Sự chuyển dịch của hệ thống pháp luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ tại Việt Nam bước vào giai đoạn thực thi toàn diện và nghiêm ngặt nhất kể từ đầu năm 2026. Đây là thời điểm mà Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 168/2024/NĐ-CP bắt đầu tạo ra những thay đổi căn bản trong hành vi của người tham gia giao thông và phương thức quản lý của lực lượng chức năng. Trong bối cảnh kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần, vấn đề quyền hạn của Cảnh sát giao thông trong việc tạm giữ phương tiện xuyên kỳ nghỉ lễ trở thành tâm điểm của dư luận xã hội. Việc phân tích thấu đáo các quy định này không chỉ giúp người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình mà còn phản ánh tư duy quản lý nhà nước hiện đại: kết hợp giữa tính nghiêm minh tuyệt đối của pháp luật và sự hỗ trợ nhân văn đối với cộng đồng trong những dịp lễ trọng đại nhất của dân tộc.

 

1. Cơ sở pháp lý và quyền hạn tạm giữ phương tiện của Cảnh sát giao thông

Trong đợt cao điểm bảo đảm an toàn giao thông dịp Tết Bính Ngọ 2026, Cảnh sát giao thông trên toàn quốc đã huy động tối đa lực lượng, phương tiện và thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ để thực hiện tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm trên các tuyến đường bộ, đường sắt và đường thủy. Quyền tạm giữ phương tiện của lực lượng Cảnh sát giao thông không phải là một hành vi tùy nghi mà được xây dựng trên nền tảng của Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, sửa đổi bổ sung năm 2020, cụ thể là tại Điều 125. Theo đó, việc tạm giữ phương tiện giao thông được xác định là một trong những biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính, chỉ được áp dụng trong những trường hợp thật sự cần thiết nhằm mục đích xác minh tình tiết vụ việc, ngăn chặn ngay hành vi vi phạm có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho xã hội, hoặc bảo đảm việc thi hành quyết định xử phạt tiền.

Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã cụ thể hóa các hành vi vi phạm dẫn đến việc bị tạm giữ xe ngay lập tức nhằm tạo sự minh bạch và thống nhất trong quá trình thực thi công vụ. Điểm mới của năm 2026 là sự kết hợp giữa hình thức phạt tiền truyền thống và hệ thống trừ điểm giấy phép lái xe, cùng với sự giám sát chặt chẽ của công nghệ tự động. Đối với người tham gia giao thông trong dịp Tết, việc hiểu rõ danh mục các lỗi bị giữ xe là yếu tố tiên quyết để tránh những phiền toái không đáng có khi đang trên hành trình về quê đoàn viên.

Các trường hợp vi phạm dẫn đến tạm giữ phương tiện ngay lập tức theo quy định mới nhất

Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã nâng mức phạt và siết chặt các biện pháp ngăn chặn đối với những hành vi có nguy cơ cao gây tai nạn giao thông, đặc biệt là trong bối cảnh lưu lượng phương tiện tăng đột biến vào những ngày giáp Tết. Dưới đây là bảng tổng hợp các nhóm lỗi phổ biến dẫn đến việc bị tạm giữ phương tiện ngay lập tức theo quy định áp dụng cho năm 2026:

Nhóm vi phạm

Hành vi cụ thể dẫn đến tạm giữ phương tiện

Ghi chú về mức độ nghiêm trọng

Nồng độ cồn và chất kích thích

Điều khiển xe mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn (ở mọi mức độ); Trong cơ thể có chất ma túy; Không chấp hành yêu cầu kiểm tra về nồng độ cồn hoặc chất ma túy của người thi hành công vụ.

Đây là nhóm lỗi bị xử lý nghiêm khắc nhất với tinh thần "đã uống rượu bia, không lái xe".

Giấy tờ và quyền điều khiển

Không có Giấy đăng ký xe hoặc sử dụng giấy tờ giả, tẩy xóa; Không có Giấy phép lái xe phù hợp hoặc sử dụng bằng lái đã bị trừ hết điểm; Không gắn biển số đối với loại xe quy định phải gắn biển.

Nhằm xác minh nguồn gốc phương tiện và tư cách pháp lý của người lái.

Hành vi nguy hiểm trên đường

Điều khiển xe lạng lách, đánh võng; Buông cả hai tay hoặc dùng chân điều khiển xe; Chạy xe bằng một bánh (với xe hai bánh); Điều khiển xe thành nhóm quá tốc độ hoặc gây cản trở giao thông.

Nhóm hành vi này gây nguy hiểm trực tiếp cho cộng đồng và thường bị tạm giữ xe để ngăn chặn hậu quả.

Vi phạm trên đường cao tốc

Điều khiển xe đi vào đường cao tốc (đối với phương tiện bị cấm); Lùi xe hoặc đi ngược chiều trên đường cao tốc.

Các vi phạm trên cao tốc thường có mức phạt tiền rất cao và bị giữ xe để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Thiết bị và tín hiệu

Sử dụng còi, rú ga (nẹt pô) liên tục trong khu đông dân cư; Gắn thiết bị ưu tiên trái phép.

Nhằm bảo vệ trật tự công cộng và sự yên bình trong khu vực dân cư dịp Tết.

Việc tạm giữ xe trong năm 2026 không chỉ dừng lại ở các phương tiện cơ giới mà còn mở rộng sang cả xe máy chuyên dùng và các loại xe thô sơ nếu vi phạm nồng độ cồn ở mức cao. Phân tích từ các vụ tai nạn liên hoàn trên cao tốc vào những ngày cận Tết cho thấy, lỗi chủ quan của người lái xe như chạy quá tốc độ hoặc xử lý thiếu chuẩn xác giữa dòng xe đông đúc là nguyên nhân chính. Do đó, việc tạm giữ phương tiện đối với các hành vi như chạy quá tốc độ trên 35 km/h được coi là biện pháp cần thiết để bảo vệ tính mạng cho hàng triệu người đang lưu thông trên đường.

 

2. Thời hạn tạm giữ phương tiện và cách tính trong kỳ nghỉ lễ Tết 2026

Khoản 8 Điều 125 Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định rõ ràng về khung thời gian mà một phương tiện có thể bị tạm giữ. Việc hiểu đúng các khung thời gian này giúp người vi phạm chủ động trong việc sắp xếp công việc cá nhân và thực hiện nghĩa vụ pháp lý.

Các mốc thời gian tạm giữ theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính

Thông thường, thời hạn tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính là 07 ngày, kể từ ngày tạm giữ thực tế. Tuy nhiên, pháp luật cũng dự phòng các trường hợp đặc thù có thể kéo dài thời hạn này:

  • Đối với vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp: Cần tiến hành xác minh thêm các chứng cứ hoặc tình tiết quan trọng, người có thẩm quyền có thể ra quyết định kéo dài thời hạn tạm giữ nhưng tối đa không quá 30 ngày.
  • Đối với vụ việc đặc biệt nghiêm trọng: Thuộc các trường hợp quy định tại điểm c khoản 1 Điều 66 của Luật Xử lý vi phạm hành chính, thời hạn tạm giữ có thể được kéo dài thêm nhưng không quá 02 tháng (60 ngày).

Một nguyên tắc quan trọng là thời hạn tạm giữ không được vượt quá thời hạn ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Ngay sau khi các tình tiết được xác minh làm căn cứ quyết định xử phạt hoặc khi hành vi vi phạm không còn gây nguy hiểm cho xã hội, việc tạm giữ phải được chấm dứt và trả lại phương tiện cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp.

Cách tính thời hạn tạm giữ khi trùng vào kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ 2026

Đây là nội dung gây nhiều hiểu lầm nhất đối với người dân. Theo lịch nghỉ Tết Nguyên đán 2026 được Bộ Nội vụ công bố, cán bộ, công chức, viên chức được nghỉ tổng cộng 9 ngày liên tục, bắt đầu từ thứ Hai ngày 16/2/2026 (tức 29 tháng Chạp) đến hết Chủ nhật ngày 22/2/2026 (tức mùng 5 Tết).

Về mặt pháp lý, Luật Xử lý vi phạm hành chính quy định thời hạn tạm giữ tính theo ngày làm việc trong một số ngữ cảnh nhất định, nhưng tại quy định về thời hạn tạm giữ phương tiện lại ghi rõ "kể từ ngày tạm giữ thực tế". Điều này có nghĩa là đồng hồ đếm ngược 07 ngày vẫn chạy xuyên suốt kỳ nghỉ Tết. Tuy nhiên, một mâu thuẫn thực tế nảy sinh là các cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm và các kho bãi giữ xe thường nghỉ theo lịch nhà nước. Do đó, nếu ngày hết hạn tạm giữ (ngày thứ 7) rơi vào đúng những ngày nghỉ Tết, người dân thường phải đợi đến ngày làm việc đầu tiên sau Tết (thứ Hai, ngày 23/2/2026) mới có thể hoàn tất thủ tục nhận xe.

Dưới đây là bảng phân tích cụ thể các kịch bản tính thời hạn tạm giữ trong dịp Tết 2026:

Thời điểm bị tạm giữ xe

Ngày hết hạn 07 ngày (theo thực tế)

Thời điểm sớm nhất có thể nhận xe

Phân tích lý do

14/02/2026 (27 Tết)

21/02/2026 (Mùng 4 Tết)

23/02/2026 (Mùng 6 Tết)

Mặc dù thời hạn 7 ngày kết thúc vào mùng 4, nhưng do trùng ngày nghỉ lễ nên thủ tục hành chính chỉ được giải quyết vào ngày đi làm lại.

17/02/2026 (Mùng 1 Tết)

24/02/2026 (Mùng 7 Tết)

24/02/2026 (Mùng 7 Tết)

Thời điểm này đã qua kỳ nghỉ lễ chính thức, các cơ quan đã làm việc trở lại bình thường.

09/02/2026 (20 tháng Chạp)

16/02/2026 (29 Tết)

16/02/2026 (29 Tết) hoặc sau Tết

Nếu kịp hoàn thành thủ tục vào ngày cuối cùng trước kỳ nghỉ, người dân có thể lấy xe về ăn Tết.

Như vậy, Cảnh sát giao thông hoàn toàn có quyền giữ phương tiện xuyên kỳ nghỉ Tết nếu hành vi vi phạm xảy ra sát ngày nghỉ hoặc ngay trong những ngày Tết mà chưa đủ thời gian xác minh hoặc xử lý theo quy trình. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của việc tuân thủ pháp luật để tránh việc phương tiện bị lưu kho bãi trong suốt những ngày lễ quan trọng nhất của năm.

 

3. Quy trình thủ tục nhận lại xe bị tạm giữ sau kỳ nghỉ Tết 2026

Trong năm 2026, quy trình nhận lại phương tiện đã được hiện đại hóa đáng kể thông qua việc tích hợp các ứng dụng định danh điện tử và cổng dịch vụ công trực tuyến. Người dân không còn nhất thiết phải đi lại nhiều lần giữa trụ sở công an và kho bãi nếu biết tận dụng các tiện ích công nghệ.

Chuẩn bị hồ sơ và giấy tờ cần thiết

Căn cứ theo Nghị định 138/2021/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn áp dụng cho năm 2026, người đến nhận xe cần mang theo các giấy tờ bản chính hoặc thông tin đã được tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử VNeID mức độ 2 :

  • Biên bản tạm giữ phương tiện: Bản gốc được cấp khi vi phạm.
  • Giấy tờ tùy thân: Chứng minh nhân dân hoặc Thẻ Căn cước công dân. Trong trường hợp không có, người dân phải có giấy xác nhận nhân thân của Công an xã, phường nơi cư trú.
  • Giấy đăng ký xe: Hoặc các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp đối với phương tiện đó.
  • Giấy phép lái xe: Phù hợp với loại xe bị tạm giữ và phải còn hiệu lực (chưa bị trừ hết điểm).
  • Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự: Phải còn thời hạn hiệu lực tại thời điểm nhận xe.
  • Văn bản ủy quyền: Nếu người đi nhận không phải là chủ sở hữu phương tiện hoặc không phải là người trực tiếp vi phạm ghi trong biên bản.

Quy trình các bước thực hiện

Để quá trình lấy xe diễn ra nhanh nhất, người dân nên thực hiện theo lộ trình sau:

  • Kiểm tra trạng thái vi phạm trực tuyến: Truy cập ứng dụng VNeTraffic hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia để kiểm tra xem đã có quyết định xử phạt chưa.
  • Thực hiện nộp phạt online: Năm 2026, việc nộp phạt qua VNeTraffic đã trở nên phổ biến. Sau khi nộp phạt thành công, hệ thống sẽ cấp biên lai điện tử có giá trị pháp lý tương đương biên lai giấy.
  • Nhận Quyết định trả lại phương tiện: Người có thẩm quyền sẽ ban hành văn bản quyết định trả lại xe. Người dân có thể đăng ký nhận kết quả tại nhà qua bưu điện hoặc đến trực tiếp đơn vị Cảnh sát giao thông nơi lập biên bản để nhận.
  • Đến kho bãi nhận xe: Xuất trình quyết định trả xe và biên lai nộp phạt cho cán bộ quản lý kho. Tại đây, hai bên cần tiến hành đối chiếu tình trạng thực tế của phương tiện (số lượng, chất lượng, các bộ phận đặc thù) với biên bản tạm giữ ban đầu.
  • Lập biên bản giao nhận: Sau khi đối chiếu chính xác, các bên ký vào biên bản giao nhận phương tiện để kết thúc quy trình.

Một lưu ý quan trọng về chi phí: Người vi phạm có trách nhiệm nộp phí lưu kho, bãi theo mức giá quy định của địa phương cho số ngày phương tiện bị tạm giữ. Tuy nhiên, nếu chủ phương tiện không có lỗi trong vụ việc hoặc phương tiện bị tạm giữ sai quy định, họ sẽ được miễn nộp các khoản phí này.

Chế định tạm giữ phương tiện trong dịp Tết Nguyên đán 2026 được thiết kế như một tấm khiên bảo vệ sự an toàn của cộng đồng trước những hành vi thiếu trách nhiệm. Cảnh sát giao thông hoàn toàn có quyền giữ xe xuyên kỳ nghỉ lễ nếu các điều kiện về an toàn giao thông không được đảm bảo hoặc để xác minh các vi phạm nghiêm trọng. Việc nắm vững cách tính thời hạn tạm giữ, đặc biệt là sự giao thoa giữa ngày tạm giữ thực tế và lịch nghỉ lễ của các cơ quan nhà nước, sẽ giúp người dân có cái nhìn thực tế và tránh những kỳ vọng sai lệch về việc nhận lại xe trong Tết.

Với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ công nghệ số thông qua ứng dụng VNeTraffic và Cổng dịch vụ công, quy trình xử lý vi phạm đã trở nên minh bạch và thuận tiện hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, không có sự thuận tiện nào bằng việc tuân thủ pháp luật để hành trình về quê luôn được thông suốt.

Khuyến nghị cụ thể cho người dân trong dịp Tết 2026:

  • Tuyệt đối không sử dụng rượu bia khi tham gia giao thông.
  • Kiểm tra kỹ tình trạng giấy tờ xe trên ứng dụng VNeID trước khi khởi hành.
  • Tuân thủ nghiêm ngặt tốc độ và các biển chỉ dẫn trên đường cao tốc.
  • Duy trì thái độ hợp tác và văn minh khi làm việc với lực lượng chức năng.
  • Tích cực phản ánh các bất cập hoặc yêu cầu hỗ trợ qua các kênh chính thống của Cảnh sát giao thông.

Thượng tôn pháp luật không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách để mỗi cá nhân bảo vệ niềm vui đoàn viên của chính gia đình mình trong mùa Xuân Bính Ngọ 2026. Một xã hội giao thông an toàn, hiện đại và nhân văn chỉ có thể được xây dựng dựa trên sự nỗ lực từ cả phía cơ quan quản lý và ý thức tự giác của mỗi người dân.