1. Khái quát chung

Công chức là một thuật ngữ được sử dụng để chỉ những người làm việc trong các cơ quan, tổ chức công quyền hoặc các cơ quan nhà nước. Công chức thường được tuyển dụng và bổ nhiệm theo các quy trình và tiêu chuẩn đặc biệt, và họ thường có một số đặc quyền và trách nhiệm phục vụ công chúng. Công việc của công chức có thể bao gồm viết văn bản pháp lý, xử lý hồ sơ, giám sát tuân thủ luật pháp, cung cấp dịch vụ công cho người dân và thực hiện các nhiệm vụ khác liên quan đến hoạt động của tổ chức công quyền. Công chức có vai trò quan trọng trong hệ thống hành chính công. Họ là những người làm việc cho các cơ quan và tổ chức công quyền, như chính phủ, địa phương hoặc các tổ chức công cộng khác. Vai trò của công chức bao gồm:

- Thực hiện nhiệm vụ: Công chức thực hiện các nhiệm vụ được giao theo luật pháp và quy định của cơ quan mà họ làm việc. Điều này có thể bao gồm viết báo cáo, xử lý hồ sơ, giám sát hoạt động và triển khai các dự án.

- Cung cấp dịch vụ công: Công chức đảm nhận vai trò cung cấp dịch vụ cho người dân và doanh nghiệp thông qua việc tiếp nhận yêu cầu, giải đáp câu hỏi và xử lý thủ tục hành chính.

- Quản lý tài nguyên: Công chức có trách nhiệm quản lý tài nguyên của tổ chức mình làm việc để đảm bảo sự hiệu quả và tính minh bạch trong sử dụng ngân sách, thiết kế chiến lược phát triển và kiểm soát các hoạt động.

- Thực hiện chính sách: Công chức thường được giao nhiệm vụ thực hiện và giám sát việc thực thi các chính sách công cộng. Họ có trách nhiệm đảm bảo rằng các quy định và quyền lợi của người dân được tuân thủ.

- Bảo vệ lợi ích công cộng: Công chức có trách nhiệm bảo vệ lợi ích của cộng đồng và xã hội trong quá trình làm việc. Điều này có thể bao gồm việc kiểm tra sự tuân thủ pháp luật, giám sát hoạt động kinh doanh và xử lý các vấn đề liên quan tới an ninh, môi trường hay sức khỏe công cộng. Vai trò của công chức là tạo ra một hành chính công hiệu quả, minh bạch và phục vụ cho lợi ích của người dân và xã hội.

"Làm thêm" có nghĩa là làm việc ngoài giờ hoặc làm công việc bổ sung để kiếm thêm thu nhập. Điều này có thể bao gồm làm việc trong khoảng thời gian không phải giờ làm việc chính, như cuối tuần hoặc buổi tối sau khi kết thúc giờ làm việc. Làm thêm cũng có thể áp dụng cho các công việc tạ temporary, freelance hoặc part-time. Mục đích của "làm thêm" là tăng thu nhập cá nhân hoặc tích lũy kinh nghiệm và kỹ năng trong lĩnh vực mình quan tâm. Việc làm thêm (hay còn gọi là công việc bán thời gian) có ý nghĩa quan trọng trong nhiều khía cạnh. Dưới đây là một số ý nghĩa của việc làm thêm: Tăng thu nhập: Một trong những lợi ích chính của việc làm thêm là tăng thu nhập cá nhân. Bằng cách có một công việc bán thời gian, bạn có thể kiếm được tiền để đáp ứng các chi phí hàng ngày, trang trải cuộc sống hoặc tiết kiệm cho mục tiêu tài chính dài hạn. Phát triển kỹ năng: Việc làm thêm cũng mang lại cơ hội để phát triển và rèn luyện các kỹ năng mới. Bạn có thể học được kỹ năng quản lý thời gian, giao tiếp, xử lý vấn đề và tương tác với người khác thông qua công việc này. Xây dựng mạng lưới xã hội: Khi bạn đi làm thêm, bạn sẽ có cơ hội gặp gỡ và tương tác với những người mới. Đây có thể là một cách hiệu quả để xây dựng mạng lưới xã hội và mở rộng quan hệ cá nhân, có thể mang lại lợi ích trong tương lai. Khám phá ngành nghề: Việc làm thêm cũng cho phép bạn khám phá các ngành nghề khác nhau. Bạn có thể tìm hiểu về một lĩnh vực mới, kiểm tra sự hứng thú và phù hợp của bản thân trước khi quyết định theo đuổi công việc chính. Tạo cơ hội tiến xa: Một số công việc bán thời gian có tiềm năng để tiến xa và trở thành công việc chính hoặc cung cấp các cơ hội nghề nghiệp mới. Việc làm thêm có thể giúp bạn xây dựng kinh nghiệm và kiến ​​thức trong một lĩnh vực cụ thể, từ đó mở ra những cánh cửa mới cho sự phát triển sự nghiệp. Tuy việc làm thêm mang lại những lợi ích trên, bạn cần xem xét kỹ trước khi quyết định đi làm bổ sung để đảm bảo rằng không ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, cuộc sống gia đình hay công việc chính của bạn.

 

2. Công chức có được làm thêm không

Hiện có hai cách tính phụ cấp cho công chức là tính theo lương cơ sở và tính theo % lương cơ bản của công chức. Theo đó, tính theo lương cơ sở là phụ cấp chức vụ lãnh đạo, phụ cấp độc hại, phụ cấp trách nhiệm công việc, phụ cấp khu vực, phụ cấp lưu động. Bên cạnh đó, tính theo % tỷ lệ là phụ cấp kiêm nhiệm, thu hút, trách nhiệm theo nghề, ưu đãi nghề.
Căn cứ Mục 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 sửa đổi 2019 có quy định, công chức không được làm những việc sau đây:
- Liên quan đến đạo đức công vụ: Trốn tránh hoặc thoái thác nhiệm vụ được giao; gây bè phái, mất đoàn kết trong nội bộ cơ quan, đơn vị; tự ý bỏ việc, đình công; phân biệt đối xử dân tộc, nam nữ, tín ngưỡng, tôn giáo… dưới mọi hình thức (căn cứ Điều 18 Luật Cán bộ, công chức năm 2008)
- Liên quan bí mật Nhà nước: Không tiết lộ dưới mọi hình thức, trong thời hạn ít nhất 05 năm kể từ khi nghỉ hưu, thôi việc không được làm các công việc liên quan đến ngành nghề mà trước đây đảm nhiệm nếu liên quan đến bí mật nhà nước…
- Những việc khác: Không được làm việc liên quan đến sản xuất, kinh doanh, công tác nhân sự theo quy định của các Luật: Phòng, chống tham nhũng; Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí…
Căn cứ theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định công chức không được:
- Thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam
- Không được góp vốn vào doanh nghiệp
Ngoài ra:
Căn cứ theo điểm đ khoản 2 Điều 28 Nghị định 40/2018/NĐ-CP quy định công chức không được bán hàng đa cấp
Như vậy, có thể thấy, hiện không có quy định nào cấm công chức không được làm thêm ngoài thời gian làm việc. Do đó, công chức hoàn toàn có quyền được làm thêm để kiếm thêm thu nhập ngoài giờ làm việc.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 26 năm 2016 về việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong cơ quan Nhà nước các cấp. Theo đó, Chỉ thị khẳng định, công chức phải đáp ứng yêu cầu: Thực hiện nghiêm các quy định về đạo đức, văn hóa giao tiếp của người cán bộ, công chức, viên chức; không sử dụng thời giờ làm việc để làm việc riêng; thực hiện đúng quy định trong văn hóa hội họp; không hút thuốc lá trong phòng làm việc, phòng họp, hội trường; nghiêm cấm việc sử dụng rượu, bia, đồ uống có cồn trong giờ làm việc, giờ nghỉ trưa của ngày làm việc, ngày trực; không được vào casino đánh bạc dưới mọi hình thức;
Như vậy, công chức được làm thêm để kiếm thêm thu nhập nhưng phải tránh những công việc liên quan đến công việc của mình và không được làm thêm trong thời gian làm việc.

 

3. Một số chế độ chính sách mới với công chức

3.1 Sửa đổi tiêu chí xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức ở mức không hoàn thành nhiệm vụ

Ngày 17/7/2023, Chính phủ ban hành Nghị định 48/2023/NĐ-CP về đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức.  Theo đó, khoản 4 Điều 1 Nghị định 48/2023/NĐ-CP quy định bỏ cụm từ “trong quá trình thực thi nhiệm vụ” tại khoản 5 Điều 7; điểm c khoản 1 và điểm đ khoản 2 Điều 11; điểm c khoản 1 và điểm đ khoản 2 Điều 15 Nghị định 90/2020/NĐ-CP.
Như vậy, một trong những tiêu chí xếp loại chất lượng cán bộ, công chức, viên chức ở mức không hoàn thành nhiệm vụ như sau:
Có hành vi vi phạm bị xử lý kỷ luật trong năm đánh giá.
 

3.2 Bổ sung hướng dẫn đánh giá cán bộ, công chức bị kỷ luật Đảng

Nghị định này đã bổ sung hướng dẫn đánh giá cán bộ, công chức bị kỷ luật Đảng như sau: Cán bộ, công chức, VC bị xử lý kỷ luật đảng hoặc kỷ luật hành chính thì đánh giá, xếp loại CL như sau:
- Cán bộ, công chức, VC bị xử lý kỷ luật đảng hoặc kỷ luật hành chính trong năm đánh giá thì xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ, trừ một số trường hợp
- Trường hợp hành vi vi phạm chưa có quyết định xử lý kỷ luật của cấp có thẩm quyền nhưng đã được dùng làm căn cứ để đánh giá, xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ trong năm đánh giá thì quyết định xử lý kỷ luật ban hành sau năm đánh giá đối với hành vi vi phạm đó (nếu có) không được tính để đánh giá, xếp loại chất lượng ở năm có quyết định kử lý KL
- Trường hợp cán bộ, công chức, VC là đảng viên, đã bị xử lý kỷ luật đảng và kỷ luật HC về cùng một HV VP nhưng quyết định kỷ luật đảng và quyết định kỷ luật hành chính không có hiệu lực trong cùng năm đánh giá thì chỉ tính là căn cứ xếp loại chất lượng ở 1 năm đánh giá.
Trên đây là nội dung tư vấn, nếu còn vướng mắc, vui lòng gọi 19006162 hoặc qua email lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ.