1. Lịch sử là gì?

Lịch sử là tập hợp những hoạt động của con người trong quá khứ từ khi xuất hiện cho đến nay được con người ghi nhớ và kế thừa. Lịch sử là quá khứ, chứa đựng nhiều giá trị văn hóa và nguồn tư liệu quý giá để đánh giá những bước phát triển đương thời. Lịch sử lưu truyền những giá trị truyền thống giúp chúng ta hiểu ngày nay chúng ta đang ở đâu. Lịch sử là sự phản ánh trung thực sự thật khách quan, không ai có thể thay đổi được lịch sử, nhưng nhờ có lịch sử mà nhân loại và thời đại thay đổi theo ngày nay. Mỗi quốc gia, dân tộc đều có cội nguồn hay quá trình lịch sử tạo ra nó cho thế hệ sau, nên khi nói về lịch sử, có thể hiểu chính xác là những gì đã xảy ra trong quá khứ. Lịch sử được nghiên cứu của loài người được coi là tổng thể các hoạt động của con người từ thuở sơ khai cho đến ngày nay. Lịch sử cũng có nghĩa là một khoa học tìm hiểu và dựng lại quá khứ của mọi người và xã hội loài người. Hay ở mức độ thấp hơn đối với chúng ta, mỗi người, mỗi làng, mỗi vùng cũng trải qua những biến đổi theo thời gian mà nguyên nhân chủ yếu là do hoạt động của con người gây ra. Học lịch sử để hiểu rõ cội nguồn ông bà, tổ tiên, làng xã, nguồn gốc dân tộc mình; để biết tổ tiên, ông cha đã sống và làm việc như thế nào để tạo nên đất nước hiện tại để từ đó biết trân trọng những gì mình đang có; biết ơn những người đã thành công, và cũng biết phải làm gì cho đất nước. Học lịch sử còn có nghĩa là biết nhân loại đã làm gì trong quá khứ để xây dựng một xã hội văn minh ngày nay.

Lịch sử hay còn gọi là sử học là môn khoa học nghiên cứu về quá khứ, đặc biệt là các sự kiện liên quan đến con người. Đó là một thuật ngữ chung liên quan đến các sự kiện trong quá khứ và ký ức, khám phá, thu thập, tổ chức, trình bày, giải thích và truyền đạt các sự kiện đó. Các nhà nghiên cứu viết về lịch sử được gọi là nhà sử học. Các sự kiện xảy ra trước các bản ghi được coi là thời tiền sử. Lịch sử có thể đề cập đến các chủ đề trừu tượng sử dụng các câu chuyện để nghiên cứu và phân tích trình tự các sự kiện trong quá khứ và để xác định một cách khách quan các mô hình nhân quả đã ảnh hưởng đến các sự kiện. Các nhà sử học đôi khi tranh luận về bản chất của lịch sử và tính hữu ích của nó, liên quan đến việc nghiên cứu lịch sử như một phương tiện cung cấp "sự hiểu biết" về các vấn đề đương đại. Các định nghĩa dưới đây thường chỉ đúng một phần, lịch sử được hiểu theo ba ý chính mà những người cùng chí hướng nhất trí với nhau:

  • Quá khứ sự kiện: Sự kiện từ quá khứ đến hiện tại, không thay đổi, cố định trong không gian và thời gian, tuyệt đối và khách quan.
  • Ghi lại những sự việc đã xảy ra trong quá khứ: Người ta muốn ghi lại quá khứ, diễn đạt sự kiện bằng lời và giải thích ý nghĩa của sự kiện bằng cách kể lịch sử tương đối và chủ quan của người ghi chép. Sự kiện, hiện tượng đã xảy ra trong quá khứ nhưng đã hoàn toàn chấm dứt cách đây 30 năm.
  • Ghi lại các sự kiện trong quá khứ: Cách thức hoặc quy trình ghi lại các sự kiện trong quá khứ cũng là một câu chuyện hiện tại.

>> Tham khảo: Vì sao nói Đảng cộng sản Việt nam ra đời ngày 3/2/1930 là một bước ngoặt vĩ đại của lịch sử dân tộc?

 

2. Môn lịch sử là gì?

Lịch sử là môn học tìm hiểu về lịch sử loài người, bao gồm những hoạt động của con người và xã hội loài người trong quá khứ. Khi nói về lịch sử, chúng ta thường tìm hiểu về những sự kiện, sự việc thuộc về quá khứ và có liên quan đến xã hội loài người. Theo nghĩa này, lịch sử có ý nghĩa rộng lớn, bao trùm mọi mặt, nhiều mặt của xã hội, chính vì vậy rất khó định nghĩa một cách chính xác, đầy đủ. Một định nghĩa ngắn gọn của Tiến sĩ Sue Peabody: "lịch sử là câu chuyện chúng ta kể về nó". Tác giả Victor Hugo: "Lịch sử là gì? Nó là tiếng vọng của quá khứ và tương lai, và tương lai là sự phản chiếu của quá khứ". Quan điểm triết học của C. Mác cho rằng: "Lịch sử là tồn tại xã hội có từ trước đến nay, là lịch sử đấu tranh giai cấp". Hay nói về quan niệm này, các học giả Roma trình bày quan điểm “historia magistra vitae” của bậc thầy về lịch sử sự sống đòi hỏi phải đạt được "ánh sáng chân lý". Giáo sư Hà Văn Tấn viết "lịch sử là khách quan. Sự thật lịch sử là sự thật tồn tại độc lập với ý thức của chúng ta. Nhưng nhận thức lịch sử là chủ quan. Và lịch sử được viết ra với những mục đích khác nhau". Hoặc sử dụng phổ biến là quá khứ của con người, sử dụng chuyên nghiệp là quá khứ của con người, hoặc quan trọng hơn là đặt câu hỏi về bản chất của quá khứ con người để xây dựng một diễn giải.

Trong cả kỹ thuật và cách sử dụng phổ biến, thuật ngữ này cũng đề cập đến các bản ghi về các sự kiện trong quá khứ. Lịch sử - tức là từ quan điểm của tư duy lịch sử về bản thân lịch sử - lịch sử có thể được định nghĩa rộng rãi là một truyền thống khoa học, lưu trữ, từ thời cổ đại, dựa trên một nghiên cứu hợp lý về lịch sử lịch sử. sự thật về quá khứ của một người. Hoặc chúng ta thử bằng các ngôn ngữ khác nhau, nếu khái niệm về lịch sử xác định chủ đề cụ thể này. Từ "lịch sử" trong tiếng Hy Lạp bắt nguồn từ động từ "thấy" và "lịch sử" có nghĩa là "nhân chứng tận mắt". Từ này được phát triển từ "một người đặt câu hỏi cho một nhân chứng và biết sự thật bằng cách đặt câu hỏi". Trong thời kỳ Hy Lạp hóa và La Mã, "lịch sử" được dùng để chỉ những câu chuyện của con người. Điều xảy ra là nỗi sợ hãi về sự thay đổi ngữ nghĩa, nơi mà các khái niệm nghiên cứu và xác nhận phụ thuộc vào kỹ năng trình bày. Dựa trên ý nghĩa này, “lịch sử” được hiểu theo nghĩa “câu chuyện”, chỉ sự hư cấu và một sự kiện cụ thể. Vào thời Trung cổ, "lịch sử" có nghĩa là toàn bộ quá trình diễn ra các sự kiện của con người. Về chủ đề lịch sử và ghi chép của các nhà sử học chuyên nghiệp, ý kiến nhiều nhất là lịch sử: có nghĩa là nghiên cứu khoa học về bản chất sự kiện của quá khứ loài người. Cuộc tranh luận về "bản chất" của lịch sử đã trở nên gay gắt và mạnh mẽ hơn trong lịch sử thế kỷ 20 khi người ta tranh luận rằng lịch sử là "nghệ thuật" hay "khoa học" Hoặc theo một nhà sử học nổi tiếng, nhà sử học người Anh G.M. Trevelyan đã tấn công mô hình khoa học, trình bày quan điểm của ông rằng "vì bản chất không thay đổi của nó, lịch sử là một 'câu chuyện'" theo nghĩa này, chúng ta hãy xem xét nó một chút. Ý là "nghệ thuật của lịch sử luôn là nghệ thuật kể chuyện". Mặt khác, một số nhà sử học cho rằng lịch sử là một khoa học xã hội một cách phổ biến hơn để trốn tránh trách nhiệm trong cuộc tranh luận này là cho rằng lịch sử là sự kết hợp độc đáo giữa nghệ thuật và khoa học và khẳng định rằng nó có một vị trí tự trị trong nhân loại.

>> Xem thêm: 50 câu trắc nghiệm Lịch sử lớp 4 Có đáp án chuẩn nhất

 

3. Giá trị của lịch sử là gì?

Mọi quốc gia nên học lịch sử vì lịch sử rất quan trọng đối với mỗi người và mỗi quốc gia. Lịch sử và hiện tại là một quá trình liên tục có mối quan hệ biện chứng với nhau, hiện tại phải là sự kế thừa và phát triển của quá khứ. Lịch sử là kho tàng kinh nghiệm quý báu mà con người hiện đại được thừa hưởng và không còn cần phải đi tìm, chứng minh. Ai cũng phải biết mình sinh ra ở đâu và như thế nào, bởi “Con người có tổ tiên/ Như cây có gốc, như suối có nguồn”. Lịch sử cho ta biết về văn hóa dân tộc, bản chất nhân loại để chúng ta ghi nhớ và tự hào về lịch sử. Ngày nay, khi xu thế toàn cầu hóa diễn ra rất mạnh mẽ, các quốc gia xích lại gần nhau hơn. Vì vậy, lịch sử càng quan trọng hơn trong xu thế toàn cầu. Lịch sử có giá trị to lớn trong việc giáo dục thế hệ Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ. Trong suốt chiều dài lịch sử, Việt Nam đã biến đổi từ một quốc gia nghèo, nhỏ bé, luôn bị ngoại xâm tàn phá, nhưng đã kiên quyết chống lại mọi thế lực thù địch để phát triển đất nước như ngày nay. Nếu chúng ta không học toán, chúng ta gặp khó khăn trong các phép tính hàng ngày, nhưng nếu chúng ta không biết cha mẹ và tổ tiên của mình là ai, chúng ta không cảm thấy tự hào về truyền thống lịch sử vẻ vang của đất nước. Lịch sử nâng cao tinh thần của con người, giáo dục con người cần cù, siêng năng, sáng tạo, yêu thương, đoàn kết với gia đình, quê hương.

>> Tham khảo: Quan hệ giữa giai cấp với dân tộc trong lịch sử và quan hệ giai cấp với dân tộc và nhân loại trong thời đại ngày nay