1. Tóm tắt chương trình môn Lịch sử và Địa lý trong chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học
Môn Lịch sử và Địa lý tại cấp tiểu học không chỉ là một môn học bắt buộc mà còn là một cơ sở quan trọng cho sự phát triển học thuật của học sinh. Được giảng dạy trong lớp 4 và lớp 5, môn học này xây dựng trên nền tảng của các môn Tự nhiên và Xã hội trong các lớp 1, 2 và 3, và chuẩn bị cho việc tiếp tục học Lịch sử và Địa lý ở cấp trung học cơ sở.
Chương trình môn Lịch sử và Địa lý đã được phát triển dựa trên những kinh nghiệm quý báu từ Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành và cả những thành tựu của các nước phát triển trên thế giới. Nhằm tận dụng những ưu điểm đã có và phát triển thêm, nội dung của môn học đã được chọn lọc và tập trung vào những kiến thức cơ bản về tự nhiên, dân cư, hoạt động kinh tế, lịch sử và văn hóa của Việt Nam và các vùng miền trên thế giới. Ngoài ra, môn học còn tập trung vào việc khám phá các sự kiện lịch sử và nhân vật quan trọng, nhằm tái hiện những giai đoạn quan trọng trong quá trình hình thành và bảo vệ đất nước của dân tộc Việt Nam.
Nội dung của môn học không chỉ đảm bảo tính khoa học mà còn phù hợp với tâm sinh lí và trình độ nhận thức của học sinh. Chương trình hướng tới việc truyền đạt kiến thức một cách mạch lạc và sinh động, tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận và hiểu sâu hơn về quá trình lịch sử và địa lý, từ đó phát triển kỹ năng tư duy phân tích, suy luận và đánh giá. Đồng thời, môn học cũng khuyến khích sự sáng tạo và khám phá của học sinh thông qua các hoạt động ngoại khóa và thực tế, nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của các em.
Tổng hợp lại, môn học Lịch sử và Địa lý ở cấp tiểu học không chỉ là một môn học bắt buộc mà còn là nền tảng quan trọng cho sự phát triển học thuật và tư duy của học sinh. Với nội dung được tối ưu hóa, chương trình môn học đảm bảo tính khoa học và phù hợp với tâm sinh lí và trình độ nhận thức của học sinh, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho sự khám phá và hiểu biết sâu sắc về lịch sử và địa lý của Việt Nam và thế giới.
Chương trình môn Lịch sử và Địa lí đã được thiết kế theo phạm vi mở rộng, mang đến cho học sinh một trải nghiệm toàn diện về không gian địa lí và không gian xã hội. Môn học này tích hợp nội dung giáo dục lịch sử, địa lí và các khía cạnh văn hoá, xã hội, tạo liên kết giữa không gian và thời gian. Ngoài ra, chương trình còn tích hợp nội dung bảo vệ môi trường và giáo dục giá trị nhân văn. Quan trọng hơn, nó liên kết lí thuyết với thực tiễn và kết nối nội dung giáo dục với cuộc sống hàng ngày, từ đó phát triển năng lực đặc thù của môn học như nhận thức khoa học về lịch sử và địa lý, khả năng tìm hiểu lịch sử và địa lý, cũng như khả năng vận dụng kiến thức và kĩ năng đã học. Ngoài ra, chương trình còn tập trung vào việc phát triển các phẩm chất và năng lực chung quan trọng được quy định trong Chương trình tổng thể.
Chương trình môn Lịch sử và Địa lí còn liên kết chặt chẽ với các môn học khác và hoạt động giáo dục như Tự nhiên và Xã hội, Khoa học, Đạo đức, Hoạt động trải nghiệm, giúp học sinh kết hợp và áp dụng kiến thức và kĩ năng từ nhiều môn học và hoạt động giáo dục để giải quyết các vấn đề trong học tập và đời sống, phù hợp với độ tuổi của học sinh.
Nội dung của môn Lịch sử và Địa lí được tập trung vào việc lựa chọn "điểm nổi bật". Trong phần lịch sử, không cần tuân thủ nghiêm ngặt tính lịch đại mà thay vào đó, chú trọng vào những sự kiện và nhân vật lịch sử tiêu biểu đại diện cho một số vùng miền và giai đoạn quan trọng trong lịch sử. Đối với địa lí, việc lựa chọn các vùng không chỉ dựa trên các đặc điểm tự nhiên mà còn dựa trên vai trò lịch sử của khu vực đó. Mỗi vùng được chọn sẽ giới thiệu một số đặc điểm địa lí tiêu biểu và đặc trưng của nó
2. Môn Lịch sử và Địa lý cấp tiểu học chương trình giáo dục phổ thông mới
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
(CẤP TIỂU HỌC)
(Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
MỤC LỤC
I. ĐẶC ĐIỂM MÔN HỌC
II. QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH
III. MỤC TIÊU CHƯƠNG TRÌNH
IV. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
V. NỘI DUNG GIÁO DỤC
LỚP 4
LỚP 5
VI. PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC
VII. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ GIÁO DỤC
VIII. GIẢI THÍCH VÀ HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH
I. ĐẶC ĐIỂM MÔN HỌC
Lịch sử và Địa lí ở cấp tiểu học là môn học bắt buộc, được tổ chức dạy và học ở lớp 4 và lớp 5. Môn học được xây dựng trên cơ sở kế thừa và phát triển từ môn Tự nhiên và Xã hội các lớp 1, 2, 3 và là cơ sở để học môn Lịch sử và Địa lí ở cấp trung học cơ sở, đồng thời góp phần đặt nền móng ban đầu cho việc giáo dục về khoa học xã hội ở các cấp học trên. Môn học góp phần hình thành và phát triển ở học sinh những phẩm chất chủ yếu và năng lực chung đã được xác định trong Chương trình tổng thể.
Chương trình môn Lịch sử và Địa lí cấp tiểu học gồm các mạch kiến thức và kĩ năng cơ bản, thiết yếu về địa lí, lịch sử của địa phương, vùng miền, đất nước Việt Nam, các nước láng giềng và một số nét cơ bản về địa lí, lịch sử thế giới. Nội dung chương trình môn Lịch sử và Địa lí còn liên quan trực tiếp với nhiều môn học và các hoạt động giáo dục khác như: Đạo đức, Tiếng Việt, Hoạt động trải nghiệm,...
II. QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH
Chương trình môn Lịch sử và Địa lí cấp tiểu học tuân thủ các quy định nêu trong Chương trình tổng thể, đồng thời xuất phát từ đặc điểm môn học, nhấn mạnh một số quan điểm sau:
1. Chương trình môn Lịch sử và Địa lí tích hợp nội dung giáo dục lịch sử, địa lí và một số nội dung văn hoá, xã hội trong các kết nối về không gian và thời gian; tích hợp nội dung bảo vệ môi trường, giáo dục giá trị nhân văn; gắn lí thuyết với thực hành, gắn nội dung giáo dục với thực tiễn nhằm hình thành, phát triển ở học sinh năng lực đặc thù của môn học và các phẩm chất chủ yếu, năng lực chung được quy định trong Chương trình tổng thể. Chương trình kết nối với các môn học và hoạt động giáo dục khác như: Tự nhiên và Xã hội, Khoa học, Đạo đức, Hoạt động trải nghiệm,... giúp học sinh vận dụng tích hợp kiến thức, kĩ năng của nhiều môn học và hoạt động giáo dục để giải quyết các vấn đề trong học tập và đời sống, phù hợp với lứa tuổi.
2. Trên cơ sở kế thừa, phát huy ưu điểm của môn Lịch sử và Địa lí trong Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành và tiếp thu kinh nghiệm của các nước tiên tiến trên thế giới, chương trình môn Lịch sử và Địa lí chọn lọc những kiến thức cơ bản và sơ giản về tự nhiên, dân cư, một số hoạt động kinh tế, lịch sử, văn hoá của các vùng miền, đất nước Việt Nam và thế giới; các sự kiện, nhân vật lịch sử phản ánh những dấu mốc lớn của quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Nội dung môn học vừa bảo đảm tính khoa học, vừa phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí và trình độ nhận thức của học sinh.
3. Chương trình được thiết kế theo phạm vi mở rộng dần về không gian địa lí và không gian xã hội, từ địa lí, lịch sử của địa phương, vùng miền, đất nước Việt Nam đến địa lí, lịch sử của các nước láng giềng, khu vực và thế giới.
4. Chương trình lựa chọn những nội dung thiết thực đối với việc hình thành, phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh thông qua phương pháp tổ chức các hoạt động học tập tích cực như: tìm hiểu các vấn đề lịch sử và địa lí, luyện tập và thực hành (ứng dụng những điều đã học để phát hiện và giải quyết những vấn đề có thực trong đời sống),...
5. Chương trình được thiết kế theo hướng mở, linh hoạt để có thể điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của các địa phương; phù hợp với khả năng của giáo viên, với các nhóm đối tượng học sinh khác nhau và thực tiễn dạy học ở nhà trường, song vẫn bảo đảm trình độ chung của giáo dục phổ thông trên cả nước, tiếp cận dần với trình độ khu vực và thế giới.
III. MỤC TIÊU CHƯƠNG TRÌNH
Môn Lịch sử và Địa lí ở cấp tiểu học hình thành, phát triển ở học sinh năng lực lịch sử và địa lí với các thành phần: nhận thức khoa học lịch sử và địa lí; tìm hiểu lịch sử và địa lí; vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học; đồng thời góp phần hình thành và phát triển các năng lực chung: tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo.
Môn Lịch sử và Địa lí ở cấp tiểu học giúp học sinh khám phá thế giới tự nhiên và xã hội xung quanh để bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc, tình yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước; ý thức bảo vệ thiên nhiên, giữ gìn và phát triển các giá trị văn hoá Việt Nam; tôn trọng sự khác biệt về văn hoá giữa các quốc gia và dân tộc, từ đó góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.
Vì nội dung chương trình khá dài, Luật Minh Khuê chỉ cung cấp một phần của chương trình, quý khách hàng vui lòng truy cập tại link sau đây để xem chi tiết nội dung chương trình: Môn Lịch sử và Địa lý cấp tiểu học chương trình giáo dục phổ thông mới
Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề lịch sử là gì, môn lịch sử là gì, ý nghĩa lịch sử dân tộc của Luật Minh Khuê. Còn điều gì vướng mắc, quy khách vui lòng liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng./.
