1. Khu vực, địa điểm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước

Theo quy định tại Điều 7 Luật Hải quan 2014 thì địa bàn hoạt động hải quan về khu vực, địa điểm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước như sau:

* Phạm vi địa bàn:

- Khu vực:

+ Cửa khẩu đường bộ, ga đường sắt liên vận quốc tế, cảng hàng không dân dụng quốc tế.

+ Cảng biển, cảng thủy nội địa có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh.

+ Khu vực đang lưu giữ hàng hóa chịu sự giám sát hải quan, khu chế xuất, khu vực ưu đãi hải quan.

+ Các địa điểm làm thủ tục hải quan, kho ngoại quan, kho bảo thuế, bưu điện quốc tế, trụ sở người khai hải quan khi kiểm tra sau thông quan.

+ Các địa điểm kiểm tra hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong lãnh thổ hải quan.

- Khu vực, địa điểm khác:

+ Đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.

+ Được phép xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa.

+ Xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

* Trách nhiệm của cơ quan hải quan:

- Kiểm tra, giám sát, kiểm soát hàng hóa, phương tiện vận tải trong địa bàn hoạt động hải quan.

- Xử lý vi phạm pháp luật về hải quan theo quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

- Quy định chi tiết: Phạm vi địa bàn hoạt động hải quan được quy định chi tiết bởi Chính phủ.

* Lưu ý:

- Doanh nghiệp, cá nhân tham gia hoạt động xuất nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa và phương tiện vận tải cần tuân thủ theo quy định về địa bàn hoạt động hải quan.

- Việc vi phạm quy định về địa bàn hoạt động hải quan có thể dẫn đến các biện pháp xử lý theo quy định của pháp luật.

 

2. Các trường hợp đặc biệt

Theo quy định của pháp luật hải quan, trong một số trường hợp đặc biệt, cơ quan hải quan có thể cho phép đưa hàng hóa về địa điểm khác để thực hiện các mục đích cụ thể. Dưới đây là một số trường hợp điển hình:

- Tiến hành việc kiểm tra chuyên ngành:

+ Khi hàng hóa thuộc đối tượng kiểm tra chuyên ngành về chất lượng, y tế, văn hóa, kiểm dịch động vật, thực vật, an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật có liên quan.

+ Việc kiểm tra chuyên ngành này không thể thực hiện tại địa điểm làm thủ tục hải quan hoặc khu vực đang lưu giữ hàng hóa hiện tại.

+ Cần có sự đồng ý của cơ quan hải quan và đáp ứng các điều kiện về an ninh, an toàn và bảo quản hàng hóa.

- Chủ hàng hóa có yêu cầu đưa hàng hóa về bảo quản:

+ Do điều kiện bảo quản tại địa điểm hiện tại không đảm bảo, có nguy cơ hư hỏng, mất mát hoặc ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa.

+ Chủ hàng hóa có nhu cầu bảo quản hàng hóa tại địa điểm khác phù hợp hơn.

+ Cần có sự đồng ý của cơ quan hải quan và đáp ứng các điều kiện về an ninh, an toàn và bảo quản hàng hóa.

- Điều kiện chung:

+ Địa điểm lưu giữ hàng hóa phải đáp ứng điều kiện về giám sát hải quan, đảm bảo an ninh, an toàn và bảo quản hàng hóa.

+ Hàng hóa được đưa về địa điểm khác vẫn chịu sự giám sát của cơ quan hải quan cho đến khi được thông quan.

+ Doanh nghiệp, cá nhân phải thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định của pháp luật hải quan.

 

3. Ví dụ cụ thể về địa bàn hoạt động hải quan tại các khu vực ngoài cửa khẩu

Theo quy định tại Điều 8 Nghị định 01/2015/NĐ-CP (được sửa đổi bởi khoản 3 Điều 1 Nghị định 12/2018/NĐ-CP) thì phạm vi hoạt động của cơ quan hải quan tại các khu vực ngoài cửa khẩu được xác định là các địa điểm nơi cơ quan hải quan tiến hành thủ tục, giám sát, kiểm soát hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa theo quy định của pháp luật về hải quan, bao gồm các khu vực sau:

- Trụ sở cơ quan hải quan: Đây là địa điểm trung tâm nơi các hoạt động hành chính và nghiệp vụ hải quan được thực hiện.

- Khu công nghiệp và khu kinh tế cửa khẩu: Các khu vực này bao gồm những doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh hàng hóa chịu sự giám sát của hải quan. Bao gồm khu thương mại tự do, khu chế xuất, trụ sở và kho hàng của doanh nghiệp chế xuất, khu phi thuế quan, cùng các khu vực ưu đãi hải quan khác.

- Khu vực cảng nội địa và các kho bãi: Đây là các địa điểm xuất nhập khẩu hàng hóa được thành lập trong nội địa, địa điểm thu gom hàng lẻ (CFS), kho ngoại quan, kho bảo thuế, cùng với các kho bãi chứa hàng hóa xuất nhập khẩu và quá cảnh của các tổ chức vận tải và giao nhận hàng hóa.

- Khu vực trên biển, sông, và bộ: Bao gồm các địa điểm có phương tiện vận tải neo, đậu hoặc di chuyển để vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh. Tại đây, hàng hóa và phương tiện vận tải chuyển tải, chuyển cửa khẩu, quá cảnh đều phải tuân theo quy trình làm thủ tục hải quan và chịu sự kiểm tra, giám sát, kiểm soát của cơ quan hải quan.

- Trụ sở của người khai hải quan khi kiểm tra sau thông quan: Bao gồm các địa điểm như nơi làm việc, nơi sản xuất, nơi cung ứng dịch vụ, kho bãi, nhà xưởng, và các nơi lưu giữ, bảo quản, thuê, gửi hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu của người khai hải quan. Đây là các địa điểm quan trọng nơi các hoạt động liên quan đến hàng hóa chịu sự kiểm tra sau thông quan được thực hiện để đảm bảo tính chính xác và hợp pháp của các giao dịch.

- Kho chứa hàng miễn thuế và cửa hàng kinh doanh hàng miễn thuế trong nội địa: Đây là các địa điểm được thiết lập để phục vụ việc bán hàng miễn thuế cho hành khách xuất cảnh và nhập cảnh. Các kho chứa và cửa hàng này phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt của hải quan để đảm bảo hàng hóa được quản lý chặt chẽ và không bị lợi dụng cho các mục đích trái phép.

- Khu vực tổ chức hội chợ, triển lãm, trưng bày và giới thiệu sản phẩm hàng hóa tạm nhập, tái xuất: Đây là các địa điểm đặc biệt nơi các hoạt động thương mại và quảng bá sản phẩm được diễn ra. Hàng hóa tại các khu vực này thường được tạm nhập và sau đó tái xuất, và phải chịu sự kiểm soát của hải quan để đảm bảo tuân thủ các quy định về tạm nhập, tái xuất.

- Khu vực và địa điểm kiểm tra thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại cơ sở sản xuất, cơ sở gia công lại, công trình: Bao gồm các địa điểm tại cơ sở sản xuất, nơi gia công lại hàng hóa và các công trình liên quan. Tại đây, hải quan tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa để đảm bảo các quy định về xuất khẩu, nhập khẩu được tuân thủ, góp phần vào việc ngăn chặn các hành vi vi phạm và đảm bảo sự minh bạch trong hoạt động thương mại quốc tế.

- Địa điểm kiểm tra tập trung theo quyết định của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan: Là những địa điểm được thiết lập và chỉ định theo quyết định của người đứng đầu Tổng cục Hải quan, nhằm thực hiện các cuộc kiểm tra chuyên sâu và tập trung. Các địa điểm này có thể được chọn lựa dựa trên nhu cầu cụ thể hoặc tình hình thực tế, đảm bảo việc kiểm tra hải quan được tiến hành hiệu quả và toàn diện.

- Nơi có phương tiện vận tải đang vận chuyển hàng hóa chịu sự giám sát, kiểm soát hải quan trên các tuyến đường: Bao gồm các tuyến đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không nơi các phương tiện vận tải đang di chuyển với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Những phương tiện này chịu sự kiểm soát của cơ quan hải quan nhằm đảm bảo rằng hàng hóa được vận chuyển đúng quy định, ngăn chặn các hành vi buôn lậu và vi phạm pháp luật.

- Khu vực đang lưu giữ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu chịu sự giám sát hải quan: Bao gồm các kho bãi, nhà xưởng, và các địa điểm khác nơi hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu được lưu trữ. Tại đây, hàng hóa phải chịu sự giám sát nghiêm ngặt của cơ quan hải quan để đảm bảo không có vi phạm pháp luật và đảm bảo tính minh bạch của các hoạt động thương mại.

- Khu vực và địa điểm kiểm tra chung giữa Hải quan Việt Nam và Hải quan nước láng giềng tại khu vực cửa khẩu đường bộ trong lãnh thổ Việt Nam: Đây là những địa điểm đặc thù được thiết lập theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Tại đây, hải quan của Việt Nam và các nước láng giềng phối hợp kiểm tra hàng hóa và phương tiện qua lại cửa khẩu, nhằm đảm bảo sự hợp tác quốc tế và tăng cường hiệu quả quản lý biên giới.

Quy định này nhằm đảm bảo việc quản lý và kiểm soát hải quan được thực hiện một cách hiệu quả và chặt chẽ, không chỉ tại cửa khẩu mà còn tại các khu vực kinh tế trọng điểm, các kho bãi và phương tiện vận tải, góp phần vào việc bảo vệ lợi ích quốc gia và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực hải quan.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Trách nhiệm kiểm tra hàng hóa, phương tiện vận tải trong địa bàn hoạt động hải quan. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.