Cơ cấu tổ chức của các Bộ tại Việt Nam

1. Cơ cấu tổ chức của Bộ được quy định như thế nào?

Bộ, cơ quan ngang bộ là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về một hoặc một số ngành, lĩnh vực và dịch vụ công thuộc ngành, lĩnh vực trong phạm vi toàn quốc. Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ quy định cụ thể từng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể tại từng Bộ, cơ quan ngang Bộ. 

Căn cứ Điều 40 Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015, được sửa đổi bởi Khoản 4 Điều 1 Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi năm 2019 thì cơ cấu tổ chức của Bộ, cơ quan ngang Bộ bao gồm vụ, văn phòng, thanh tra, cục, tổng cục, đơn vị sự nghiệp công lập. Việc thành lập các đơn vị này do Chính phủ quyết định căn cứ vào tính chất, phạm vi quản lý, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của từng bộ, cơ quan ngang bộ.

Các đơn vị vụ, văn phòng, thanh tra, cục, tổng cục, đơn vị sự nghiệp đều có người đứng đầu. Số lượng cấp phó của người đứng đầu tổng cục không quá 04 người; số lượng cấp phó của người đứng đầu vụ, văn phòng, thanh tra, cục, đơn vị sự nghiệp công lập bảo đảm bình quân không quá 03 người trên một đơn vị và do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ quyết định.

2. Chức năng của các đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của Bộ

Căn cứ vào nội dung quy định trên thì Bộ có cơ cấu tổ chức bao gồm các đơn vị như: vụ, văn phòng, thanh tra, cục, tổng cục, đơn vị sự nghiệp công lập. Mỗi đơn vị sẽ có chức năng khác nhau, hỗ trợ Bộ thực hiện các hoạt động của mình. Cụ thể: 

Vụ thuộc Bộ:

Đây là tổ chức thuộc Bộ, thực hiện chức năng tham mưu tổng hợp hoặc chuyên sâu về quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực hoặc tham mưu về công tác quản trị nội bộ của Bộ. Vụ hoạt động theo chế độ Thủ trưởng kết hợp với chế độ chuyên viên.

Vụ không có tư cách pháp nhân, không có con dấu, không có tài khoản. Vụ trưởng được ký thừa lệnh Bộ trưởng các văn bản hướng dẫn, giải quyết, thông báo các vấn đề liên quan đến chuyên môn, nghiệp vụ thuộc chức năng, nhiệm vụ của vụ.

Không tổ chức phòng trong vụ. Trường hợp vụ có nhiều mảng công tác và khối lượng công việc yêu cầu phải bố trí từ 30 biên chế công chức trở lên được cấp có thẩm quyền giao (sau đây gọi chung là biên chế công chức) thì có thể thành lập phòng và số lượng phòng trong vụ thuộc bộ (nếu có) phải được quy định tại Nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ. Vụ hoạt động theo chế độ Thủ trưởng kết hợp với chế độ chuyên viên.

Văn phòng thuộc Bộ:

Văn phòng là tổ chức thuộc bộ, thực hiện chức năng tham mưu tổng hợp về chương trình, kế hoạch công tác và phục vụ các hoạt động của bộ giúp Bộ trưởng tổng hợp, theo dõi, đôn đốc các tổ chức, đơn vị thuộc bộ thực hiện chương trình, kế hoạch công tác của bộ, kiểm soát thủ tục hành chính, tổ chức triển khai thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của trung ương theo quy định của pháp luật.

Văn phòng thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến công tác hành chính, văn thư, lưu trữ; kiểm soát thủ tục hành chính, cải cách thủ tục hành chính, tổ chức triển khai thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của trung ương; quản lý cơ sở vật chất - kỹ thuật, tài sản, kinh phí hoạt động, bảo đảm phương tiện, điều kiện làm việc; phục vụ chung cho hoạt động của bộ và công tác quản trị nội bộ; thực hiện các nhiệm vụ khác do pháp luật quy định hoặc do Bộ trưởng giao.

Văn phòng có con dấu riêng. Chánh văn phòng được ký thừa lệnh Bộ trưởng các văn bản hành chính khi được Bộ trưởng giao. Chánh văn phòng ký các văn bản và đóng dấu Văn phòng đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền của Văn phòng Bộ.

Thanh tra thuộc Bộ:

Thanh tra là tổ chức thuộc Bộ, thực hiện chức năng giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiến hành thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng thuộc ngành, lĩnh vực Bộ quản lý theo quy định của pháp luật.

Thanh tra có con dấu và tài khoản riêng; được thành lập các phòng nghiệp vụ theo quy định của pháp luật.

Cục thuộc Bộ: 

Cục là tổ chức thuộc Bộ, thực hiện chức năng tham mưu tổng hợp và giải quyết các vấn đề cụ thể trong một hoặc một số lĩnh vực, giúp Bộ trưởng thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật đối với chuyên ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ theo phân cấp, ủy quyền của Bộ trưởng.

Cục có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. Cục trưởng được ban hành văn bản cá biệt, văn bản hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ về chuyên ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của cục.

Tổng cục thuộc Bộ: 

Tổng cục là tổ chức thuộc Bộ, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật đối với chuyên ngành, lĩnh vực lớn, phức tạp trên phạm vi cả nước theo phân cấp, ủy quyền của Bộ trưởng.

Tổng cục có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng. Tổng cục trưởng được ban hành văn bản cá biệt, văn bản hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ về chuyên ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của tổng cục.

Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ:

Các đơn vị sự nghiệp công lập được quy định tùy theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của từng Bộ bao gồm:

- Các đơn vị nghiên cứu chiến lược, chính sách về ngành, lĩnh vực;

- Báo, tạp chí; Trung tâm Thông tin;

- Trường hoặc Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức; Học viên thuộc Bộ.

Đơn vị sự nghiệp công lập không có chức năng quản lý nhà nước. Đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ về nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính theo quy định của pháp luật. Việc thành lập, tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện theo quy định của Chính phủ và các quy định của pháp luật chuyên ngành. Đơn vị sự nghiệp công lập có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng.

3. Danh sách các Bộ hiện đang có tại Việt Nam năm 2023

Ngày 23 tháng 7 năm 2021, Quốc hội ban hành Nghị quyết 08/2021/QH15 về cơ cầu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV. Theo đó, trong nhiệm kỳ 2021 - 2026 thì hiện nay Việt Nam đang có 18 cơ quan Bộ với nội dung tên và người đứng đầu được thể hiện qua bảng danh sách dưới đây:

Ngoài ra, hiện nay còn có 04 cơ quan ngang Bộ như sau:

Bài viết tham khảo: Sơ đồ bộ máy Nhà nước Việt Nam hiện nay mới nhất

Vui lòng gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được Luật Minh Khuê hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng.