1. Hiểu thế nào về thế chấp tài sản?
Theo quy định tại Điều 317 của Bộ luật Dân sự 2015, việc thế chấp tài sản được giải thích như sau:
- Thế chấp tài sản là hành động mà một bên, được gọi là "bên thế chấp," sử dụng tài sản thuộc quyền sở hữu của mình nhằm bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và không chuyển giao tài sản đó cho bên khác, được gọi là "bên nhận thế chấp."
- Tài sản thế chấp được giữ bởi bên thế chấp. Tuy nhiên, các bên có thể tự thỏa thuận để giao tài sản thế chấp cho một bên thứ ba để giữ quản lý.
Qua Điều 317 này, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về cơ chế thế chấp tài sản trong lĩnh vực pháp lý. Điều này đảm bảo rằng bên thế chấp có quyền sử dụng tài sản của mình nhưng không được chuyển giao cho bên nhận thế chấp. Điều kiện này đảm bảo rằng bên thế chấp có khả năng thực hiện nghĩa vụ một cách đáng tin cậy.
Ngoài ra, quy định này cũng cho phép các bên thỏa thuận giao tài sản thế chấp cho một bên thứ ba. Điều này có thể xảy ra trong trường hợp các bên quan tâm đồng ý rằng tài sản sẽ được quản lý và giữ bởi một bên thứ ba có chuyên môn và uy tín trong việc quản lý tài sản thế chấp.
Tuy nhiên, quyền thay đổi người giữ tài sản thế chấp phải tuân thủ các quy định pháp luật liên quan và được thực hiện theo các thủ tục quy định. Việc này nhằm đảm bảo tính minh bạch và sự an toàn của tài sản thế chấp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ.
Việc có quy định rõ ràng về thế chấp tài sản trong Bộ luật Dân sự 2015 giúp tạo ra một môi trường pháp lý ổn định và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Đồng thời, quy định này cũng thể hiện sự cân nhắc và cập nhật phù hợp với thực tế kinh tế và pháp lý hiện nay.
2. Có được điều khiển xe bị thế chấp tại ngân hàng không?
Theo Điểm 1 Công văn 8601/VPCP-CN năm 2017, về việc sử dụng Giấy đăng ký phương tiện tham gia giao thông trong trường hợp thế chấp phương tiện giao thông tại tổ chức tín dụng, có quy định như sau: Theo đó, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông được phép sử dụng bản sao chứng thực Giấy đăng ký phương tiện giao thông, đồng thời kèm theo bản gốc Giấy biên nhận từ tổ chức tín dụng, miễn là bản chính của Giấy đăng ký phương tiện giao thông vẫn còn hiệu lực. Hình thức này được áp dụng nhằm thay thế cho việc sử dụng bản chính của Giấy đăng ký phương tiện giao thông, cho phép người điều khiển tham gia giao thông trên lãnh thổ Việt Nam trong khoảng thời gian mà tổ chức tín dụng giữ bản chính của giấy tờ này.
Quy định này được áp dụng nhằm đảm bảo nghĩa vụ dân sự của người đăng ký phương tiện khi thế chấp tại tổ chức tín dụng. Khi một phương tiện giao thông được thế chấp, tổ chức tín dụng có trách nhiệm giữ bản chính của Giấy đăng ký phương tiện giao thông, nhằm đảm bảo quyền lợi của mình trong việc thế chấp phương tiện này. Tuy nhiên, việc giữ bản chính Giấy đăng ký phương tiện giao thông không làm ảnh hưởng đến quyền và nghĩa vụ của người điều khiển phương tiện đối với việc tham gia giao thông.
Với việc sử dụng bản sao chứng thực Giấy đăng ký phương tiện giao thông, kèm theo bản gốc Giấy biên nhận từ tổ chức tín dụng, người điều khiển phương tiện có đủ giấy tờ để tham gia giao thông mà không cần mang theo bản chính của Giấy đăng ký phương tiện. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho người điều khiển phương tiện, đồng thời đảm bảo việc thế chấp phương tiện của tổ chức tín dụng.
Theo quy định, ngân hàng sẽ giữ bản chính của giấy tờ để đảm bảo bạn thực hiện nghĩa vụ dân sự. Tuy nhiên, điều này không ảnh hưởng đến quyền lợi của bạn khi điều khiển xe lưu thông, miễn là bạn có bản sao Giấy đăng ký phương tiện giao thông và bản gốc giấy biên nhận từ tổ chức tín dụng, đồng thời cả hai giấy tờ này vẫn còn hiệu lực.
Vì vậy, khi bạn tham gia giao thông trong trường hợp xe của bạn đang được thế chấp bởi ngân hàng, bạn cần có hai giấy tờ sau:
+ Bản sao chứng thực Giấy đăng ký phương tiện giao thông: Đây là bản sao được chứng thực từ bản chính của giấy tờ. Bạn có thể sử dụng bản sao này thay thế cho bản chính của Giấy đăng ký phương tiện để tham gia giao thông trên lãnh thổ Việt Nam.
+ Bản gốc giấy biên nhận của tổ chức tín dụng còn hiệu lực: Đây là bản gốc của giấy tờ biên nhận mà tổ chức tín dụng đã cấp cho bạn khi thế chấp xe. Bản gốc này cần được giữ và mang theo khi bạn lưu thông.
Việc sử dụng bản sao chứng thực Giấy đăng ký phương tiện giao thông và bản gốc giấy biên nhận từ tổ chức tín dụng đảm bảo rằng bạn có đủ giấy tờ để tham gia giao thông trong thời gian mà ngân hàng giữ bản chính của giấy tờ này.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng sử dụng bản sao chứng thực và bản gốc giấy biên nhận chỉ áp dụng trong thời gian ngân hàng giữ bản chính. Khi ngân hàng trả lại bản chính cho bạn, bạn phải tiếp tục sử dụng bản chính Giấy đăng ký phương tiện để tham gia giao thông.
Điều này là nhằm đảm bảo việc thế chấp xe tại ngân hàng và đồng thời bảo vệ quyền lợi của bạn khi tham gia giao thông trên lãnh thổ Việt Nam.
3. Chi trả bảo hiểm khi xảy ra tai nạn giao thông với xe ô tô đang thế chấp?
Theo quy định tại Điều 318 của Bộ luật Dân sự 2015, việc thế chấp tài sản được điều chỉnh như sau:
- Trong trường hợp tài sản động hoặc tài sản bất động được thế chấp toàn bộ, các vật phụ của tài sản đó cũng được xem là tài sản thế chấp, trừ khi có thỏa thuận khác. Điều này có nghĩa là nếu tài sản đó được thế chấp, thì bất kỳ vật phụ nào cũng sẽ thuộc quyền sở hữu của người thế chấp, trừ khi có sự thỏa thuận khác.
- Trong trường hợp chỉ một phần tài sản động hoặc tài sản bất động được thế chấp, các vật phụ liên quan đến tài sản đó cũng được coi là tài sản thế chấp, trừ khi có thỏa thuận khác. Điều này ám chỉ rằng nếu chỉ một phần của tài sản được thế chấp, thì các vật phụ liên quan sẽ thuộc quyền sở hữu của người thế chấp, trừ khi có sự thỏa thuận khác.
- Trong trường hợp thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản đính liền với đất đó thuộc quyền sở hữu của người thế chấp, thì tài sản đính liền với đất cũng được xem là tài sản thế chấp, trừ khi có thỏa thuận khác. Điều này có nghĩa là nếu quyền sử dụng đất và các tài sản gắn liền với nó được thế chấp, thì các tài sản đó cũng thuộc quyền sở hữu của người thế chấp, trừ khi có sự thỏa thuận khác.
- Trong trường hợp tài sản thế chấp được bảo hiểm, người nhận thế chấp phải thông báo cho tổ chức bảo hiểm về việc tài sản được bảo hiểm đang được sử dụng để thế chấp. Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, tổ chức bảo hiểm sẽ trực tiếp chi trả tiền bảo hiểm cho người nhận thế chấp.
Theo quy định hiện hành, nếu ngân hàng thông báo cho tổ chức bảo hiểm biết rằng chiếc xe ô tô đang được bảo hiểm đang được sử dụng để thế chấp, thì tổ chức bảo hiểm sẽ trực tiếp chi trả tiền bảo hiểm cho ngân hàng khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.
Tuy nhiên, trong trường hợp ngân hàng không thông báo cho tổ chức bảo hiểm biết về việc xe ô tô được bảo hiểm đang được sử dụng để thế chấp, thì tổ chức bảo hiểm sẽ chi trả tiền bảo hiểm theo hợp đồng bảo hiểm và ngân hàng sẽ có nghĩa vụ thanh toán số tiền đó.
Việc này được đặt ra để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm của các bên liên quan. Ngân hàng có trách nhiệm thông báo cho tổ chức bảo hiểm về việc xe ô tô được bảo hiểm đang được sử dụng để thế chấp, nhằm đảm bảo rằng thông tin liên quan đến tài sản thế chấp được cập nhật và quản lý đúng cách. Điều này cũng giúp tổ chức bảo hiểm có thể đáp ứng kịp thời khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra.
Trong trường hợp ngân hàng không tuân thủ quy định này và không thông báo cho tổ chức bảo hiểm, tổ chức bảo hiểm vẫn phải thực hiện trách nhiệm của mình theo hợp đồng bảo hiểm. Điều này nghĩa là tổ chức bảo hiểm sẽ chi trả số tiền bảo hiểm theo hợp đồng khi có sự kiện xảy ra, và ngân hàng sẽ chịu trách nhiệm thanh toán số tiền đó cho tổ chức bảo hiểm.
Qua đó, quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch và sự chịu trách nhiệm của các bên trong việc thế chấp tài sản và bảo vệ quyền lợi của người vay và người cho vay.
Xem thêm >> Pháp luật có giới hạn tuổi thế chấp tài sản là quyền sử dụng đất không ?
