1. Phụ trách kế toán là gì?
Căn cứ quy định tại Điều 20 của Nghị định 174/2016/NĐ-CP quy định về phụ trách kế toán có các nội dung sau:
- Đơn vị kế toán phải bổ nhiệm kế toán trưởng trừ khi các đơn vị quy định tại khoản 2 Điều này chỉ cần bổ nhiệm người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng. Nếu chưa bổ nhiệm được kế toán trưởng, đơn vị kế toán phải bố trí người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng theo quy định. Thời gian tối đa để bố trí người phụ trách kế toán là 12 tháng, sau thời gian này đơn vị kế toán phải bổ nhiệm người làm kế toán trưởng.
- Phụ trách kế toán bao gồm các đơn vị kế toán trong lĩnh vực nhà nước, bao gồm: đơn vị kế toán chỉ có một người làm kế toán hoặc một người làm kế toán kiêm nhiệm; đơn vị kế toán ngân sách và tài chính xã, phường, thị trấn chỉ cần bổ nhiệm phụ trách kế toán và không bắt buộc phải bổ nhiệm kế toán trưởng. Các doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được bố trí phụ trách kế toán mà không cần bổ nhiệm kế toán trưởng.
- Thời hạn bổ nhiệm kế toán trưởng của các đơn vị kế toán trong lĩnh vực kế toán nhà nước là 5 năm, sau đó phải thực hiện các quy trình bổ nhiệm lại kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán của các đơn vị quy định tại điểm a khoản 2 Điều này. Khi thay đổi kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán, người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán hoặc người quản lý, điều hành đơn vị kế toán phải tổ chức bàn giao công việc và tài liệu kế toán giữa kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán cũ và kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán mới.
Ngoài ra, các đơn vị kế toán trong lĩnh vực nhà nước cũng phải đảm bảo rằng người phụ trách kế toán hoặc kế toán trưởng phải đủ năng lực và kinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán. Để đảm bảo điều này, các đơn vị kế toán cần tiến hành đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực cho người phụ trách kế toán và kế toán trưởng. Các đơn vị kế toán cũng cần phải thực hiện đầy đủ các quy định liên quan đến kế toán, bao gồm việc lập và trình bày báo cáo tài chính, bảo đảm tính chính xác và minh bạch của thông tin kế toán, tuân thủ các quy định về thuế, quản lý tài sản, vật liệu, hàng hóa, tiền mặt, chứng từ và hợp đồng. Nếu các đơn vị kế toán vi phạm các quy định về kế toán, họ sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật, bao gồm cả việc bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng. Các đơn vị kế toán cần phải liên tục cập nhật và nghiên cứu các chính sách, quy định mới liên quan đến kế toán để đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định mới nhất. Các đơn vị kế toán cũng cần phải thực hiện kiểm tra và giám sát nội bộ để đảm bảo tính chính xác, trung thực và minh bạch của thông tin kế toán.
2. Có cần ra quyết định bổ nhiệm người phụ trách kế toán không?
Căn cứ Điều 6 của Thông tư 04/2018/TT-BNV quy định về việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại và bố trí phụ trách kế toán trong các đơn vị kế toán.
- Đối với đơn vị kế toán chỉ có một người làm kế toán hoặc một người làm kế toán kiêm nhiệm, việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại phụ trách kế toán do người đứng đầu cơ quan, đơn vị kế toán quyết định.
- Đối với đơn vị kế toán ngân sách và tài chính tại xã, phường, thị trấn, việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại phụ trách kế toán phải được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định sau khi có ý kiến của Phòng Nội vụ và Phòng Tài chính cấp huyện.
- Đối với đơn vị kế toán phải bố trí kế toán trưởng nhưng chưa bổ nhiệm được ngay kế toán trưởng thì bố trí phụ trách kế toán theo quy định tại Khoản 1 Điều 20 Nghị định số 174/2016/NĐ-CP.
3. Tiêu chuẩn và điều kiện để trở thành phụ trách kế toán
Theo Điều 21 của Nghị định 174/2016/NĐ-CP, các kế toán trưởng và phụ trách kế toán cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn quy định tại điểm a, c, d khoản 1 Điều 54 Luật kế toán và không nằm trong các trường hợp không được làm kế toán theo quy định.
- Bộ Tài chính có trách nhiệm quy định về việc tổ chức, bồi dưỡng và cấp chứng chỉ kế toán trưởng. Điều này đảm bảo rằng các kế toán trưởng và phụ trách kế toán sẽ có đầy đủ kiến thức, kỹ năng và năng lực cần thiết để thực hiện nhiệm vụ kế toán một cách chính xác và đáng tin cậy. Các tiêu chuẩn và điều kiện này cũng giúp đảm bảo tính đồng nhất và chất lượng của quá trình kế toán trong các đơn vị kinh tế.
- Các đơn vị kế toán sau đây phải có Kế toán trưởng, phụ trách kế toán có trình độ chuyên môn nghiệp vụ về kế toán từ đại học trở lên:
+ Các cơ quan có trách nhiệm thu chi ngân sách nhà nước ở các cấp;
+ Các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan thuộc Quốc hội, cơ quan khác của nhà nước ở trung ương và các đơn vị kế toán trực thuộc các cơ quan này;
+ Các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;
+ Các cơ quan chuyên môn trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và tương đương, các cơ quan quản lý nhà nước trực thuộc các cơ quan này;
+ Các cơ quan trung ương tổ chức theo ngành dọc đặt tại tỉnh;
+ Các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức chính trị-xã hội-nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội-nghề nghiệp ở cấp trung ương, cấp tỉnh sử dụng ngân sách nhà nước;
+ Các Ban quản lý dự án đầu tư có tổ chức bộ máy kế toán riêng, có sử dụng ngân sách nhà nước thuộc dự án nhóm A và dự án quan trọng quốc gia;
+ Các đơn vị dự toán cấp 1 thuộc ngân sách cấp huyện;
+ Các doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;
+ Các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có vốn điều lệ từ 10 tỷ đồng trở lên;
+ Các chi nhánh doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.
- Các đơn vị kế toán sau đây yêu cầu Kế toán trưởng hoặc Phụ trách kế toán phải có trình độ chuyên môn nghiệp vụ về kế toán từ trung cấp chuyên nghiệp trở lên:
+ Cơ quan chuyên môn trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện có tổ chức bộ máy kế toán (trừ các đơn vị dự toán cấp 1 thuộc ngân sách cấp huyện).
+ Cơ quan trung ương và tỉnh đặt tại cấp huyện theo ngành dọc.
+ Tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp, có sử dụng ngân sách nhà nước ở cấp huyện.
+ Ban quản lý dự án đầu tư có tổ chức bộ máy kế toán riêng, sử dụng ngân sách nhà nước.
+ Đơn vị kế toán ngân sách và tài chính xã, phường, thị trấn.
+ Đơn vị sự nghiệp công lập ngoài các đơn vị.
+ Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam không có vốn nhà nước, có vốn điều lệ nhỏ hơn 10 tỷ đồng.
+ Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có vốn điều lệ nhỏ hơn 10 tỷ đồng.
Điều này được quy định nhằm đảm bảo sự chuyên nghiệp và chất lượng của các hoạt động kế toán, đồng thời tăng cường sự minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách nhà nước.
- Các tổ chức, đơn vị khác ngoài các đối tượng trên sẽ phải tuân theo tiêu chuẩn về trình độ và chuyên môn nghiệp vụ của kế toán trưởng, phụ trách kế toán do người đại diện theo pháp luật của đơn vị quyết định phù hợp với Luật kế toán và các quy định liên quan khác của pháp luật. Đối với kế toán trưởng, phụ trách kế toán của công ty mẹ là doanh nghiệp nhà nước hoặc là doanh nghiệp có vốn nhà nước chiếm trên 50% vốn điều lệ, yêu cầu có thời gian công tác thực tế về kế toán ít nhất là 05 năm.
Các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang nhân dân sẽ phải tuân theo tiêu chuẩn và điều kiện về chuyên môn nghiệp vụ của kế toán trưởng, phụ trách kế toán do Bộ Quốc phòng và Bộ Công an quy định.
4. Thời hạn bổ nhiệm phụ trách kế toán là bao lâu?
Theo khoản 3 của Điều 20 trong Nghị định 174/2016/NĐ-CP, thời hạn bổ nhiệm kế toán trưởng của các đơn vị kế toán trong lĩnh vực kế toán nhà nước là 5 năm. Sau đó, các đơn vị này phải thực hiện các quy trình về bổ nhiệm lại kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán. Điều này có nghĩa là sau 5 năm, đơn vị kế toán phải tổ chức bổ nhiệm lại vị trí kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán. Quá trình này được thực hiện theo quy trình đúng đắn và có sự tham gia của các bên liên quan để đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong quá trình bổ nhiệm.
Điều này giúp đảm bảo rằng các đơn vị kế toán đang hoạt động hiệu quả và đáp ứng được yêu cầu của pháp luật và chính quyền địa phương. Ngoài ra, việc thực hiện các quy trình bổ nhiệm lại kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán cũng giúp đảm bảo rằng các đơn vị kế toán có đội ngũ kế toán chất lượng cao và có khả năng đáp ứng các yêu cầu kế toán phức tạp trong tương lai.
Quý khách có nhu cầu tham khảo thêm quy định pháp luật để trở thành kế toán trưởng có thể tham khảo nội dung bài viết sau của Luật Minh Khuê: Tiêu chuẩn và điều kiện trở thành kế toán trưởng theo quy định pháp luật hiện nay.
Trên đây là nội dung mà công ty Luật Minh Khuê muốn gửi tới quý khách hàng. Nếu quý khách hàng còn bất kỳ vướng mắc hay câu hỏi pháp lý khác thì vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!
