1. Có được giảm giá vé máy bay cho người khuyết tật không?

Các hành khách khuyết tật đặc biệt nặng hoặc khuyết tật nặng khi sử dụng dịch vụ vận chuyển trên các tuyến vận tải nội địa, bao gồm máy bay, tàu hỏa, tàu điện, tàu thủy và xe ô tô vận chuyển khách theo tuyến cố định, sẽ được hưởng ưu đãi giảm giá. Cụ thể, giảm giá tối thiểu 15% đối với vé máy bay và tối thiểu 25% đối với các loại phương tiện vận chuyển khác, như tàu hỏa, tàu điện, tàu thủy, và xe ô tô vận chuyển khách theo tuyến cố định. Điều này được quy định theo Điều 12, Nghị định 28/2012/NĐ-CP.

Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi giảm giá, người khuyết tật cần phải cung cấp Giấy xác nhận khuyết tật cho đơn vị cung cấp dịch vụ. Do đó, chỉ những người khuyết tật đặc biệt nặng hoặc khuyết tật nặng và có giấy xác nhận khuyết tật hợp lệ mới được hưởng ưu đãi giảm giá vé máy bay.

Để xác định mức độ khuyết tật của một người, Nghị định 28/2012/NĐ-CP quy định như sau:

- Người khuyết tật nặng là những người có mức độ khuyết tật dẫn đến mất một phần hoặc suy giảm chức năng, không thể tự kiểm soát hoặc tự thực hiện một số hoạt động hàng ngày, bao gồm đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và các hoạt động khác phục vụ nhu cầu cá nhân hàng ngày mà cần sự giúp đỡ, chăm sóc hoặc theo dõi từ người khác. Mức suy giảm này nằm trong khoảng từ 61% đến 80%.

- Người khuyết tật đặc biệt nặng là những người có mức độ khuyết tật dẫn đến mất hoàn toàn chức năng, không thể tự kiểm soát hoặc tự thực hiện các hoạt động hàng ngày, bao gồm đi lại, mặc quần áo, vệ sinh cá nhân và các hoạt động khác phục vụ nhu cầu cá nhân hàng ngày mà cần sự giúp đỡ, chăm sóc hoàn toàn hoặc theo dõi từ người khác. Mức suy giảm này là 81% trở lên.

2. Xe lăn có được mang lên máy bay không?

Xe lăn có thể được mang lên máy bay, nhưng phải được ký gửi theo quy định. Cụ thể, xe lăn chạy bằng pin được xem xét là một vật phẩm nguy hiểm hạn chế mang theo người và hành lý lên tàu bay, theo mục 5 Phần III của Danh mục vật phẩm nguy hiểm cấm hoặc hạn chế mang vào khu vực hạn chế và mang lên tàu bay (để đảm bảo an ninh hàng không), như được quy định trong Quyết định số 1541/QĐ-CHK năm 2021.

Do đó, để mang xe lăn hoặc các thiết bị hỗ trợ đi lại lên máy bay, người khai thác tàu bay phải đồng ý vận chuyển chúng. Đồng thời, họ cần thông báo cho người chỉ huy tàu bay về vị trí để đặt xe lăn hoặc thiết bị hỗ trợ đi lại có pin ướt, hoặc vị trí để đặt pin lithium-ion trong thiết bị này.

Người khai thác tàu bay cần đảm bảo rằng các thiết bị hỗ trợ đi lại nêu trên sẽ được vận chuyển theo quy định để ngăn ngừng hoạt động không cần thiết của pin và không bị hỏng hóc do việc di chuyển của hành lý, bưu gửi, hoặc hàng hóa khác trên tàu bay.

Một vài hãng hàng không đã thiết lập quy định cụ thể về việc mang các thiết bị hỗ trợ này lên máy bay. Một số loại thiết bị, như xe lăn, khung/xe lăn hỗ trợ đi bộ, và gậy đi bộ đường dài không gấp gọn lại, phải được ký gửi trong hành lý ký gửi. Nếu hành khách sử dụng gậy đi bộ đường dài làm thiết bị hỗ trợ, họ sẽ cần mang theo một thiết bị bổ sung hoặc thay thế có thể sử dụng trong khoang hành khách trên máy bay, chẳng hạn như gậy chống.

3. Người khuyết tật đi máy bay được hỗ trợ như thế nào?

Hành khách khuyết tật khi đi máy bay sẽ được hỗ trợ theo nhiều cách, bao gồm:

- Cơ sở vật chất hỗ trợ: Sân bay cung cấp cơ sở vật chất hỗ trợ cho người khuyết tật, chẳng hạn như đường dành cho xe lăn, các nút giao thông, và các điểm đỗ xe.

- Hỗ trợ tiếp cận khi check-in: Người khuyết tật sẽ nhận được sự hỗ trợ cần thiết trong quá trình làm thủ tục check-in.

- Trợ giúp khi đi lại tại sân bay: Điều này bao gồm hỗ trợ di chuyển trong sân bay và truy cập vào các nhà vệ sinh nếu cần.

- Giúp đỡ lên và xuống máy bay: Nhân viên sân bay sẽ hỗ trợ hành khách khi lên và xuống máy bay.

- Vận chuyển miễn phí thiết bị y tế và thiết bị di động: Hành khách có thể vận chuyển thiết bị y tế và di động mà họ cần miễn phí.

- Hỗ trợ xếp hàng và lấy hành lý trên máy bay: Người khuyết tật sẽ được giúp đỡ trong việc xếp hàng và lấy hành lý khi trên máy bay.

- Hỗ trợ di chuyển vào nhà vệ sinh trên máy bay: Một số máy bay có sẵn xe lăn on-board để hỗ trợ người khuyết tật khi di chuyển vào nhà vệ sinh trên máy bay.

- Kết nối chuyến bay: Nhân viên sân bay sẽ hỗ trợ hành khách ra khỏi máy bay và kết nối chuyến bay trong trường hợp họ có chuyến bay nối chuyến.

Chính sách hỗ trợ cụ thể có thể khác nhau tùy theo từng hãng hàng không. Ví dụ, Bamboo Airways cung cấp dịch vụ dành cho hành khách sử dụng xe lăn với mã code dịch vụ WCHR (cần hỗ trợ xe lăn trên sân đỗ), WCHS (cần hỗ trợ xe lăn lên xuống tàu bay), và WCHC (cần hỗ trợ xe lăn trên tàu bay và dưới mặt đất). Hãng sẽ sắp xếp nhân viên và trang thiết bị chuyên dụng để phục vụ hành khách khuyết tật trong sân bay và trên máy bay.

Hầu hết các hãng hàng không đều cam kết cung cấp dịch vụ hỗ trợ cho hành khách khuyết tật, đảm bảo họ có trải nghiệm tốt nhất khi di chuyển.

4. Hành khách khuyết tật đi máy bay cần chú ý điều gì?

Để có một chuyến bay dễ dàng và thuận lợi, hành khách là người khuyết tật nên thực hiện các bước chuẩn bị sau đây:

- Tìm hiểu về sân bay: Trước khi bay, hành khách khuyết tật nên nắm rõ về sân bay, bao gồm vị trí của các cơ sở dịch vụ, bàn làm việc, nhà vệ sinh, phòng thông tin, và các tiện ích khác.

- Tự chuẩn bị: Đối với những hành khách khuyết tật đi một mình, họ cần đảm bảo rằng họ có khả năng tự mở dây an toàn, tự đeo mặt nạ dưỡng khí, mặc áo phao, và tiếp cận lối thoát khẩn cấp trong trường hợp đặc biệt. Họ cũng cần hiểu rõ những hướng dẫn an toàn được cung cấp bởi nhân viên hàng không. Cần nhớ rằng các hãng hàng không không thể phục vụ riêng cho một hành khách khuyết tật, do đó, một số hãng có quy định yêu cầu hành khách bay cùng người thân để đảm bảo an toàn và hỗ trợ trong trường hợp cần thiết.

- Chọn vị trí ngồi trên máy bay

Thường thì hãng hàng không sẽ sắp xếp cho bạn một vị trí ngồi phù hợp nhất, nhưng vị trí này sẽ không được phép gây cản trở cho người khác trong việc tiếp cận cửa thoát hiểm. Nếu bạn đi cùng người thân, hãng hàng không thường sẽ cố gắng sắp xếp để bạn và người thân của bạn có thể ngồi cạnh nhau. Hơn nữa, một số hãng hàng không có thể cung cấp ưu đãi giảm giá cho vé máy bay thứ hai của người thân. Để biết thêm chi tiết, bạn có thể tìm hiểu thông tin trước khi bay.

- Yêu cầu hỗ trợ y tế từ hãng hàng không

Nếu bạn cần hỗ trợ y tế từ hãng hàng không, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu. Tuy nhiên, bạn cần cung cấp các thông tin cụ thể cho hãng, bao gồm việc xác định rõ tình trạng khuyết tật hoặc y tế của bạn, thông qua việc cung cấp hồ sơ "hành khách mất khả năng xử lý tư vấn" (IN CAD) và mẫu thông tin y tế (MEDIF). Lưu ý rằng MEDIF phải được cung cấp bởi một bác sĩ. Mỗi hãng hàng không có chính sách riêng biệt về vận chuyển hành khách khuyết tật và những người có tình trạng y tế đặc biệt, vì vậy bạn nên tham khảo chính sách cụ thể của hãng bạn đang sử dụng.