- 1. Phần văn bản
- 1.1. Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
- 1.2. Tục ngữ về con người và xã hội
- 1.3. Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
- 1.4. Đức tính giản dị của Bác Hồ
- 1.5. Ý nghĩa của văn chương
- 1.6. Sống Chết Mặc Bay
- 2. Phần tiếng Việt
- 2.1. Rút gọn câu
- 2.2.Câu đặc biệt
- 2.3. Thêm trạng ngữ cho câu
- 2.4. Chuyển đổi câu chủ động sang câu bị động
- 3. Phần tập làm văn
- 3.1. Khái niệm văn nghị luận
- 3.2. Đặc điểm của văn nghị luận
- 3.3. Bố cục một bài văn nghị luận
- 4. Phần luyện tập
Việc xây dựng Đề cương ôn tập giữa kì 2 môn Ngữ Văn lớp 7 sẽ giúp các em củng cố lại kiến thức trước khi thi.
1. Phần văn bản
1.1. Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
+ Giá trị nội dung: những câu tục ngữ của ông cha ta viết về lao động sản xuất và thiên nhiên phản ánh và truyền đạt nhiều kinh nghiệm quý báu của nhân dân ta từ xa xưa trong việc quan sát, ghi nhận những hiện tượng thiên nhiên và những hiện tượng trong lao động sản xuất. Đó là những kinh nghiệm được đúc rút và truyền lại qua mọi thế hệ.
+ Giá trị nghệ thuật: sử dụng cách diễn đạt hàm súc, ngắn gọn và cô đọng. Sử dụng phép liệt kê gieo vần. Cách nói giàu nhịp điệu, ngắn gọn, sử dụng cách thức diễn tả, biểu đạt theo lối đối xứng, tính chất nhân quả của hiện tượng tạo vần, tạo nhịp cho câu văn dễ ghi nhớ và dễ dàng vận dụng.
1.2. Tục ngữ về con người và xã hội
- Giá trị nội dung: tục ngữ về con người và xã hội luôn tập trung vào việc tôn vinh các giá trị của con người, đưa ra những lời khuyên, nhận xét, bình phẩm về những lối sống và phẩm chất mà con người cần phải có
- Giá trị nghệ thuật: những câu tục ngữ về xã hội và về con người sử dụng nhiều hình ảnh ẩn dụ, so sánh, hình ảnh nhân hóa nhằm tăng thêm giá trị biểu đạt. Những câu tục ngữ có ý nghĩa đối lập nhưng không bị loại trừ mà chúng thậm chí bổ sung cho nhau.
1.3. Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
- Giá trị nội dung: văn bản tinh thần yêu nước của nhân dân ta ca ngợi về niềm tự hào, tự tôn và tinh thần yêu nước của nhân dân ta. Từ đó kêu gọi được đông đảo mọi người phát huy được truyền thống yêu nước, đùm bọc lẫn nhau của toàn dân tộc.
- Giá trị nghệ thuật: tác phẩm đã xây dựng được luận điểm xúc tích, ngắn gọn với lập luận chặt chẽ, dẫn chứng đầy đủ mang tính toàn diện và chọn lọc, sử dụng hàng loạt những từ ngữ gợi tả hình ảnh.
>> Xem thêm: Viết đoạn văn về tình yêu quê hương đất nước Ngữ văn lớp 7
1.4. Đức tính giản dị của Bác Hồ
- Giá trị nội dung: qua văn bản chúng ta hiểu thêm được cùng với những phẩm chất cao quý khác thì lối sống giản dị chính là đức tính nổi bật ở Bác Hồ. Giản dị trong lối sống, trong quan hệ với mọi người. Bác cũng giản dị trong bài viết và lời nói. Ở bác Hồ, Bác có đời sống vật chất rất giản dị và hòa hợp. Với tinh thần đẩy phong phú, với tư tưởng cao quý và tình cảm cao đẹp.
Tác giả không những trình bày những điều mà bạn thân viết về Bác Hồ mà tác giả còn biểu hiện được biết bao tình cảm yêu mến trân trọng với bác những bài học đạo đức đầy cao đẹp mà bản thân đã tiếp nhận được từ chủ tịch Hồ Chí Minh
- Giá trị nghệ thuật: dẫn chứng rõ ràng cụ thể, bình luận lý lẽ sâu sắc, đầy thuyết phục, lập luận theo một trình tự rất hợp lý. Hệ thống luận cứ xác đáng, đầy đủ, chặt chẽ, bình luận tận tâm, sâu sắc, chứa được nhiều tình cảm của tác giả.
1.5. Ý nghĩa của văn chương
- Giá trị nội dung: tác phẩm có luận điểm rõ ràng luận chứng được viết rất minh bạch và đầy sức thuyết phục. Phản ánh đầy đủ rõ ràng góc nhìn của người viết
- Giá trị nghệ thuật: lời văn giản dị, giàu cảm xúc, giàu hình ảnh
1.6. Sống Chết Mặc Bay
- Giá trị nội dung: phê phán thói sống vô lương tâm, vô trách nhiệm đến nỗi góp phần gây nên nạn lớn cho những người dân của viên quan phụ mẫu đại diện cho thế lực cường quyền áp bức. Tác giả bày tỏ sự đồng cảm, xót thương với tình cảnh thê thảm khổ sở của những người nhân dân lao động do thiên tai tự nhiên và do thái độ vô cảm, vô trách nhiệm, máu lạnh của những kẻ cầm quyền.
- Giá trị nghệ thuật: xây dựng một tình huống tương phản đối lập ngôn ngữ đối thoại hàm số ngắn gọn rất sinh động lựa chọn ngôi kể khách quan lựa chọn ngôi kể tả khát vọng được chân dung của nhân vật sinh động.
2. Phần tiếng Việt
2.1. Rút gọn câu
Câu rút gọn là kiểu câu đã lược bỏ một số thành phần nào đó trong câu. Có thể là vị ngữ hoặc chủ ngữ của hoặc cả hai chủ vị
Tác dụng của câu rút gọn làm cho câu ngắn gọn hơn, vừa thông tin nhanh chóng, vừa tránh trùng lặp với những từ ngữ đã xuất hiện ở những câu trước.
Khi rút gọn câu không làm cho người đọc rồi nghe hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ, không đúng, hiểu nhầm nội dung câu nói. không biến câu nói thành một câu khiến người nghe hiểu là thiếu tôn trọng ,cộc lốc.
2.2.Câu đặc biệt
Câu đặc biệt là loại câu không có cấu tạo theo mô hình chủ vị. Có tác dụng bộc lộ cảm xúc thông báo hoặc liệt kê sự tồn tại của sự vật, những hiện tượng. Nêu lên nơi chốn, thời gian, diễn biến, diễn tả sự việc được đề cập trong đoạn.
2.3. Thêm trạng ngữ cho câu
Một số loại trạng ngữ thường gặp như: trạng ngữ để xác định nơi chốn, thời điểm, phương tiện, mục đích, nguyên nhân và cách thức sự việc diễn ra được nêu ở trong câu. Vị trí của trạng ngữ có trong câu có thể được đặt ở cuối câu, giữa câu, đầu câu. Giữa trạng ngữ và vị ngữ, chủ ngữ thường có thêm một dấu phẩy khi viết hoặc có thêm một quãng nghỉ khi nói.
Công dụng của trạng ngữ: xác định được hoàn cảnh và điều kiện để diễn ra sự và sự việc được nêu trong câu. Góp phần làm cho nội dung của câu thêm chi tiết, đầy đủ kết nối các đoạn văn các câu văn với nhau.
2.4. Chuyển đổi câu chủ động sang câu bị động
Câu chủ động là kiểu câu có phần chủ ngữ ám chỉ người hoặc vật thực hiện một hành động, hoạt động, lời nói để hướng vào người khác
Câu bị động là kiểu câu có phần chủ ngữ ám chỉ người được hoạt động của người hoặc vật khác hướng tới
Mục đích chuyển đổi câu chủ động sang câu bị động và ngược lại nhằm liên kết những câu có trong đoạn trở thành một câu văn liền mạch thống nhất.
3. Phần tập làm văn
3.1. Khái niệm văn nghị luận
Văn nghị luận là kiểu văn được viết ra nhằm mục đích xác lập, truyền tải cho người nghe, người đọc một tư tưởng, tư duy, ý kiến, quan điểm nào đó với những sự việc hiện tượng trong đời sống hay ở trong văn học bằng những luận cứ luận điểm và lập luận.
3.2. Đặc điểm của văn nghị luận
Luận điểm là quan điểm của người viết đưa ra, nhằm truyền tải xác lập cho người đọc một tư tưởng, một quan điểm nào đó.
Luận cứ là hành động đưa ra lý lẽ dẫn chứng nhằm mục đích sáng tỏ luận điểm.
3.3. Bố cục một bài văn nghị luận
a. Đặt vấn đề: giới thiệu vấn đề
b. Nêu khái quát qua về tầm quan trọng của vấn đề. Nêu lên được luận điểm cơ bản của vấn đề. Cần giải quyết giải quyết vấn đề, triển khai những luận điểm, sử dụng lý lẽ và dẫn chứng lập luận để thuyết phục người đọc theo quan điểm ý kiến đã trình bày
c. Kết thúc vấn đề: khẳng định được tầm quan trọng và ý nghĩa của vấn đề.
Những phương pháp lập luận bao gồm phương pháp chứng minh, phương pháp giải thích, phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp.
4. Phần luyện tập
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nào mọi người chúng ta đều biết. Bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống. Bữa cơm chỉ có vài ba món rất giản đơn. Lúc ăn Bác không để rơi vãi một hạt cơm. Ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất. Ở việc làm nhỏ đó chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ. Cái nhà sàn của bác vẻn vẹn chỉ có vài ba phòng và trong lúc tâm hồn Bác rộng gió thời đại thì cái nhà nhỏ đó luôn luôn lộng gió và ánh sáng phảng phất hương thơm của hoa vườn. Một đời sống như vậy đạm và tao nhã biết bao.




Trên đây là đề cương ôn tập giữa học kì II môn Ngữ văn lớp 7 luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là những tài liệu tham khảo hữu ích cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.