1. Quyền yêu cầu trích lục khai sinh của người thân đã mất thuộc về ai?
Trích lục hộ tịch, theo quy định tại khoản 9 Điều 4 Luật Hộ tịch năm 2014, là một văn bản quan trọng mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp để xác nhận sự kiện liên quan đến hộ tịch của cá nhân đã đăng ký tại cơ quan đăng ký hộ tịch. Cụ thể: Trích lục hộ tịch là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp nhằm chứng minh sự kiện hộ tịch của cá nhân đã đăng ký tại cơ quan đăng ký hộ tịch. Bản chính trích lục hộ tịch được cấp ngay sau khi sự kiện hộ tịch được đăng ký. Bản sao trích lục hộ tịch bao gồm bản sao trích lục hộ tịch được cấp từ Cơ sở dữ liệu hộ tịch và bản sao trích lục hộ tịch được chứng thực từ bản chính.
Theo quy định tại Điều 16 của Nghị định 23/2015/NĐ-CP, cá nhân và tổ chức có quyền yêu cầu cấp bản sao từ sổ gốc. Quy định này đề cập đến các trường hợp sau:
- Cá nhân và tổ chức sẽ được cấp bản chính từ sổ gốc. Điều này ám chỉ rằng họ có quyền yêu cầu nhận được bản chính của tài liệu từ sổ gốc. Bản chính này được coi là bản gốc và có giá trị pháp lý cao nhất. Cá nhân và tổ chức có quyền sở hữu và sử dụng bản chính này để chứng minh quyền lợi và các vấn đề liên quan khác.
- Người đại diện theo pháp luật và người được ủy quyền đại diện của cá nhân và tổ chức cũng được cấp bản chính từ sổ gốc. Điều này có nghĩa là người đại diện hợp pháp và người được ủy quyền đại diện có quyền yêu cầu nhận được bản chính của tài liệu từ sổ gốc. Điều này giúp đảm bảo rằng những người này có thể thực hiện các hành động và giao dịch pháp lý thay mặt cho cá nhân và tổ chức mà họ đại diện.
- Trường hợp cá nhân đã chết, cha, mẹ, con; vợ, chồng; anh, chị, em ruột; và người thừa kế khác của người đã qua đời sẽ được cấp bản chính từ sổ gốc. Điều này cho phép những người có mối quan hệ gia đình gần gũi với người đã qua đời yêu cầu nhận được bản chính của tài liệu từ sổ gốc. Điều này hỗ trợ quyền lợi của các thành viên trong gia đình và giúp họ có thể chứng minh quan hệ họ hàng và thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến người đã mất.
Theo quy định hiện hành, cha, mẹ, con; vợ, chồng; anh, chị, em ruột; và người thừa kế khác của người đã được cấp bản chính có quyền yêu cầu trích lục khai sinh của người thân đã mất từ bản gốc. Điều này đảm bảo rằng những người có mối quan hệ gia đình gần gũi với người đã mất có thể có được bản sao chứng minh sự tồn tại và thông tin cá nhân của người đã qua đời.
Trích lục khai sinh là một văn bản quan trọng trong việc chứng minh nguồn gốc và thông tin cá nhân của mỗi người. Đối với người đã mất, trích lục khai sinh từ bản gốc đóng vai trò quan trọng trong việc xác nhận quan hệ gia đình và thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến người đã qua đời.
Các thành viên trong gia đình gồm cha, mẹ, con; vợ, chồng; anh, chị, em ruột; và người thừa kế khác của người đã được cấp bản chính có quyền yêu cầu trích lục khai sinh từ bản gốc. Điều này đảm bảo rằng những người này có thể chứng minh mối quan hệ họ hàng với người đã mất và sử dụng thông tin trong trích lục khai sinh để thực hiện các thủ tục pháp lý như di sản, quyền lợi gia đình, và các vấn đề liên quan khác.
Qua việc yêu cầu trích lục khai sinh từ bản gốc, những người thân có quyền trở thành chủ sở hữu của bản sao này. Bản sao trích lục khai sinh từ bản gốc có giá trị pháp lý và được coi là một tài liệu chứng minh quan trọng trong các hoạt động pháp lý và hành chính. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi và đáp ứng nhu cầu thông tin của những người liên quan đến người đã mất.
Với quyền yêu cầu trích lục khai sinh từ bản gốc, cha, mẹ, con; vợ, chồng; anh, chị, em ruột; và người thừa kế khác của người đã được cấp bản chính có thể tiếp cận thông tin chính xác và cần thiết để thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình. Điều này đảm bảo quyền tự do và công bằng trong việc xác định quan hệ gia đình và thực hiện các quyền lợi được bảo vệ bởi pháp luật.
2. Có được ủy quyền cho người khác đi trích lục khai sinh của người thân đã mất?
Theo quy định tại Điều 2 của Thông tư số 04/2020/TT-BTP về việc ủy quyền đăng ký hộ tịch, có các điều sau đây:
- Người yêu cầu cấp bản sao trích lục hộ tịch, cấp Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, và yêu cầu đăng ký các việc liên quan đến hộ tịch theo quy định tại Điều 3 của Luật hộ tịch (gọi là yêu cầu đăng ký hộ tịch) có thể uỷ quyền cho người khác thực hiện thay. Tuy nhiên, trong trường hợp đăng ký kết hôn, đăng ký lại việc kết hôn, đăng ký nhận cha, mẹ, con, thì không được phép ủy quyền cho người khác thực hiện. Tuy vậy, một bên có thể trực tiếp nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền mà không cần có văn bản ủy quyền từ bên còn lại.
Việc ủy quyền phải được thực hiện bằng văn bản và phải tuân thủ quy định của pháp luật về chứng thực. Trường hợp người được ủy quyền là ông, bà, cha, mẹ, con, vợ, chồng, anh, chị, em ruột của người ủy quyền, thì văn bản ủy quyền không cần phải được chứng thực.
- Nếu người đi đăng ký khai sinh cho trẻ em là ông, bà hoặc người thân thích khác theo quy định tại khoản 1 Điều 15 của Luật hộ tịch, thì không cần phải có văn bản ủy quyền từ cha, mẹ của trẻ em. Tuy nhiên, người đăng ký phải thống nhất với cha, mẹ của trẻ em về các nội dung liên quan đến khai sinh.
Theo quy định tại Điều 3 của Luật Hộ tịch 2014, việc xin trích lục khai sinh của người thân đã mất được quy định cụ thể. Đồng thời, theo quy định này, người có quyền yêu cầu trích lục khai sinh của người thân đã mất cũng có thể ủy quyền cho người khác thực hiện thay việc này.
Điều này có nghĩa là những đối tượng có quyền yêu cầu trích lục khai sinh của người thân đã mất được phép ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục trích lục khai sinh thay mình. Việc ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục này giúp đơn giản hóa và thuận tiện cho người yêu cầu, đặc biệt trong trường hợp họ không thể tiến hành trực tiếp các thủ tục liên quan đến trích lục khai sinh.
Quy định này đảm bảo quyền lợi của những người có quan hệ thân thiết với người đã mất khi cần trích lục khai sinh. Bằng việc ủy quyền cho người khác, họ có thể delegate quyền lực và trách nhiệm liên quan đến thủ tục này cho người tin cậy, đồng thời giảm bớt gánh nặng và thời gian tiếp xúc với các cơ quan chức năng.
Tuy nhiên, việc ủy quyền cần tuân thủ quy định pháp luật và thực hiện theo quy trình quy định. Điều này bao gồm việc lập văn bản ủy quyền đầy đủ và rõ ràng, được ký kết và chứng thực theo quy định của pháp luật hiện hành.
Trên cơ sở đó, việc ủy quyền cho người khác thực hiện trích lục khai sinh của người thân đã mất là một giải pháp hợp lý và linh hoạt, giúp tăng cường quyền lợi và tiện ích cho người yêu cầu. Điều này cũng phản ánh sự phát triển và thích nghi của hệ thống hộ tịch với yêu cầu thực tế của xã hội, nhằm đảm bảo quyền lợi và tiện ích cho người dân trong việc xác định và chứng minh quyền hộ tịch của bản thân và người thân đã mất.
>> Tham khảo: Mẫu giấy ủy quyền cho người khác làm giấy khai sinh mới nhất
3. Thủ tục trích lục khai sinh của người thân đã mất năm 2024 được thực hiện ra sao ?
Theo quy định tại Điều 64 của Luật Hộ tịch năm 2014, thủ tục trích lục khai sinh của người thân đã mất thông qua người ủy quyền được tiến hành như sau:
- Người yêu cầu cấp bản sao trích lục hộ tịch trực tiếp hoặc thông qua người đại diện gửi tờ khai theo mẫu quy định cho Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch.
Trường hợp cơ quan, tổ chức có thẩm quyền đề nghị cấp bản sao trích lục hộ tịch của cá nhân thì gửi văn bản yêu cầu nêu rõ lý do cho Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch.
- Ngay sau khi nhận được yêu cầu, nếu đủ điều kiện thì Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch cấp bản sao trích lục hộ tịch cho người yêu cầu.
Như vậy, người được ủy quyền thực hiện thay việc trích lục khai sinh của người thân đã mất sẽ gửi tờ khai theo mẫu quy định cho Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch. Ngay sau khi nhận được yêu cầu, nếu đủ điều kiện thì Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch cấp bản sao trích lục giấy khai sinh của người đã mất. Nếu sau quá trình xem xét và kiểm tra, người được ủy quyền đáp ứng đủ các yêu cầu và điều kiện, Cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch sẽ tiến hành cấp bản sao trích lục giấy khai sinh của người đã mất. Bản sao trích lục này sẽ được cung cấp theo quy định và trình tự quy trình hành chính, đảm bảo tính chính xác và pháp lý. Quá trình này đảm bảo quyền lợi và sự công bằng cho người được ủy quyền thực hiện việc trích lục khai sinh của người thân đã mất.
