1. Gia súc được hiểu như thế nào?

Hiện tại, các văn bản pháp luật cấp trung ương chỉ có quy định tổng quan về các loại gia súc và gia cầm mà không cung cấp định nghĩa cụ thể cho khái niệm này. Thông tư 25/2016/TT-BNNPTNT đã liệt kê một số loại gia súc, trong đó có cả chó và mèo. Cụ thể, danh sách này bao gồm trâu, bò, lừa, ngựa, la, dê, cừu, lợn, thỏ, chó, mèo và các loài gia súc nuôi khác.

Gia súc, theo định nghĩa, là thuật ngữ dùng để chỉ các loài động vật có vú mà con người đã thuần hóa và nuôi để sản xuất hàng hóa, sử dụng lao động, cung cấp thực phẩm và nhiều mục đích khác. Ngược lại, "vật nuôi" là một thuật ngữ mà mô tả các loài động vật bị nuôi dưỡng, bao gồm cả gia súc, động vật hoang dã bị nuôi nhốt và nhiều loại khác. "Bán gia súc" chỉ đề cập đến việc con người thuần hóa các loài vật này ở mức độ thấp.

Ngoài ra, theo định nghĩa của Luật Chăn nuôi 2018, gia súc là những loài động vật có vú, có bốn chân, đã được con người thuần hóa và chăn nuôi.

Thường thì mọi người thường nghĩ đến gia súc là các loài như trâu, bò và các loại tương tự. Tuy nhiên, theo định nghĩa tại Luật Chăn nuôi 2018, chó và mèo cũng được xem là gia súc. Vì vậy, việc coi chó và mèo là gia súc hoặc vật nuôi đều có cơ sở.

 

2. Thực trạng thả rông gia súc ra đường công cộng

Trải qua nhiều năm, câu chuyện về tình trạng gia súc thả rông vẫn đang làm cho dư luận cảm thấy đau đáu và lo lắng, và dường như chưa có một giải pháp đầy đủ để giải quyết vấn đề này. Vấn đề này không chỉ đẩy mạnh ô nhiễm môi trường và tác động xấu đến mỹ quan đô thị, mà còn gây ra các tai nạn giao thông thảm khốc, thậm chí dẫn đến tử vong. Đáng tiếc, việc xử phạt hành chính liên quan đến hành vi thả rông trâu, bò trong các khu vực công cộng có vẻ chưa đủ sức để ngăn chặn tình trạng này.

Ở nhiều địa phương, việc chăn thả gia súc tại các khu vực công cộng đã trở nên rất phổ biến, và điều này đã tác động mạnh mẽ tới cuộc sống của người dân xung quanh. Vấn đề này lan tỏa rộng rãi, ảnh hưởng không chỉ đến môi trường sống mà còn đe dọa đến sức khỏe và tính mạng của người dân. Do đó, chính quyền địa phương đang nỗ lực hạn chế tình trạng chăn thả gia súc không tuân thủ quy định. Rất nhiều trường hợp liên quan đến việc chăn thả gia súc không đúng nơi quy định đã bị xử phạt theo quy định của pháp luật, nhằm tạo ra một sự răn đe đối với những hành vi này. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn đang là một thách thức lớn đòi hỏi sự cộng tác và giải quyết toàn diện từ cả cộng đồng và các cơ quan chức năng.

 

3. Để vật nuôi trâu bò thả rông gây ảnh hưởng đến an toàn cho người tham gia giao thông và gây mất vệ sinh bị xử lý ra sao?

Theo Điều 34 thuộc Chương II của Luật Giao thông đường bộ năm 2008 (Luật số: 23/2008/QH12, ngày 13 tháng 11 năm 2008), người dẫn dắt súc vật trên đường bộ có nhiệm vụ đảm bảo việc đi lại của súc vật phải gần mép đường và duy trì vệ sinh sạch sẽ trên đường bộ. Trong trường hợp cần thiết để súc vật đi ngang qua đường, họ phải thực hiện quan sát cẩn thận và chỉ cho súc vật đi qua đường khi đảm bảo an toàn. Điều quan trọng là không được phép dẫn dắt súc vật vào phần đường dành cho xe cơ giới.

Thêm vào đó, Điểm c của Khoản 2 của Điều 35 trong Chương II của Luật Giao thông đường bộ năm 2008 nêu rõ rằng việc thả rông súc vật trên đường bộ là hoàn toàn không được phép.

Do đó, trong trường hợp xảy ra sự cố liên quan đến súc vật thả rông và gây tai nạn, pháp luật hiện hành đã thiết lập một hệ thống quy định rõ ràng về việc xử phạt hành chính.

Cụ thể, Điều 10 của Mục 1 trong Chương II của Nghị định 100/2019/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2019 của Chính phủ đề cập đến việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt. Nghị định này quy định các mức phạt cụ thể, bao gồm:

- Phạt tiền từ 60.000 đồng đến 100.000 đồng nếu người dẫn dắt súc vật không tuân thủ quy tắc như không đủ dụng cụ để thu gom chất thải của súc vật hoặc không làm sạch chất thải của súc vật trên đường bộ hoặc điều khiển súc vật trái quy định, bao gồm việc đi vào đường cấm hoặc khu vực cấm, cũng như để súc vật đi trên đường bộ mà không đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông.

- Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng nếu người dẫn dắt súc vật khi điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.

- Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với người điều khiển, dẫn dắt súc vật, hoặc điều khiển xe kéo súc vật vào đường cao tốc trái quy định.

Bên cạnh việc xử phạt hành chính, theo Điều 603 Mục 3 Chương XX của Bộ luật Dân sự năm 2015 (Luật số: 91/2015/QH13, ngày 24 tháng 11 năm 2015), chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại gây ra bởi súc vật đó cho người khác. Người chiếm hữu hoặc sử dụng súc vật cũng có trách nhiệm bồi thường trong thời gian sử dụng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Nếu người thứ ba gây ra thiệt hại bởi súc vật, họ cũng phải bồi thường. Trong trường hợp cả người thứ ba và chủ sở hữu có lỗi, họ sẽ chịu trách nhiệm liên đới.

Nếu súc vật bị chiếm hữu hoặc sử dụng trái pháp luật và gây ra thiệt hại, người chiếm hữu hoặc sử dụng trái pháp luật phải chịu trách nhiệm bồi thường. Tuy nhiên, trong trường hợp cả chủ sở hữu, người chiếm hữu, hoặc người sử dụng súc vật đều có lỗi trong việc để súc vật bị chiếm hữu hoặc sử dụng trái pháp luật, thì họ sẽ phải liên đới chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Nếu súc vật thả rông và gây thiệt hại theo tập quán, chủ sở hữu của súc vật đó vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường theo tập quán, nhưng không được miễn trách nhiệm trái với quy định pháp luật và đạo đức xã hội.

Trong trường hợp người sở hữu gia súc thả hoặc dẫn dắt gia súc trên đường và gây ra tai nạn giao thông dẫn đến tử vong, họ có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự về Tội vô ý làm chết người theo quy định tại Điều 128 của Chương XIV trong Bộ luật Hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi và bổ sung vào năm 2017). Khung hình phạt cho trường hợp này bao gồm phạt cải tạo không giam giữ từ 03 năm đến 05 năm hoặc phạt tù từ 01 đến 05 năm. Nếu vụ tai nạn dẫn đến tử vong của hai người trở lên, thì người có liên quan có thể bị kết án từ 03 đến 10 năm tù, đồng thời phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Trong nhiều trường hợp, không có người nào đứng ra xác nhận là chủ sở hữu của súc vật tại thời điểm xảy ra tai nạn. Điều này tạo ra khó khăn trong việc bồi thường cho nạn nhân. Điều này là một vấn đề phổ biến và khi tai nạn xảy ra, người sở hữu gia súc thường có xu hướng trốn tránh hoặc không chấp nhận trách nhiệm của họ, gây khó khăn cho công tác điều tra và xử lý của các cơ quan chức năng.

Nếu có vụ tai nạn, những người bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất thường là người tham gia giao thông, như những người bị thương hoặc phương tiện của họ bị hỏng. Mặc dù vậy, khi trâu bò bị thương hoặc chết, thường xuất hiện hiện tượng chủ sở hữu của chúng đòi bồi thường. Điều này không tuân theo quy tắc lý tưởng, nơi người sở hữu nên bồi thường các chi phí liên quan đến chăm sóc y tế, phục hồi sức khỏe, hoặc phục hồi tình trạng của người bị hại.

Để giảm thiểu trường hợp súc vật gây tai nạn giao thông, các chủ sở hữu gia súc cần có ý thức tốt hơn trong việc quản lý gia súc và không được phép chăn nuôi hoặc thả súc vật lên đường giao thông. Chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan cũng cần tăng cường công tác tuyên truyền, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm. Đồng thời, hệ thống luật pháp cũng cần được nghiên cứu và bổ sung để tăng cường sự nghiêm trọng của hình phạt đối với những người vi phạm.

Với sự thay đổi liên quan đến hạ tầng giao thông, văn hóa tham gia giao thông và điều kiện xã hội cụ thể của từng địa phương, sự tập trung và quan sát cẩn thận của tất cả người tham gia giao thông vẫn luôn là yếu tố quan trọng nhất để giảm thiểu rủi ro tai nạn.

Bài viết liên quan: Trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp súc vật thả rông theo tập quán

Mọi thắc mắc cần tham vấn về mặt pháp lý mời quý khách hàng liên hệ đến số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!