1. Quy định của pháp luật hiện nay về hội đồng trường như thế nào?
Hội đồng trường đóng vai trò không thể thiếu trong cơ cấu tổ chức của mọi trường học, theo quy định của Điều 55 trong Luật Giáo dục 2019. Hội đồng trường được xác định là cơ quan quản trị trường, thực hiện quyền đại diện sở hữu của nhà trường và đảm bảo lợi ích liên quan của các bên. Tùy thuộc vào cấp trường học, vai trò của hội đồng trường sẽ có những điểm đặc biệt:
- Đối với nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non, và cơ sở giáo dục phổ thông, hội đồng trường chịu trách nhiệm quyết định các vấn đề liên quan đến hướng phát triển của nhà trường. Nó cũng đảm nhận nhiệm vụ huy động và giám sát việc sử dụng nguồn lực cho nhà trường, liên kết nhà trường với cộng đồng và xã hội, và đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dục.
- Cấu trúc thành viên của hội đồng trường đối với nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non, và cơ sở giáo dục phổ thông bao gồm: Bí thư cấp ủy, hiệu trưởng, chủ tịch Công đoàn, bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, đại diện tổ chuyên môn, đại diện tổ văn phòng, đại diện chính quyền địa phương, và ban đại diện cha mẹ học sinh. Đối với trường trung học cơ sở và trung học phổ thông, hội đồng cũng bao gồm đại diện của học sinh.
- Đối với các cơ sở giáo dục dân lập như nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non, hội đồng trường được định nghĩa là tổ chức thực hiện quyền đại diện sở hữu của nhà trường, được thành lập và đề cử bởi cộng đồng dân cư, với trách nhiệm chi tiết như sau:
- Đảm nhận trách nhiệm quyết định phương hướng hoạt động, quy hoạch, kế hoạch phát triển, tổ chức, nhân sự, tài chính, và tài sản, đồng thời bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục, tuân thủ theo quy định của pháp luật.
- Thành viên của hội đồng trường bao gồm đại diện cộng đồng dân cư, đại diện chính quyền địa phương cấp xã, và người góp vốn xây dựng, duy trì hoạt động của nhà trường.
- Đối với trường tư thục, hội đồng trường có vai trò như sau:
- Tổ chức quản trị nhà trường, thực hiện quyền đại diện cho nhà đầu tư và các bên liên quan, đồng thời chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các quyết định của nhà đầu tư.
- Thành phần của hội đồng trường tư thục bao gồm đại diện nhà đầu tư, cũng như các thành viên trong và ngoài trường, được bầu và quyết định theo tỷ lệ vốn góp.
- Trường tư thục không vì lợi nhuận do nhà đầu tư trong nước đầu tư sẽ có thành phần hội đồng trường như sau:
- Đại diện nhà đầu tư được bầu và quyết định theo tỷ lệ vốn góp.
- Thành viên trong trường bao gồm bí thư cấp ủy, chủ tịch Công đoàn, đại diện ban chấp hành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, hiệu trưởng, đại diện giáo viên và người lao động, được bầu tại hội nghị toàn thể hoặc hội nghị đại biểu của trường.
- Thành viên ngoài trường gồm đại diện lãnh đạo nhà quản lý, nhà giáo dục, doanh nhân, và cựu học sinh, cũng được bầu tại hội nghị toàn thể hoặc hội nghị đại biểu của trường.
- Đối với nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non, và cơ sở giáo dục phổ thông, quy định về thành lập, cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, và quyền hạn của hội đồng trường được thực hiện thông qua điều lệ, quy chế tổ chức và hoạt động của nhà trường. Việc chuyển thẩm quyền cho hội đồng trường tuân theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Trong trường hợp cơ sở giáo dục đại học, Hội đồng trường hoạt động theo quy định của Luật Giáo dục đại học. Dựa vào quy định của Điều 16 Luật Giáo dục đại học 2012 (được sửa đổi năm 2018), số lượng và cơ cấu thành viên của Hội đồng trường trường đại học công lập được quy định như sau:
- Số lượng thành viên trong Hội đồng trường phải là số lẻ, với mức tối thiểu là 15 người, bao gồm cả thành viên nội và ngoại trường đại học.
- Thành viên trong trường đại học bao gồm hai loại:
- Thành viên đương nhiên: Bí thư cấp ủy, hiệu trưởng trường đại học, chủ tịch công đoàn, và đại diện Ban chấp hành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, người là sinh viên của trường đại học.
- Thành viên bầu: Bao gồm đại diện giảng viên chiếm ít nhất 25% tổng số thành viên của Hội đồng trường, đại diện viên chức và người lao động.
- Thành viên ngoài trường đại học phải chiếm ít nhất 30% tổng số thành viên của Hội đồng trường, và bao gồm:
- Đại diện của cơ quan quản lý có thẩm quyền.
- Đại diện của cộng đồng xã hội được bầu tại hội nghị toàn thể hoặc hội nghị đại biểu của trường đại học, đại diện này có thể là nhà lãnh đạo, nhà quản lý, nhà giáo dục, nhà văn hóa, nhà khoa học, doanh nhân, cựu sinh viên, và đại diện đơn vị sử dụng lao động.
2. Quy định về xử phạt cơ sở giáo dục đại học không lập hội đồng trường
Việc không thành lập hội đồng trường trong cơ sở giáo dục đại học đồng nghĩa với việc vi phạm quy định của pháp luật. Theo quy định của Khoản 4 Điều 7 trong Văn bản hợp nhất 05/VBHN-BGDĐT, cơ sở giáo dục đại học sẽ phải chịu mức phạt tài chính từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với hành vi không thành lập hội đồng trường, nhằm đảm bảo tuân thủ theo quy định của pháp luật.
Đây là mức phạt áp dụng cho tổ chức; đối với cá nhân, mức phạt sẽ bằng một phần hai so với mức phạt áp dụng cho tổ chức, theo quy định tại điểm b của Khoản 3 Điều 3 trong Văn bản hợp nhất 05/VBHN-BGDĐT. Do đó, cơ sở giáo dục đại học không thành lập hội đồng trường có thể phải đối mặt với hình phạt vi phạm hành chính, với mức phạt tối đa lên đến 60.000.000 đồng.
>> Tham khảo: Hội đồng trường cao đẳng là gì? Nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng trường cao đẳng
3. Quy định về thẩm quyền xử phạt cơ sở giáo dục đại học không lập hội đồng trường
Dựa vào quy định của Điều 37 trong Văn bản hợp nhất 05/VBHN-BGDĐT về thẩm quyền xử phạt của Thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục, các quy định cụ thể như sau:
- Thanh tra viên đang thi hành công vụ trong lĩnh vực giáo dục có thẩm quyền phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền với mức không vượt quá 1.000.000 đồng. Họ cũng có quyền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không quá 2.000.000 đồng.
- Chánh Thanh tra của cơ quan chuyên môn về giáo dục thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Trưởng đoàn thanh tra chuyên ngành của Sở Giáo dục và Đào tạo có thẩm quyền phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền với mức không vượt quá 75.000.000 đồng. Ngoài ra, họ cũng có quyền tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn. Thanh tra cũng có quyền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá 150.000.000 đồng.
- Trưởng đoàn thanh tra chuyên ngành của Bộ Giáo dục và Đào tạo có thẩm quyền phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền với mức không vượt quá 105.000.000 đồng. Họ cũng có quyền tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn. Thanh tra cũng có quyền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị không vượt quá 210.000.000 đồng.
- Chánh Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo có thẩm quyền phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền với mức không vượt quá 150.000.000 đồng. Họ cũng có quyền tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn. Chánh Thanh tra cũng có quyền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính. Điều này ngụ ý rằng chỉ có Chánh Thanh tra của Bộ Giáo dục và Đào tạo mới có thẩm quyền xử phạt hành vi vi phạm quy định về không thành lập hội đồng trường của cơ sở giáo dục đại học.
Bài viết liên quan: Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ sở giáo dục đại học
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề: Cơ sở giáo dục đại học không lập hội đồng trường có sao không? Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
