Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Dân sự của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Dân sự, gọi:  1900.6162

Trường đại học và cơ sở giáo dục đại học có tên gọi khác phù hợp với quy định của pháp luật. Trong đó, Đại học quốc gia, đại học vùng là đại học thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia, nhiệm vụ phát triển vùng của đất nước. Vậy các các sở giáo dục đại học có những nhiệm vụ và quyền hạn thế nào ?

1. Mục tiêu của giáo dục đại học

Mục tiêu của giáo dục đại học được quy định tại Điều 39 Luật giáo dục năm 2019 gồm các mục tiêu sau:

- Nhằm đào tạo nhận lực, giúp nâng cao dân trí và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước cho đất nước; thực hiện nghiên cứu khoa học, công nghệ tạo ra tri thức, sản phẩm mới, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế;

- Đào tạo người có phẩm chất chính trị, đạo đức; có kiến thức, kỹ năng thực hành nghề nghiệp, năng lực nghiên cứu và phát triển ứng dụng khoa học và công nghệ tương xứng với trình độ đào tạo; có sức khỏe; có khả năng sáng tạo và trách nhiệm nghề nghiệp, thích nghi với môi trường làm việc; có ý thức phục vụ Nhân dân.

- Đối với trình độ đào tạo đại học: giúp sinh viên có kiến thức chuyên môn toàn diện, giúp nắm vững nguyên lý, quy luật tự nhiên - xã hội, có kỹ năng thực hành cơ bản, có khả năng làm việc độc lập, sáng tạo và giải quyết những vấn đề thuộc ngành được đào tạo;

- Đối với trình độ thạc sỹ: giúp học viên có kiến thức khoa học nền tảng, có kỹ năng chuyên sâu cho nghiên cứu về một lĩnh vực khoa học hoặc hoạt động nghề nghiệp hiệu quả, có khả năng làm việc độc lập, sáng tạo và có năng lực phát hiện, giải quyết những vấn đề thuộc chuyên ngành được đào tạo;

- Đối với trình độ tiến sỹ: giúp nghiên cứu sinh có trình độ cao về lý thuyết và ứng dụng, có năng lực nghiên cứu độc lập, sáng tạo, phát triển tri thức mới, phát hiện nguyên lý, quy luật tự nhiên - xã hội và giải quyết những vấn đề mới về khoa học, công nghệ, hướng dẫn nghiên cứu khoa học và hoạt động chuyên môn.

2. Nhiệm vụ, quyền hạn của trường đại học

Nhiệm vụ, quyền hạn của trường đại học được quy định tại Điều 28 Luật Giáo dục Đại học như sau:

- Trường đại học có nhiệm vụ xây dựng các chiến lược và kế hoạch phát triển cơ sở giáo dục đại học.

- Trường đại học có nhiệm vụ triển khai hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ, hợp tác quốc tế, bảo đảm chất lượng giáo dục đại học.

- Trường đại học có nhiệm vụ phát triển các chương trình đào tạo theo mục tiêu xác định; bảo đảm sự liên thông giữa các chương trình và trình độ đào tạo.

- Tổ chức bộ máy; tuyển dụng, quản lý, xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý, viên chức, người lao động.

- Thực hiện việc quản lý người học; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà giáo, viên chức, nhân viên, cán bộ quản lý và người học;

- Có dự trù kinh phí để thực hiện chính sách xã hội đối với đối tượng được hưởng chính sách xã hội, đối tượng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; bảo đảm môi trường sư phạm cho hoạt động giáo dục.

- Tự đánh giá chất lượng đào tạo và chịu sự kiểm định chất lượng giáo dục.

- Trường đại học được Nhà nước giao hoặc cho thuê đất, cơ sở vật chất; được miễn, giảm thuế theo quy định của pháp luật.

- Được huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực; xây dựng và tăng cường cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị.

- Trường đại học có quyền hợp tác với các tổ chức kinh tế, giáo dục, văn hóa, thể dục, thể thao, y tế, nghiên cứu khoa học trong nước và nước ngoài để phát triển giáo dục.

- Phải thực hiện chế độ thông tin, báo cáo và chịu sự thanh - kiểm tra của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành có liên quan và UBND cấp tỉnh nơi cơ sở giáo dục đại học đặt trụ sở hoặc có tổ chức hoạt động đào tạo theo quy định.

- Và các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.

3. Nhiệm vụ, quyền hạn của Đại học

Đại học là một trong những tên gọi của cơ sở giáo dục đại học. cơ sở giáo dục đại học đào tạo, nghiên cứu nhiều lĩnh vực, được cơ cấu tổ chức theo quy định của Luật Giáo dục đại học; các đơn vị cấu thành đại học cùng thống nhất thực hiện mục tiêu, sứ mạng, nhiệm vụ chung.

Quyền hạn và nhiệm vụ của Đại học được quy định tại Điều 29 Luật Giáo dục Đại học như sau:

- Đại học có nhiệm vụ xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển đại học;

- Thực hiện việc quản lý, điều hành và tổ chức các hoạt động đào tạo của đại học;

- Đại học được huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực, chia sẻ tài nguyên và cơ sở vật chất dùng chung trong đại học;

- Phải thực hiện chế độ thông tin, báo cáo và chịu sự thanh - kiểm tra của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thanh tra Chính phủ, các bộ, ngành có liên quan và UBND cấp tỉnh nơi đại học đặt trụ sở theo quy định;

- Các Đại học được chủ động cao trong các hoạt động về đào tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ, tài chính, quan hệ quốc tế và ổ chức bộ máy;

- Các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.

4. Nhiệm vụ, quyền hạn của viện hàn lâm, các cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài.

Nhiệm vụ, quyền hạn của viện hành lâp, viện được phép đào tạo trình độ tiến sỹ được quy định tại Điều 30 như sau:

- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định về đào tạo trình độ tiến sĩ như:

+) Thực hiện các trách nhiệm trong việc xây dựng và thực hiện các quy chế của cơ sở đào tạo như: Xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện quy chế của cơ sở đào tạo; Bảo đảm chất lượng giáo dục theo quy định pháp luật; ...

+) Thực hiện các chế độ lưu trữ, báo cáo và công khai thông tin theo quy định Luật Giáo dục đại học và các văn bản hướng dẫn liên quan,...

- Phải có đơn vị chuyên trách là khoa, phòng hoặc ban để tổ chức và quản lý đào tạo trình độ tiến sĩ.

Nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể được quy định trong các văn bản điều chỉnh riêng đối với từng lĩnh vực hoạt động đối với từng loại hình viện hàn lâm hoặc cơ sở giáo dục được phép đào tạo trình độ thạc sĩ như:

Nghị định 99/2017/NĐ-CP quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Nghị định 60/2017/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu, tổ chức của Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Nhiệm vụ của các cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài được quy định tại Điều 31 gồm:

- Các cơ sở có trách nhiệm xây dựng, thực hiện mục tiêu, chương trình, nội dung giảng dạy, nghiên cứu khoa học theo đề án được phê duyệt;

- Có trách nhiệm xây dựng đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, thiết bị, giáo trình, tài liệu phục vụ giảng dạy, học tập và phải bảo đảm chất lượng và thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục đại học; tổ chức hoạt động đào tạo, cấp phát văn bằng, chứng chỉ theo quy định của pháp luật.

- Các cơ sở giáo dục được tổ chức và hoạt động theo quyết định cho phép thành lập, cho phép hoạt động đào tạo.

- Các cơ sở giáo dục phải công khai cam kết chất lượng đào tạo, công khai về nguồn lực và tài chính.

- Chịu sự quản lý nhà nước về giáo dục của Bộ GD&ĐT. Định kỳ báo cáo về tình hình hoạt động và giải trình theo yêu cầu của Bộ GD&ĐT, các bộ, ngành, cơ quan có thẩm quyền vàUBND cấp tỉnh nơi cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài đặt trụ sở và hoạt động.

- Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người học, giảng viên và những người lao động khác, kể cả trong trường hợp chấm dứt hoặc buộc phải chấm dứt hoạt động trước thời hạn.

- Phải tôn trọng pháp luật và các phong tục, tập quán của Việt Nam.

- Các cơ sở giáo dục Đại học có vốn đầu tư nước ngoài được Nhà nước Việt Nam bảo hộ các quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

- Các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.

5. Trách nhiệm giải trình khi thực hiện quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học

Quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục được hiểu là việc các cơ sở giáo dục có thể tự quyết định và kiểm soát những công việc của cơ sở mình. Quyền tự chủ đối vơi cơ sở giáo dục đại học, theo quy định tại Điều 32 Luật Giáo dục đại học, cơ sở giáo dục đại học thực hiện tự chủ trong  các lĩnh vực sau đây:

- Quyền tự chủ trong học thuật, tức là các cơ sở giáo dục sẽ được tự quyết và tự kiểm trong các hoạt động chuyên môn gồm: Ban hành, tổ chức thực hiện tiêu chuẩn, chính sách chất lượng, mở ngành, tuyển sinh, đào tạo, hoạt động khoa học và công nghệ, hợp tác trong nước và quốc tế phù hợp với quy định của pháp luật.

- Quyền tự chủ trong tổ chức và nhân sự  gồm tự chủ trong các hoạt động: Ban hành và tổ chức thực hiện quy định nội bộ về cơ cấu tổ chức, cơ cấu lao động, danh mục, tiêu chuẩn, chế độ của từng vị trí việc làm; tuyển dụng, sử dụng và cho thôi việc đối với giảng viên, viên chức và người lao động khác, quyết định nhân sự quản trị, quản lý trong cơ sở giáo dục đại học phù hợp với quy định của pháp luật.

- Quyền tự chủ trong tài chính và tài sản gồm quyền tự chủ trong các hoạt động: Ban hành và tổ chức thực hiện quy định nội bộ về nguồn thu, quản lý và sử dụng nguồn tài chính, tài sản; thu hút nguồn vốn đầu tư phát triển; chính sách học phí, học bổng cho sinh viên và chính sách khác phù hợp với quy định của pháp luật.

Điều kiện được thực hiện quyền tự chủ:

- Cơ sở giáo dục đại học đã thành lập hội đồng trường, hội đồng đại học và đã được công nhận đạt chuẩn chất lượng cơ sở giáo dục đại học bởi tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục hợp pháp;

- Hội đồng trường, Hội đồng đại học đã ban hành và tổ chức thực hiện quy chế tổ chức và hoạt động; quy chế tài chính; quy chế, quy trình, quy định quản lý nội bộ khác và có chính sách bảo đảm chất lượng đáp ứng tiêu chuẩn do Nhà nước quy định;

- Thực hiện phân quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình đến từng đơn vị, cá nhân trong cơ sở giáo dục đại học;

- Cơ sở giáo dục đại học thực hiện việc công khai điều kiện bảo đảm chất lượng, kết quả kiểm định, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm và thông tin khác theo quy định của pháp luật.

Trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục đại học thực hiện quyền tự chủ như sau:

Đối tượng giải trình: Phải giải trình với Chủ sở hữu, người học, xã hội, cơ quan quản lý có thẩm quyền và các bên liên quan.

Nội dung giải trình:

- Việc thực hiện các tiêu chuẩn, đảm bảo chất lượng giáo dục.

- Việc quy định và thực hiện các quy định của cơ sở giáo dục đại học.

- Các cam kết nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục.

- Thực hiện Công khai, trung thực báo cáo hàng năm về các kết quả hoạt động hoặc báo cáo tài chính và các báo coá khác trên trang thông tin điện tử của cơ sở giáo dục đại học và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, đột xuất với chủ sở hữu và cơ quan quản lý có thẩm quyền khi được yêu cầu.

- Giải trình về các vấn đề: Lương, thưởng, các chế độ và quyền lợi khác của các chức danh lãnh đạo tại hội nghị cán bộ, viên chức, người lao động.

- Thực hiện kiểm toán đối với báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán hằng năm, kiểm toán đầu tư và mua sắm; giải trình về hoạt động của cơ sở giáo dục đại học trước chủ sở hữu, cơ quan quản lý có thẩm quyền.

- Các nội dung giải trình khác theo quy định pháp luật.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi.  Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê