1. Khái quát về thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra hoạt động mua bán và trao đổi các loại chứng khoán. Tham gia vào thị trường này có sự đa dạng về đối tượng, bao gồm nhà đầu tư cá nhân, nhà đầu tư tổ chức và các công ty giao dịch. Có thể nói thị trường chứng khoán tương tự như các khu chợ, siêu thị hoặc bất kỳ thị trường nào khác, nơi diễn ra giao dịch. Sự khác biệt duy nhất là các sản phẩm được giao dịch trên thị trường chứng khoán là những sản phẩm ảo.

Nếu không có thị trường chứng khoán, số tiền không sử dụng của cá nhân thường tập trung trong các ngân hàng và các khoản tiết kiệm của cộng đồng. Khi các doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn phát triển, họ phải tìm đến ngân hàng để vay vốn. Điều này sẽ tạo ra sự quá tải do số lượng ngân hàng không đủ để đáp ứng nhu cầu của tất cả các doanh nghiệp trên mọi ngành nghề. Hơn nữa, việc tiền không lưu thông trong thời gian dài sẽ dẫn đến mất giá do lạm phát, gây ra nhiều hệ quả không lường trước được.

Với thị trường chứng khoán, mọi doanh nghiệp bất kể quy mô đều có cơ hội phát triển thông qua việc huy động đầu tư. Không chỉ hoạt động mua bán và sản xuất, thị trường chứng khoán còn cung cấp cho chính phủ và chính quyền cơ hội phát hành cổ phiếu để thu thập vốn cho mục đích phát triển hạ tầng và dịch vụ.

2. Đề án cơ cấu lại thị trường chứng khoán mới nhất

Đề án "Cơ cấu lại thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm đến năm 2020 và định hướng đến năm 2025" đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

* Về mục tiêu:

Mục tiêu chung của đề án này là tiếp tục cơ cấu lại toàn diện thị trường chứng khoán, để thị trường này trở thành một kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế. Đồng thời, xây dựng cơ cấu hợp lý và cân bằng giữa các thị trường, bao gồm thị trường tiền tệ và thị trường vốn, thị trường cổ phiếu và trái phiếu, cũng như trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp. Đề án cũng nhằm hỗ trợ quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế và phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Ngoài ra, đề án tập trung vào việc mở cửa và hội nhập với thị trường khu vực và thế giới.

Đề án đặt mục tiêu quy mô thị trường cổ phiếu đạt 100% GDP vào năm 2020 và 120% GDP vào năm 2025. Tương tự, quy mô thị trường trái phiếu đề ra là 47% GDP vào năm 2020 và 55% GDP vào năm 2025. Đề án cũng đề ra mục tiêu tăng số lượng công ty niêm yết lên 20% so với năm 2017 vào năm 2020.

Về số lượng nhà đầu tư, đề án đặt mục tiêu đạt 3% dân số vào năm 2020 và 5% dân số vào năm 2025. Đồng thời, đề án cũng nhấn mạnh cần đảm bảo cơ cấu hợp lý giữa nhà đầu tư cá nhân và tổ chức, cũng như giữa nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài. Ngoài ra, đề án còn thúc đẩy sự phát triển của các nhà đầu tư chuyên nghiệp trên thị trường chứng khoán.

Để đa dạng hóa các sản phẩm trên thị trường chứng khoán, đề án đề xuất triển khai các sản phẩm chứng quyền có đảm bảo, hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ và hợp đồng tương lai trên các chỉ số mới ngoài chỉ số VN30 trước năm 2020. Đồng thời, đề án cũng đề ra kế hoạch triển khai các sản phẩm quyền chọn và hợp đồng tương lai trên cổ phiếu trước năm 2025.

* Về nguyên tắc:

- Thực hiện một cách quyết đoán và chính xác quan điểm, chủ trương và đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến lĩnh vực chứng khoán và bảo hiểm, kết hợp với sự đổi mới trong mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế và thị trường tài chính.

- Đưa ra sự cơ cấu lại thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm với sự tập trung vào việc phát triển cả về quy mô và chất lượng; thúc đẩy và tăng cường khả năng cạnh tranh của các tổ chức tham gia thị trường, xây dựng sự kết nối giữa hoạt động của thị trường chứng khoán, thị trường bảo hiểm và thị trường tài chính để phát triển một cách cân đối các thành phần trong hệ thống tài chính, tuân thủ tiêu chuẩn và quy tắc quốc tế tốt nhất, phù hợp với điều kiện thực tế, và tận dụng hiệu quả cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4 thông qua sự đổi mới và áp dụng các tiến bộ khoa học, công nghệ.

- Nâng cao khả năng quản lý rủi ro; tăng cường công tác quản lý, giám sát, thanh tra, kiểm tra từ các cơ quan quản lý; xử lý nghiêm với các vi phạm pháp luật trên thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, khách hàng và đảm bảo an toàn toàn bộ hệ thống; giảm thiểu chi phí xã hội; đảm bảo hoạt động an toàn, lành mạnh và bền vững của thị trường.

- Các giải pháp phải được thực hiện một cách đồng bộ và toàn diện theo các kế hoạch và lộ trình cụ thể và thận trọng; được thực hiện công khai, minh bạch; doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm và thực hiện theo nguyên tắc thị trường; không gây xáo trộn hoạt động của thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm; không sử dụng nguồn tài chính từ ngân sách Nhà nước.

Đề án cũng nêu ra 8 giải pháp cơ cấu lại thị trường chứng khoán bao gồm: hoàn thiện cơ sở pháp lý, cơ cấu lại cơ sở hàng hóa, cơ cấu lại cơ sở nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán, cơ cấu lại tổ chức kinh doanh chứng khoán, cơ cấu lại tổ chức thị trường, nâng cao năng lực quản lý, giám sát và cưỡng chế thực thi, giải pháp nâng hạng thị trường, và tăng cường vai trò của các hội nghề nghiệp.

3. Những khó khăn vẫn tồn tại trong thị trường chứng khoán

Số lượng nhà đầu tư đã liên tục tăng, góp phần thúc đẩy thanh khoản trên thị trường. Đến cuối tháng 4/2023, số lượng tài khoản nhà đầu tư đã vượt qua mốc 7 triệu tài khoản, tăng hơn 1,5 lần so với cuối năm 2020 và vượt qua mục tiêu 5% dân số, như được Chính phủ đề ra trong Đề án Cơ cấu lại Thị trường chứng khoán và bảo hiểm đến năm 2020, định hướng đến năm 2025.

Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, thị trường vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Sự chiếm ưu thế của nhà đầu tư cá nhân trên thị trường cổ phiếu, trong khi tỷ lệ nhà đầu tư có tổ chức chiếm tỷ lệ nhỏ, là một trong những hạn chế đó.

Việc này dẫn đến tình trạng giao dịch trên thị trường chứng khoán không ổn định, chủ yếu bị ảnh hưởng bởi tâm lý của nhà đầu tư cá nhân. Nhiều nhà đầu tư cá nhân vẫn thiếu kiến thức về pháp luật và nhận thức hạn chế, mặc dù đã nhận được nhiều thông tin, cảnh báo và được tuyên truyền về thị trường, nhưng vẫn mua bán dựa trên tin đồn.

Hoạt động giám sát, kiểm tra và thanh tra vẫn gặp nhiều khó khăn do các hành vi vi phạm pháp luật trên thị trường ngày càng tinh vi và phức tạp, trong khi nguồn lực để giám sát, thanh tra và kiểm tra vẫn bị hạn chế.

Do thị trường vẫn đang trong giai đoạn phát triển, nên nó vẫn bị ảnh hưởng nhiều bởi yếu tố tâm lý. Nhà đầu tư có tâm lý thận trọng khi đối mặt với tác động của các tin đồn giả mạo, lo ngại về dòng tiền, áp lực lạm phát và những bất ổn về kinh tế - chính trị thế giới. Sự đồng pha với diễn biến giảm trên thị trường chứng khoán thế giới đã tác động đến thị trường chứng khoán Việt Nam, gây sự sụt giảm và biến động từ tháng 4/2022 cho đến đầu năm 2023.

Thực tế này cho thấy cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn để đảm bảo sự vận hành minh bạch và hiệu quả của thị trường. Cơ quan quản lý cần tiếp tục thực hiện những giải pháp tốt hơn để đạt được mục tiêu này.

Để tìm hiểu thêm những thông tin liên quan đến vấn đề này, mời quý bạn đọc tham khảo bài viết sau đây: Thị trường chứng khoán là gì? Quy định về thị trường chứng khoán 

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết liên quan đến chủ đề " Đề án cơ cấu lại thị trường chứng khoán mới nhất" từ Luật Minh Khuê. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc cần sự hỗ trợ về các vấn đề pháp lý khác, xin vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được sự hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Chân thành cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm và theo dõi bài viết từ Luật Minh Khuê.