Cơ quan điều tra VKSND tối cao có quyền ra quyết định truy nã bị can bỏ trốn không?

1. Quy định pháp luật về thẩm quyền ra quyết định truy nã đối với bị can bỏ trốn

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Thông tư liên tịch 13/2012/TTLT-BCA-BTP-VKSNDTC-TANDTC quy định về việc ra quyết định truy nã như sau:

- Khi có đủ căn cứ xác định bị can, bị cáo bỏ trốn hoặc không biết đang ở đâu mà trước đó Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án đã ra lệnh bắt bị can, bị cáo để tạm giam mà không bắt được thì Cơ quan điều tra tự mình hoặc theo yêu cầu của Viện kiểm sát, Tòa án ra quyết định truy nã; trường hợp chưa có lệnh bắt bị can, bị cáo để tạm giam thì Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án không ra lệnh bắt bị can, bị cáo để tạm giam mà Cơ quan điều tra tự mình hoặc theo yêu cầu của Viện kiểm sát, Tòa án ra ngay quyết định truy nã.

Như vậy, cơ quan điều tra là cơ quan có thẩm quyền ra quyết định truy nã khi có đủ căn cứ xác định rằng bị can hoặc bị cáo đã bỏ trốn hoặc không rõ đang ở đâu. Trường hợp này, nếu trước đó Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án đã ra lệnh bắt tạm giam nhưng không bắt được, thì Cơ quan điều tra sẽ tự mình hoặc theo yêu cầu của Viện kiểm sát, Tòa án ra quyết định truy nã. Đối với trường hợp chưa có lệnh bắt tạm giam, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án sẽ ra ngay quyết định truy nã mà không cần phải ra lệnh bắt tạm giam trước đó.

Quyết định truy nã là một biện pháp quan trọng để đảm bảo rằng bị can, bị cáo không thể trốn tránh việc điều tra, truy tố và xét xử. Quyết định truy nã do Cơ quan điều tra ban hành có thể được thực hiện tự mình hoặc theo yêu cầu từ Viện kiểm sát hoặc Tòa án. Đây là các cơ quan có thẩm quyền yêu cầu Cơ quan điều tra ra quyết định truy nã khi có đủ căn cứ và điều kiện theo quy định của pháp luật. Việc truy nã không chỉ nhằm mục đích bắt giữ người vi phạm mà còn là biện pháp ngăn chặn tình trạng bỏ trốn, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và quyền lợi của những người bị hại.

2. Thẩm quyền ra quyết định truy nã đối với bị can bỏ trốn của Cơ quan điều tra VKNDTC

Cơ quan điều tra VKNDTC có thẩm quyền ra quyết định truy nã đối với bị can bỏ trốn trong các trường hợp cụ thể sau:

Vụ án do VKNDTC trực tiếp thụ lý, điều tra:

Trong những vụ án mà VKNDTC trực tiếp thụ lý và tiến hành điều tra, khi có đủ căn cứ xác định rằng bị can đã bỏ trốn hoặc không rõ đang ở đâu, Cơ quan điều tra VKNDTC có thẩm quyền ra quyết định truy nã. Đây là một biện pháp quan trọng để đảm bảo rằng quá trình điều tra không bị gián đoạn và các bị can không thể trốn tránh trách nhiệm pháp lý.

Vụ án do VKNDTC trực tiếp chỉ đạo, điều tra theo yêu cầu của Chủ tịch nước:

Khi Chủ tịch nước có yêu cầu trực tiếp chỉ đạo và điều tra một vụ án cụ thể, VKNDTC sẽ thực hiện việc điều tra theo chỉ đạo này. Trong quá trình điều tra, nếu bị can bỏ trốn, VKNDTC có thẩm quyền ra quyết định truy nã để đảm bảo việc thực thi pháp luật và hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Vụ án do VKNDTC trực tiếp điều tra theo yêu cầu của Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân cấp cao:

Trong các trường hợp mà Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân cấp cao yêu cầu VKNDTC điều tra một vụ án, và nếu trong quá trình điều tra, bị can bỏ trốn, Cơ quan điều tra VKNDTC có thẩm quyền ra quyết định truy nã để đảm bảo rằng vụ án được xử lý một cách kịp thời và đúng pháp luật.

Như vậy, Cơ quan điều tra VKNDTC có thẩm quyền ra quyết định truy nã trong các vụ án mà họ trực tiếp thụ lý, điều tra theo yêu cầu của Chủ tịch nước hoặc theo yêu cầu của Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân cấp cao. Điều này đảm bảo rằng các bị can không thể trốn tránh việc bị điều tra và truy tố, đồng thời củng cố tính nghiêm minh của pháp luật.

3. Quy trình ra quyết định truy nã đối với bị can bỏ trốn của Cơ quan điều tra VKNDTC

Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (VKNDTC) thực hiện quy trình ra quyết định truy nã đối với bị can bỏ trốn dựa trên các quy định pháp luật hiện hành, đặc biệt là theo Điều 144 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015. Quy trình này được thực hiện một cách cẩn thận và chi tiết, đảm bảo rằng việc truy nã bị can bỏ trốn được thực hiện đúng theo quy định pháp luật và hiệu quả cao nhất. Quy trình bao gồm các bước cụ thể sau:

Bước 1. Xác định căn cứ và lập lệnh bắt bị can:

Xác định căn cứ pháp lý: Trước tiên, cơ quan điều tra phải xác định đầy đủ căn cứ pháp lý để ra quyết định truy nã. Điều này bao gồm việc xác minh rằng bị can đã thực sự bỏ trốn hoặc hiện không rõ tung tích. Các căn cứ này có thể bao gồm:

- Bị can không có mặt tại địa chỉ cư trú đã đăng ký.

- Bị can không tuân thủ lệnh triệu tập của cơ quan điều tra, tòa án hoặc viện kiểm sát.

- Bị can có hành vi cố tình lẩn trốn để tránh sự truy bắt của cơ quan chức năng.

Lập lệnh bắt bị can: Sau khi có đủ căn cứ xác định bị can bỏ trốn, cơ quan điều tra sẽ tiến hành lập lệnh bắt bị can để tạm giam. Lệnh bắt này được ban hành nhằm đảm bảo rằng bị can sẽ bị tạm giữ ngay khi bị phát hiện và bắt giữ.

Bước 2. Ban hành quyết định truy nã:

- Soạn thảo quyết định truy nã: Quyết định truy nã sẽ được soạn thảo chi tiết, bao gồm các thông tin cụ thể về bị can như:

+ Họ tên, ngày tháng năm sinh, quê quán, nơi cư trú của bị can.

+ Đặc điểm nhận dạng như chiều cao, cân nặng, màu tóc, mắt, các dấu vết đặc biệt trên cơ thể.

+ Ảnh chân dung của bị can (nếu có).

+ Lý do bị truy nã và các hành vi vi phạm pháp luật mà bị can đã thực hiện.

- Ký và đóng dấu quyết định: Quyết định truy nã sau khi được soạn thảo sẽ được ký bởi người có thẩm quyền tại cơ quan điều tra VKNDTC. Quyết định này phải được đóng dấu của cơ quan điều tra và ghi rõ ngày, tháng, năm ban hành.

Bước 3. Thông báo và phối hợp với các cơ quan chức năng:

- Thông báo quyết định truy nã: Sau khi ban hành, quyết định truy nã sẽ được thông báo rộng rãi đến các cơ quan chức năng có liên quan như công an, biên phòng, hải quan, và các đơn vị điều tra khác để phối hợp trong việc truy bắt bị can. Thông báo này có thể được thực hiện qua nhiều kênh, bao gồm:

+ Gửi văn bản thông báo đến các đơn vị liên quan.

+ Đăng tải quyết định truy nã trên các phương tiện truyền thông đại chúng như báo chí, truyền hình, và các trang thông tin điện tử của cơ quan chức năng.

+ Thông báo qua hệ thống thông tin liên lạc nội bộ của ngành công an, biên phòng và các lực lượng chức năng khác.

- Hợp tác quốc tế (nếu cần): Trong trường hợp bị can có khả năng đã trốn ra nước ngoài, cơ quan điều tra VKNDTC sẽ phối hợp với các tổ chức quốc tế như Interpol để phát lệnh truy nã quốc tế. Điều này nhằm đảm bảo rằng bị can sẽ bị bắt giữ và dẫn độ về Việt Nam để xử lý theo pháp luật.

Bước 4. Theo dõi và xử lý thông tin:

- Theo dõi thông tin từ các nguồn: Cơ quan điều tra VKNDTC sẽ liên tục theo dõi và xử lý các thông tin nhận được từ các cơ quan chức năng và người dân về bị can. Bất kỳ thông tin nào liên quan đến bị can đều được xem xét và xử lý kịp thời để nhanh chóng bắt giữ bị can. Các thông tin này có thể bao gồm:

+ Tin báo từ người dân về nơi ẩn náu hoặc di chuyển của bị can.

+ Thông tin từ các cơ quan chức năng về các hoạt động giao dịch, di chuyển của bị can.

+ Dữ liệu từ các hệ thống giám sát, camera an ninh, và các phương tiện kỹ thuật khác.

- Kiểm tra các địa điểm nghi ngờ: Cơ quan điều tra sẽ tiến hành kiểm tra các địa điểm mà bị can có thể lẩn trốn. Điều này bao gồm việc kiểm tra các địa chỉ cư trú của người thân, bạn bè của bị can, các địa điểm công cộng như nhà ga, bến xe, sân bay, và các khu vực biên giới.

- Xử lý thông tin giao thông và xuất nhập cảnh: Cơ quan điều tra sẽ kiểm tra thông tin giao thông, xuất nhập cảnh của bị can để xác định các di chuyển gần đây. Điều này bao gồm việc kiểm tra danh sách hành khách trên các chuyến bay, tàu hỏa, xe khách, và các phương tiện giao thông khác.

Bước 5. Phối hợp xử lý tình huống phát sinh:

- Giải quyết vướng mắc và tình huống phát sinh: Trong quá trình truy nã, cơ quan điều tra VKNDTC sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để giải quyết các tình huống phát sinh. Điều này bao gồm việc xử lý các vướng mắc về thủ tục, giải đáp thắc mắc của người dân, và điều chỉnh kế hoạch truy nã khi cần thiết.

- Kiểm tra, giám sát quá trình chi trả: Cơ quan điều tra VKNDTC sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình chi trả cho người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) theo mức hưởng mới sau khi có quyết định truy nã. Điều này nhằm đảm bảo rằng các quyền lợi của người thụ hưởng không bị ảnh hưởng và họ nhận được đầy đủ các quyền lợi theo quy định pháp luật.

Xem thêm: Vai trò của Viện kiểm sát trong truy tố bị can theo quy định mới?

Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất!