ xin gửi tới quý khách hàng lời chào trân trọng và cảm ơn quý khách đã tin tưởng vào dịch vụ do chúng tôi cung cấp. Chúng tôi nhận được yêu cầu của quý khách liên quan đến nội dung cụ thể như sau:

NỘI DUNG YÊU CẦU

Kính gửi quý công ty Luật Minh Khuê

Tỉnh A vừa có quyết định thu hồi 4 sào đất ruộng nuôi tôm nhà tôi và đền bù với mức phí 280.000.000d 1 sào 500m2. Tuy nhiên một số anh em trong gia đình bố tôi đứng ra kiện đòi hỏi quyền lợi cho bà nội tôi, bà đã mất được hơn 1 năm, thời điểm thu hồi là đã dc 4 hoặc 5 tháng nay bà sinh năm 1933 và thời điểm bà còn sống là khẩu ở địa phương và vẫn có 2 sào ruộng trên tổng diện tích 7 sào của cả gia đình tôi trên 3 địa điểm khác nhau và phần ruộng của bà cũng ko có giấy tờ nào nói rõ ở khu vực cụ thể nào Vậy nên tôi muốn hỏi là theo những dữ kiện trên thì bà có được hưởng tiền đền bù ko? và nếu được thì những ai sẽ được hưởng số tiền đó? Xin trân trọng cám ơn!

Thông tin bổ sung: 

Năm 1992 sau khi nhà nước chia đất ruộng cho các khẩu trong gia đình thì bà nội tôi lúc đó không chịu nhận vì lý do tuổi đã ngoài 80. Bố tôi đứng ra nhận phần ruộng đó và canh tác cũng như đóng nộp đầy đủ các khoản thuế cho tới nay. Tuy nhiên cách đây 1 tháng khi nhà nước có quyết định thu hồi 1500m2 đất ruộng trên diện tích 4500m2 đất ruộng của nhà tôi theo quyết định của tỉnh A thì thì chú tôi (em trai bố tôi và là con đẻ của bà nội tôi) đứng ra kiện đòi chia tiền phần bồi thường đó. hiện tại bà nội tôi đã mất và trước khi mất bà ko để lại bất cứ giấy tờ gì liên quan đến việc cho hay tặng số diện tích trên cho bất kỳ ai. Vậy tôi muốn hỏi quý Luật Sư là

Bố tôi có được sở hữu 1100m2 đất mà bà nội tôi để lại ko? Chú tôi kiện thế có đúng quyền và thẩm quyền không?

Xin trân trọng cảm ơn quý Luật Sư Minh Khuê.

TRẢ LỜI:

CƠ SỞ PHÁP LÝ

- Bộ luật dân sự 2015;

- Luật đất đai 2013;

- Nghị định 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành luật đất đai;

- Nghị định 47/2014/NĐ-CP về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất;

- Văn bản pháp luật khác;

NỘI DUNG TƯ VẤN

Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào khi Nhà nước thu hồi đất đều được bồi thường.

Nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất được thực hiện theo Điều 74 Luật đất đai 2013, cụ thể như sau:

1. Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường quy định tại Điều 75 của Luật này thì được bồi thường, cụ thể là những điều kiện sau:

- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm;

- Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định mà chưa được cấp, trừ trường hợp sau là không cần đáp ứng điều kiện có sổ đỏ:

+ Đối với đất nông nghiệp đã sử dụng trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 mà người sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhưng không có Giấy chứng nhận hoặc không đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này thì được bồi thường đối với diện tích đất thực tế đang sử dụng, diện tích được bồi thường không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp quy định tại Điều 129 của Luật này.

2. Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất.

3. Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật.

Qua thông tin Qúy khách cung cấp, năm 1993 sau khi nhà nước chia đất ruộng cho các khẩu trong gia đình thì bà nội Qúy khách lúc đó không chịu nhận vì lý do tuổi đã ngoài 70. Bố Qúy khách đứng ra nhận phần ruộng đó và canh tác cũng như đóng nộp đầy đủ các khoản thuế cho tới nay.

Trong tình huống của Qúy khách có hai nội dung quan trọng cần xét đến đó là quyền sở hữu đất và việc bồi thường đất. Tuy nhiên, trong nội dung câu hỏi của Qúy khách có thể thấy phần diện tích đất này đủ điều kiện được bồi thường và đã xác định được giá trị bồi thường. Qúy khách cũng không vướng mắc nội dung này vì vậy Luật Minh Khuê chỉ xét đến vấn đề: “Ai là người sở hữu diện tích đất trong trường hợp này?”

Khoản 20 Điều 4 Luật đất đai 2013 quy định: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là giấy chứng nhận do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho người sử dụng đất để bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Trong trường hợp này Qúy khách chưa nói rõ đất này đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường được gọi là sổ đỏ) hay chưa? Do đó, Luật Minh Khuê chia làm hai trường hợp:

Trường hợp 1: Bố Qúy khách đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên bố Qúy khách.

Trường hợp này thì rất rõ ràng, nếu Bố Qúy khách đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đồng nghĩa với việc quyền sử dụng đất của bố Qúy khách đã được Nhà nước công nhận. Do đó, đây không phải là di sản của bà nội Qúy khách để lại, chú Qúy khách khởi kiện đòi chia tiền phần bồi thường là không có cơ sở.

Trường hợp 2: Diện tích đất này chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Trường hợp này phải xét thêm đến các căn cứ sau:

- Giấy tờ thể hiện việc được Nhà nước giao đất đứng tên ai?

- Ai là người trực tiếp sử dụng diện tích đất này từ năm 1993?

Theo như thông thông Qúy khách cung cấp, bố Qúy khách là người trực tiếp sử dụng và nộp các loại thuế cho đến nay.

Do đó, nếu trên hồ sơ, giấy tờ khác cũng đứng tến bố Qúy khách là người sử dụng. Không có căn cứ khác thể hiện bà Qúy khách có quyền sử dụng trong tổng diện tích đất này thì không có cơ sở xác định một phần diện tích đất là di sản của bà để lại, cho nên yêu cầu của chú Qúy khách cũng không có cơ sở.

Trường hợp 3. Có căn cứ chứng minh bà Qúy khách có 2 sào ruộng trên tổng diện tích 7 sào đất

Trường hợp này vì bà Qúy khách không để lại di chúc, nên 2 sào ruộng của bà Qúy khách được coi là di sản thừa kế.

Theo điểm a Khoản 1 Điều 650 Bộ luật dân sự 2015 di sản của bà Qúy khách được chia theo pháp luật.

Điều 651 Bộ luật dân sự 2015 quy định người thừa kế theo pháp luật như sau:

“Điều 651. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.”

Chú Qúy khách cũng là một trong những người ở hàng thừa kế thứ nhất, do đó trường hợp này yêu cầu của chú Qúy khách cơ bản được chấp nhận.

Dù trong trường hợp nào thì Chú Qúy khách vẫn có quyền khởi kiện, tuy nhiên việc khởi kiện có kết quả ra sao lại là một vấn đề khác. Yêu cầu của chú Qúy khách có căn cứ giấy tờ nào chứng minh không là yếu tố rất quan trọng để Tòa án chấp nhận hoặc không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chú Qúy khách.

Nếu Qúy khách còn giấy tờ nào khác, Qúy khách vui lòng cung cấp thêm để Luật Minh Khuê hiểu rõ và tiếp tục giải đáp theo quy định.

Câu hỏi bổ sung:

Kính gửi Quý Công Ty Luật Minh Khuê,

Tôi xin cám ơn những thông tin tư vấn của quý công ty cho gd tôi, tuy nhiên sau khi trao đổi lại với bố tôi thì bố tôi muốn nhờ quý công ty giải thích cụ thể hơn dựa trên nội dung tôi đã rút gọn như sau: Năm 1993 địa phương có chủ trương chia đất ruộng theo nghị định 64/CP, tại thời điểm đó gd tôi có 5 thành viên gồm bố mẹ tôi và 3 anh em, nhưng do bố tôi là khẩu nhận lương hưu trí nên ko được nhận ruộng theo quy định tại thời điểm hiện hành. Như vậy là chúng tôi chỉ có 4 suất được nhận ruộng và thêm bà nội tôi nữa là 5 suất, mỗi suất tương đương 1100m2 đất ruộng, Tuy nhiên do bà tôi tại thời điểm đó đã ngoài 80 tuổi nên không nhận ruộng, điều này được các con bà (các bác các chú của tôi) hoàn toàn đồng ý. Thế nên bố tôi đã nhận phần ruộng đó canh tác cũng như đóng nạp các khoản thuế nông nghiệp từ năm 1993 tới giờ. Hiện nay gia đình tôi có 4500m2 đất ruộng ở 3 địa điểm khác nhau (bao gồm cả 1100m2 đất ruộng mà tôi nhận của bà nội), nhưng vừa rồi tỉnh có chủ trương thu hồi và đền bù 1500m2 đất ruộng ở một trong 3 địa điểm trên  thì chú tôi (hiện không sinh sống tại địa phương) đứng ra kiện đòi chia số tiền dựa trên 1100m2 đất ruộng của bà nội tôi. Bà nội tôi đã mất được hơn 1 năm nay và khi mất bà không có giấy tờ gì để lại cho việc xác minh thừa kế cũng như cho tặng số đất ruộng trên

Vì vậy và tôi muốn hỏi quý công ty một số ý như sau:

Bố tôi là người canh tác cũng như đứng tên, đóng nộp các khoản thuế từ năm 1993 tới giờ (tất cả đều có giấy tờ xác nhận từ HTX)  thì có quyền chủ sở hữu khi bà tôi đã mất không? và nếu có thì nó được thể hiện ở điều khoản nào của luật đất đai?

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi vềTư vấn về pháp luật đất đai”. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và hồ sơ do quý khách cung cấp. Mục đích đưa ra bản tư vấn này là để quý khách tham khảo. Trường hợp trong bản tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong bản tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề, rất mong nhận được phản ánh của quý khách. Chúng tôi sẵn sàng giải đáp.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp.

Trân trọng cảm ơn!

Bộ phận tư vấn Pháp luật

Công ty Luật TNHH Minh Khuê!