1. Chuyển đổi nguồn dự toán ngân sách nhà nước thực hiện 03 Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2023 sang năm 2024
Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước 2024 đã được thông qua, cho phép sử dụng nguồn thu hồi kinh phí tạm cấp trong năm 2022 để hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động ở các địa phương có dư, đồng thời chuyển nguồn để đáp ứng nhu cầu của các địa phương thiếu nguồn thực hiện chính sách và quyết toán ngân sách niên độ 2023. Nghị quyết cũng cho phép chuyển nguồn tăng thu, cắt giảm và tiết kiệm chi ngân sách trung ương năm 2021 để cấp dự toán và kế hoạch đầu tư công hàng năm từ năm 2023 đến năm 2025 cho các dự án của Bộ Giao thông Vận tải và 8 địa phương.
Ngoài ra, Nghị quyết cũng cho phép chuyển nguồn dự toán ngân sách nhà nước thực hiện ba Chương trình Mục tiêu Quốc gia năm 2023 (bao gồm vốn đầu tư phát triển, kinh phí thường xuyên của ngân sách trung ương và ngân sách địa phương) sang năm 2024 để tiếp tục thực hiện. Trong Nghị quyết, Quốc hội ủy quyền Chính phủ rà soát và phân bổ chi tiết nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, cơ quan trung ương, và địa phương theo Tờ trình số 586/TTr-CP ngày 20 tháng 10 năm 2023 của Chính phủ.
Chính phủ được giao trách nhiệm đảm bảo tính chính xác, cần thiết, đầy đủ và hợp lệ của số liệu, tuân thủ tiêu chuẩn, định mức, chế độ chi và các điều kiện bổ sung. Đối với số vốn chưa được phân bổ, Chính phủ được đề xuất rà soát và báo cáo cho Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định theo quy định tại Nghị quyết số 70/2022/QH15. Trong trường hợp vốn còn lại không được phân bổ trong thời hạn theo quy định, đề nghị hủy dự toán.
Chính phủ cũng được ủy quyền xem xét và quyết định bố trí từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương năm 2023 để tiếp tục triển khai Dự án kè sông Nậm Mộ, đoạn qua khối 4, khối 5 thị trấn Mường Xén, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An theo quy định của pháp luật, với mục tiêu hoàn thành sớm và đưa vào sử dụng.
2. Cải cách chính sách tiền lương bắt đầu từ ngày 1/7/2024
Về việc thực hiện chính sách tiền lương, Nghị quyết đã quyết định, từ ngày 01 tháng 7 năm 2024, triển khai cải cách tổng thể chính sách tiền lương theo hướng được đề ra trong Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21 tháng 5 năm 2018 của Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa XII. Nguồn kinh phí để thực hiện cải cách tiền lương sẽ được bảo đảm từ nguồn cải cách tiền lương tích lũy của ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và một phần bố trí trong dự toán chi cân đối ngân sách nhà nước.
Các điều chỉnh cụ thể bao gồm lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công và một số chính sách an sinh xã hội liên quan đến lương cơ sở. Đối với các cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước trung ương, trong giai đoạn từ ngày 01 tháng 01 năm 2024 đến ngày 30 tháng 6 năm 2024, mức tiền lương và thu nhập tăng thêm hàng tháng sẽ được tính theo mức lương cơ sở 1,8 triệu đồng/tháng theo cơ chế đặc thù. Tuy nhiên, không vượt quá mức tiền lương và thu nhập tăng thêm được hưởng tháng 12/2023.
Nếu mức tiền lương và thu nhập tăng thêm năm 2024 theo cơ chế đặc thù thấp hơn so với mức tiền lương theo quy định chung, sẽ chỉ áp dụng chế độ tiền lương theo quy định chung để bảo đảm quyền lợi cho người lao động. Từ ngày 01 tháng 7 năm 2024, sẽ hủy bỏ tất cả các cơ chế quản lý tài chính, thu nhập đặc thù của các cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước, thay vào đó áp dụng chế độ tiền lương, phụ cấp, thu nhập thống nhất. Không tiếp tục áp dụng cơ chế đặc thù hiện hành đối với phần kinh phí thường xuyên theo cơ chế quản lý tài chính đặc thù của các cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước.
Chính phủ sẽ tổ chức thực hiện và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 8. Các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp tạo nguồn cải cách chính sách tiền lương theo quy định. Đồng thời, sẽ cho phép tiếp tục loại trừ một số khoản thu khi tính số tăng thu ngân sách địa phương dành để cải cách tiền lương, như quy định tại khoản 2 Điều 3 của Nghị quyết số 34/2021/QH15 ngày 13 tháng 11 năm 2021 của Quốc hội.
3. Điều hành chính sách tài khóa chủ động, hợp lý, linh hoạt, hiệu quả
Quốc hội ủy quyền Chính phủ để chủ động, hợp lý, linh hoạt và hiệu quả trong việc điều hành chính sách tài khóa. Chính phủ phối hợp một cách đồng bộ, chặt chẽ, và nhất quán với chính sách tiền tệ và các biện pháp khác. Đồng thời, Chính phủ đề ra các biện pháp kịp thời để ứng phó với sự biến động phức tạp cả trong và ngoài nước, nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng và đảm bảo cân đối lớn của nền kinh tế. Trọng điểm đặc biệt là giải pháp nhằm khắc phục suy giảm của tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước trên GDP và tỷ lệ huy động từ thuế, phí vào ngân sách nhà nước.
Đồng thời, Chính phủ cần sớm trình Quốc hội các dự án sửa đổi, bổ sung Luật về thuế để tăng cường quản lý thu, cơ cấu lại nguồn thu để bảo đảm tính bền vững. Nâng cao hiệu quả quản lý thu, mở rộng cơ sở thu và triển khai quyết liệt các biện pháp chống thất thu, chống chuyển giá trốn thuế, đặc biệt là trong lĩnh vực thương mại số. Chính phủ cũng tập trung đôn đốc thu hồi các khoản nợ đọng thuế, giảm tỷ lệ nợ đọng và tiếp tục cải cách thủ tục hành chính về thuế, đẩy mạnh quá trình điện tử hóa quản lý thuế. Ngoài ra, cần tuân thủ nghiêm túc quy định về đấu giá trong quá trình chuyển nhượng, cho thuê tài sản công, giao đất và cho thuê đất theo quy định của pháp luật.
Để đảm bảo hiệu quả và tránh thất thoát vốn và tài sản nhà nước tại doanh nghiệp, Chính phủ có giải pháp đẩy nhanh tiến độ cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước. Nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật về tài chính trong lĩnh vực đất đai theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW ngày 16 tháng 6 năm 2022 của Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Khóa XIII là cần thiết, nhằm đảm bảo sự hài hòa trong lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư. Cũng quan trọng là thiết lập cơ chế điều tiết hợp lý và hiệu quả nguồn thu từ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, cùng việc củng cố và tăng cường vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương.
Hơn nữa, việc siết chặt kỷ luật và kỷ cương, cùng việc tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý và sử dụng tài chính, ngân sách là hết sức quan trọng. Chú trọng vào việc điều hành chi ngân sách nhà nước theo dự toán, đảm bảo sự chặt chẽ, tiết kiệm và hiệu quả. Quan trọng nhất là triển khai các biện pháp tiết kiệm đối với các khoản chi thường xuyên và loại bỏ các khoản chi không thực sự cần thiết, nhằm đảm bảo nguồn lực cho phòng, chống thiên tai, đối phó với dịch bệnh, cũng như hỗ trợ phục hồi kinh tế. Mục tiêu là phấn đấu để nâng cao tỉ lệ chi đầu tư vào phát triển, chỉ áp dụng chính sách tăng chi ngân sách khi có nhu cầu thực sự và có nguồn bảo đảm.
Đồng thời, cần phân bổ và giao dự toán đúng thời hạn theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Tăng cường chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, khắc phục các hạn chế trong quá trình triển khai và giải ngân vốn đầu tư công. Quyết liệt đưa ra biện pháp điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang những dự án có khả năng thực hiện và giải ngân hiệu quả, đồng thời hạn chế mức độ chuyển nguồn tối đa.
Ngoài ra, cần xây dựng giải pháp có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng đề xuất và công tác chuẩn bị dự án ODA, kèm theo việc xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết cho từng giai đoạn thực hiện. Cần kiểm tra trách nhiệm trong quá trình xây dựng dự toán để đảm bảo sát thực tế, và tổ chức thực hiện một cách hiệu quả nhằm tăng cường giải ngân vốn đầu tư công. Nghiên cứu và áp dụng các biện pháp chế tài đối với những trường hợp trả lại kế hoạch vốn hàng năm do nguyên nhân chủ quan.
Bài viết liên quan: Thảo luận và quyết định dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách hằng năm
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
