1. Tầm quan trọng của việc tham gia BHXH
Tham gia Bảo hiểm xã hội là một yếu tố quan trọng không chỉ trong việc đảm bảo sự ổn định tài chính và bảo vệ quyền lợi của người lao động mà còn góp phần vào việc xây dựng một hệ thống an sinh xã hội bền vững. Dưới đây là những điểm chi tiết giải thích rõ tầm quan trọng của việc tham gia BHXH:
Bảo đảm an toàn tài chính khi gặp rủi ro
- BHXH cung cấp các khoản hỗ trợ tài chính cho người lao động khi họ gặp phải các tình huống không lường trước được như ốm đau, bệnh tật, hoặc tai nạn lao động. Điều này bao gồm việc chi trả chi phí khám chữa bệnh, thuốc men và các dịch vụ y tế cần thiết. Việc này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và tạo điều kiện cho người lao động nhanh chóng hồi phục sức khỏe mà không phải lo lắng quá nhiều về chi phí.
- Đối với nữ lao động, BHXH đảm bảo một nguồn thu nhập ổn định trong thời gian nghỉ thai sản. Phụ nữ được hưởng trợ cấp thai sản để bảo đảm cuộc sống trong giai đoạn nghỉ sinh và chăm sóc con nhỏ, từ đó giúp giảm bớt áp lực tài chính trong giai đoạn này và hỗ trợ sự phát triển của trẻ sơ sinh.
- BHXH cung cấp lương hưu định kỳ cho người lao động khi họ về hưu. Điều này đảm bảo người lao động có một nguồn thu nhập ổn định trong giai đoạn không còn làm việc. Lương hưu giúp duy trì chất lượng cuộc sống và giảm bớt lo lắng về tài chính khi không còn khả năng lao động.
Đảm bảo quyền lợi về sức khỏe và an sinh xã hội
- Người tham gia BHXH có quyền được khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế theo quy định, với chi phí được hỗ trợ một phần hoặc miễn phí. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng chi phí y tế mà còn tạo điều kiện cho việc chăm sóc sức khỏe hiệu quả và kịp thời.
- BHXH cung cấp chế độ thai sản cho phụ nữ mang thai và nghỉ dưỡng sức sau sinh. Điều này bao gồm việc cấp trợ cấp thai sản và hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, giúp phụ nữ có thể tập trung vào việc hồi phục và chăm sóc con nhỏ mà không phải lo lắng về tài chính.
Bảo vệ quyền lợi hợp pháp
- Tham gia BHXH giúp bảo vệ quyền lợi của người lao động khi gặp phải các vấn đề như mất việc, tai nạn lao động, hoặc suy giảm sức khỏe. Hệ thống BHXH hỗ trợ tài chính và cung cấp các chế độ trợ cấp, giúp người lao động không phải đối mặt với khó khăn tài chính quá lớn và có khả năng phục hồi nhanh chóng.
- Việc tham gia BHXH là nghĩa vụ pháp lý theo quy định của pháp luật, giúp người lao động tránh được các vấn đề pháp lý liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của bản thân mà còn góp phần vào việc thực hiện trách nhiệm xã hội.
Hỗ trợ xây dựng quỹ hưu trí bền vững
- Tham gia BHXH giúp xây dựng và duy trì quỹ hưu trí quốc gia. Quỹ hưu trí này có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hệ thống an sinh xã hội bền vững và hỗ trợ các thế hệ lao động trong tương lai. Sự tham gia của mọi người lao động là yếu tố cần thiết để đảm bảo quỹ này hoạt động hiệu quả.
- Một hệ thống BHXH ổn định và bền vững giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho ngân sách nhà nước, đồng thời đảm bảo sự công bằng trong phân phối các nguồn lực an sinh xã hội. Điều này góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.
Khuyến khích và động viên người lao động
- Khi biết rằng mình có sự hỗ trợ tài chính trong các tình huống khó khăn, người lao động sẽ có thêm động lực để làm việc và cống hiến. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn tạo ra môi trường làm việc tích cực và động lực cho sự phát triển nghề nghiệp.
- Việc tham gia BHXH giúp người lao động yên tâm công tác, vì họ biết rằng quyền lợi của mình được bảo vệ và có sự hỗ trợ tài chính khi cần thiết. Điều này giúp họ tập trung vào công việc mà không phải lo lắng quá nhiều về các vấn đề tài chính và sức khỏe.
2. Quy định mới về rút BHXH một lần từ 1/7/2025. Thực hư việc không được rút BHXH một lần
Theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 70 và điểm đ khoản 1 Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có những điều kiện cụ thể liên quan đến việc rút BHXH một lần mà người lao động cần lưu ý:
Đối với người lao động tham gia BHXH bắt buộc:
Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, một trong những điều kiện để người lao động tham gia BHXH bắt buộc được rút BHXH một lần là:
- Người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành, và sau thời gian 12 tháng không còn thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cũng như không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, đồng thời có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm.
Điều này có nghĩa là nếu người lao động đã ngừng đóng BHXH bắt buộc và không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sau 12 tháng, và tổng thời gian đóng BHXH chưa đạt 20 năm, họ có quyền yêu cầu rút BHXH một lần.
Đối với người lao động tham gia BHXH tự nguyện:
Theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 102 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, một trong các trường hợp cho phép rút BHXH một lần đối với người lao động tham gia BHXH tự nguyện là:
Người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành, sau 12 tháng không tiếp tục đóng BHXH mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH.
Tương tự như trên, nếu người lao động đã ngừng đóng BHXH tự nguyện và không tiếp tục tham gia sau 12 tháng, và thời gian đóng BHXH chưa đạt 20 năm, họ có thể rút BHXH một lần.
Đối với người lao động tham gia BHXH từ ngày 01/7/2025 trở đi:
Người lao động tham gia BHXH từ thời điểm 01/7/2025 trở đi sẽ không được rút BHXH một lần nếu không thuộc các trường hợp quy định rõ ràng trong Luật. Cụ thể:
- Đối với lao động Việt Nam tham gia BHXH bắt buộc:
+ Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH: Trong trường hợp này, người lao động có thể rút BHXH một lần nếu không đủ điều kiện nhận lương hưu.
+ Ra nước ngoài định cư: Nếu người lao động ra nước ngoài để định cư và không tiếp tục tham gia BHXH.
+ Mắc các bệnh nghiêm trọng như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS: Những người mắc các bệnh này có thể rút BHXH một lần.
+ Mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng: Những người có mức suy giảm khả năng lao động nghiêm trọng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng cũng đủ điều kiện để rút BHXH một lần.
+ Có thời gian đóng BHXH trước 01/7/2025, ngừng tham gia BHXH sau 12 tháng mà không đủ 20 năm đóng BHXH: Điều này áp dụng cho người lao động đã đóng BHXH trước 01/7/2025 và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm.
+ Khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và không tham gia BHXH tự nguyện: Những trường hợp này cũng đủ điều kiện để rút BHXH một lần nếu không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
- Đối với lao động nước ngoài tham gia BHXH bắt buộc:
+ Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
+ Mắc bệnh nghiêm trọng như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
+ Có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng.
+ Đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng không tiếp tục cư trú tại Việt Nam.
+ Khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc giấy phép lao động hết hiệu lực mà không được gia hạn.
- Đối với người lao động tham gia BHXH tự nguyện:
+ Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 nhưng có thời gian đóng BHXH chưa đủ 15 năm: Trong trường hợp này, người lao động có thể lựa chọn rút BHXH một lần nếu không tiếp tục tham gia BHXH.
+ Ra nước ngoài để định cư.
+ Mắc bệnh nghiêm trọng như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
+ Có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng.
+ Có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2024, sau 12 tháng không tiếp tục đóng BHXH mà chưa đủ 20 năm.
3. Mức hưởng BHXH một lần hiện nay
Căn cứ Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về bảo hiểm xã hội 1 lần như sau:
Khi người lao động yêu cầu rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần, mức hưởng sẽ được tính dựa trên tổng số năm đã đóng bảo hiểm xã hội của họ, theo các quy định cụ thể như sau:
Đối với thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước năm 2014:
Mức hưởng BHXH một lần sẽ được tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho mỗi năm đã đóng trước năm 2014. Điều này có nghĩa là, nếu người lao động đã đóng bảo hiểm xã hội trong giai đoạn trước năm 2014, mỗi năm đóng góp sẽ được tính toán dựa trên tỷ lệ 1,5 tháng tiền lương bình quân của các tháng đóng bảo hiểm trong giai đoạn đó.
Đối với thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ năm 2014 trở đi:
Mức hưởng BHXH một lần sẽ được tính bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho mỗi năm đã đóng kể từ năm 2014. Như vậy, người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ năm 2014 trở đi sẽ nhận được tỷ lệ hưởng cao hơn, cụ thể là 2 tháng tiền lương bình quân cho mỗi năm đóng.
Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm:
Nếu người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội không đủ một năm, mức hưởng BHXH một lần sẽ bằng số tiền thực tế đã đóng, nhưng không vượt quá 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội. Điều này có nghĩa là nếu số năm đóng chưa đủ một năm, người lao động vẫn sẽ nhận lại số tiền tương ứng với số tiền đã đóng, với mức tối đa không vượt quá 2 tháng tiền lương bình quân.
Lưu ý:
Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần nêu trên không bao gồm số tiền mà Nhà nước hỗ trợ trong việc đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện. Trừ trường hợp đặc biệt, nếu người lao động đang mắc phải một trong những bệnh nghiêm trọng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, hoặc nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS, cũng như các bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế, thì các khoản hỗ trợ này có thể được tính vào mức hưởng BHXH một lần.
Xem thêm: Hưởng bảo hiểm xã hội một lần từ 01/7/2025 mới nhất như thế nào?
Quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất!
