1. Tiếp công dân là gì?
Tiếp công dân là một trong những hoạt động được diễn ra một cách khá thường xuyên và phổ biến, bởi lẽ trách nhiệm của cơ quan nhà nước là tiếp thu và lắng nghe ý kiến của người dân. Theo khoản 1 điều 2 Luật tiếp công dân năm 2013 có quy định cụ thể về khái niệm tiếp công dân. Theo đó thì tiếp công dân là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân quy định tại điều 4 của luật này đón tiếp để lắng nghe, tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân; giải thích hướng dẫn cho công dân về việc thực hiện khiếu nại, tố cáo, khiến nghị phản ánh theo đúng quy định của pháp luật. Tiếp công dân thì bao gồm tiếp công dân thường xuyên, tiếp công dân định kỳ và tiếp công dân đột xuất.
Tại điều 4 của Luật tiếp công dân 2013 thì quy định về trách nhiệm tiếp công dân, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm tổ chức tiếp công dân bao gồm:
- Chính phủ;
- Bộ, cơ quan ngang bộ; tổng cục và tổ chức tương đương; cục;
- Ủy ban nhân dân các cấp;
- Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh;
- Các cơ quan của Quốc hội;
- Hội đồng nhân dân các cấp
- Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Kiểm toán nhà nước.
Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về công tác tiếp công dân; trực tiếp quản lý công tác tiếp công dân của các cơ quan hành chính nhà nước ở trung ương và địa phương. Thanh tra Chính phủ chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về công tác tiếp công dân. Các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý công tác tiếp công dân trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình
Ủy ban thường vụ Quốc hội có trách nhiệm chỉ đạo, điều hòa, phối hợp việc tổ chức hoạt động tiếp công dân của các cơ quan của Quốc hội, đại biểu Quốc hội. Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm tổ chức và quản lý công tác tiếp công dân của Tòa án nhân dân các cấp, Viện kiểm sát nhân dân các cấp, các đơn vị thuộc Kiểm toán nhà nước. Các cơ quan quy định tại khoản này có trách nhiệm định kỳ tổng kết và thông báo kết quả tổ chức tiếp công dân thuộc phạm vi quản lý của cơ quan mình cho Chính phủ để tổng hợp chung báo cáo Quốc hội.
2. Trách nhiệm của các bên khi thực hiện tiếp công dân
Thứ nhất là quyền và nghĩa vụ của người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
Khi đến nơi tiếp công dân, người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh có các quyền sau đây: Trình bày về nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; Được hướng dẫn, giải thích về nội dung liên quan đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của mình; Khiếu nại, tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật của người tiếp công dân; Nhận thông báo về việc tiếp nhận, kết quả xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; Trường hợp người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh không sử dụng thông thạo tiếng Việt thì có quyền sử dụng người phiên dịch; Các quyền khác theo quy định của pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
Khi đến nơi tiếp công dân, người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh có các nghĩa vụ sau đây: Nêu rõ họ tên, địa chỉ hoặc xuất trình giấy tờ tùy thân, giấy ủy quyền (nếu có); Có thái độ đúng mực, tôn trọng đối với người tiếp công dân; Trình bày trung thực sự việc, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; ký hoặc điểm chỉ xác nhận những nội dung trình bày đã được người tiếp công dân ghi chép lại; Nghiêm chỉnh chấp hành nội quy tiếp công dân và hướng dẫn của người tiếp công dân; Trường hợp nhiều người cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung thì phải cử người đại diện để trình bày nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; Chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung khiếu nại, tố cáo của mình.
Thứ hai là trách nhiệm của người tiếp công dân;
Khi tiếp công dân, người tiếp công dân phải bảo đảm trang phục chỉnh tề, có đeo thẻ công chức, viên chức hoặc phù hiệu theo quy định.
Có thái độ đứng mực, tôn trọng công dân, lắng nghe, tiếp nhận đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh hoặc ghi chép đầy đủ, chính xác nội dung mà người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trình bày
Giải thích, hướng dẫn cho người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh chấp hành chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật, kết luận, quyết định giải quyết đã có hiệu lực pháp luật của cơ quan có thẩm quyền; hướng dẫn người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đến đúng cơ quan hoặc người có thẩm quyền giải quyết.
Trực tiếp xử lý hoặc phân loại, chuyển đơn, trình người có thẩm quyền xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; thông báo kết quả xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh cho công dân
Yêu cầu người vi phạm nội quy nơi tiếp công dân chấm dứt hành vi vi phạm; trong trường hợp cần thiết, lập biên bản về việc vi phạm và yêu cầu cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật.
Yêu cầu người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh nêu rõ họ tên, địa chỉ, hoặc xuất trình giấy tờ tùy thân, giấy ủy quyền (nếu có); có đơn hoặc trình bày rõ ràng nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết cho việc tiếp nhận, thụ lý vụ việc.
3. Đề xuất cán bộ không được gặp người dân ở ngoài trụ sở làm việc
Bộ Nội vụ đề xuất cán bộ, công chức chỉ được tiếp công dân, doanh nghiệp tại trụ sở cơ quan, không được hẹn gặp ngoài giờ làm việc hoặc tại nhà riêng. Dự thảo nghị định ban hành Bộ quy tắc đạo đức công vụ đã được Bộ Nội vụ gửi Bộ Tư pháp thẩm định.
Dự thảo nêu rõ cán bộ, công chức, viên chức giao tiếp với công dân phải nghiêm túc, lịch sự, đúng mực, ngôn ngữ chuẩn mực rõ ràng; không hạch sách, nhũng nhiễu, gây căng thẳng, bức xúc. Cần tôn trọng, lắng nghe, tận tình giải thích, hướng dẫn rõ ràng, cụ thể cho người dân về quy trình, thủ tục. Kịp thời giải quyết và thông báo kết quả giải quyết theo quy định. Tôn trọng phong tục, tập quán, văn hóa của người nước nngoài
Chỉ được tiếp cá nhân, tổ chức tại cơ quan, đơn vị, không được hẹn gặp, tiếp công dân và tổ chức ngoài giờ làm việc, ngoài cơ quan hoặc tại nhà rriêng. Nếu cán bộ, công chức, viên chức hẹn công dân hay tổ chức đi chơi thể thao, ăn uống, cà phê hoặc hẹn ở nhà riêng để trao đổi công việc sẽ nảy sinh tiêu cực như hối lộ, nhờ vả, can thiệp, tác động... đến quá trình giải quyết công việc.
Với dự thảo này thì dựa trên mong muốn là cán bộ, công chức, viên chức trong sạch không gây khó khăn, phiền hà vòi vĩnh hay khéo dài thời gian xử lý công việc của cá nhân tổ chức. Không ham quyền lực; không chạy chức, chạy quyền. Không sử dụng công quỹ, tài sản của cơ quan, của Nhà nước vào những việc mang tính vụ lợi; kiên quyết đấu tranh với các hành vi tham ô và trục lợi tài sản công.
TS Đào Mạnh Hoàn, thư ký tổ biên tập soạn thảo nghị định ban hành Bộ quy tắc đạo đức công vụ, cho hay bộ quy tắc này quy định về chuẩn mực đạo đức, giao tiếp, ứng xử, kỷ luật, kỷ cương hành chính của cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình thực thi công vụ. Theo TS Hoàn, quy định này không áp dụng cho các mối quan hệ dân sự mà chỉ áp dụng với cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình làm việc.
Trên đây là toàn bộ những nội dung mà chúng tôi muốn cung cấp cho các bạn có liên quan đến đề xuất của Bộ nội vụ về việc không được tiếp công dân ở ngoài trụ sở từ đó hạn chế tình trạng nhận hối lộ và những hành vi tiêu cực khác. Nếu các bạn còn có những câu hỏi thắc mắc thì có thể liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại của tổng đài 19006162 hoặc giửi yêu cầu về địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn
Ngoài ra các bạn có thể tham khảo thêm một số nội dung bài viết như sau:
Cơ cấu, tổ chức của Ban Tiếp công dân các cấp quy định thế nào?
Cơ sở vật chất tại trụ sở tiếp công dân, địa điểm tiếp công dân được bố trí như thế nào?
