Điều khiển xe ô tô có được lùi xe trên đường cao tốc không?

1. Những loại xe được lưu thông trên đường cao tốc

Dựa vào Điều 3 Luật Giao thông đường bộ 2008, mục 12, định nghĩa về đường cao tốc như sau: Đường cao tốc là loại đường dành riêng cho xe cơ giới, được kế hoạch với dải phân cách nhằm tạo ra hai chiều đường không giao nhau cùng mức với các tuyến đường khác. Được trang bị đầy đủ các thiết bị phục vụ, đường cao tốc nhằm đảm bảo sự liên tục và an toàn trong giao thông, đồng thời giảm thời gian di chuyển. Việc ra vào đường cao tốc chỉ được thực hiện tại các điểm nhất định được quy định trước.

Theo Điều 26 Luật Giao thông đường bộ 2008, quy định về giao thông trên đường cao tốc như sau: Người đi bộ, xe thô sơ, xe gắn máy, xe mô tô, máy kéo, cũng như các loại xe máy chuyên dùng có tốc độ thiết kế dưới 70 km/h không được phép nhập vào đường cao tốc, trừ khi đó là các trường hợp đặc biệt liên quan đến người, phương tiện, hoặc thiết bị phục vụ cho việc quản lý và bảo trì đường cao tốc.

Tóm lại, đường cao tốc là loại đường đặc biệt dành cho xe cơ giới, được thiết kế để đảm bảo an toàn và hiệu suất giao thông. Các loại xe như xe thô sơ, xe gắn máy, xe mô tô, và máy kéo không được phép lưu thông trên đường cao tốc, ngoại trừ các trường hợp đặc biệt như phục vụ cho quản lý và bảo trì của đường cao tốc.

2. Điều khiển xe ô tô có được đi lùi trên đường cao tốc không?

Dựa vào quy định của Điều 16 Luật Giao thông đường bộ 2008 về việc lùi xe, nội dung được mô tả như sau:

- Người điều khiển phương tiện phải thực hiện việc lùi xe một cách cẩn thận và tập trung để đảm bảo an toàn cho bản thân, người điều khiển xe và những người xung quanh. Một số hướng dẫn thực hiện khi cần lùi xe: Kiểm tra phía sau và xác định xem có vật cản hoặc người đi lại không. Sử dụng gương chiếu hậu và quan sát từ các góc để đảm bảo không gặp nguy hiểm từ phía sau hoặc hai bên xe. Trước khi lùi, hãy bật đèn xi-nhan phía sau hoặc sử dụng còi để thông báo cho người xung quanh biết về ý định của bạn.

Điều này giúp tạo ra một cảnh báo và giảm nguy cơ va chạm. Khi lùi, hãy luôn kiểm tra các điểm mù của bạn, đặc biệt là nếu bạn lái xe loại có điểm mù lớn. Nếu phát hiện có người hoặc vật cản xuất hiện khi bạn đang lùi, hãy dừng xe ngay lập tức và đảm bảo an toàn. Luôn giữ tốc độ lùi chậm chạp để có đủ thời gian để phản ứng nếu có tình huống nguy hiểm. Hãy luôn nhìn vào hướng bạn đang lùi, chú ý đến vị trí của bánh xe để tránh va chạm với vật cản. Những biện pháp cẩn thận này đảm bảo rằng quá trình lùi xe sẽ diễn ra an toàn và không tạo ra rủi ro cho bản thân và người xung quanh.

- Lùi xe không được thực hiện ở những khu vực đặc biệt có biển báo cấm dừng hoặc vạch kẻ đường cấm dừng. Việc lùi xe ở những khu vực này có thể tạo ra rủi ro cho người đi bộ và làm giảm tính an toàn của vùng đường này. Lùi xe tại những điểm giao nhau đường bộ tăng nguy cơ va chạm với các phương tiện khác, đặc biệt là khi có nhiều hướng di chuyển. Lùi xe gần đường sắt có thể tạo ra tình huống nguy hiểm và gây nguy cơ xảy ra va chạm với tàu hoặc các phương tiện khác trên đường sắt. Nơi tầm nhìn bị che khuất: Lùi xe ở những khu vực tầm nhìn bị che khuất tạo ra nguy cơ cao về va chạm với các phương tiện khác. Việc lùi xe trong hầm đường bộ có thể gây khó khăn cho việc quản lý và làm tăng nguy cơ va chạm. Lùi xe trên đường cao tốc là hoàn toàn cấm đối với an toàn giao thông, do đó, tài xế phải tìm cách rời khỏi đường cao tốc trước khi thực hiện bất kỳ thao tác lùi xe nào.

Tóm lại, theo quy định này, người điều khiển phương tiện không được thực hiện thao tác lùi xe trên đường cao tốc.

3. Mức xử phạt với hành vi đi lùi trên đường cao tốc

Theo quy định của khoản 8 và khoản 11 Điều 5 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, người điều khiển xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô sẽ bị xử phạt trong trường hợp vi phạm quy tắc giao thông đường bộ. Điểm a của khoản 8 Điều 5 của Nghị định này quy định xử phạt như sau:

Phạt tiền từ 16.000.000 đồng đến 18.000.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây: Điều khiển xe đi ngược chiều trên đường cao tốc, lùi xe trên đường cao tốc, trừ các xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ khẩn cấp theo quy định. Ngoài việc bị phạt tiền, người điều khiển xe thực hiện hành vi vi phạm còn bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như sau: Thực hiện hành vi quy định tại điểm a, điểm b khoản 8 Điều này bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 05 tháng đến 07 tháng.

Do đó, người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi lùi xe trên đường cao tốc, trừ các xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ khẩn cấp theo quy định, sẽ bị phạt tiền từ 16.000.000 đồng đến 18.000.000 đồng. Ngoài ra, họ còn đối mặt với việc bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe trong khoảng thời gian từ 05 tháng đến 07 tháng.

Việc lùi xe trên đường cao tốc không chỉ là một hành vi nguy hiểm mà còn là vi phạm giao thông nghiêm trọng. Quy định phạt và hình phạt tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe như bạn mô tả là để tăng cường an toàn giao thông và ngăn chặn những hành vi có thể gây nguy hiểm cho bản thân và người tham gia giao thông khác trên đường cao tốc. Hành vi lùi xe trên đường cao tốc có thể tạo ra nguy cơ cao về va chạm và làm ảnh hưởng đến dòng xe đang chạy với tốc độ cao. Vì vậy, pháp luật thường xuyên áp dụng các biện pháp nghiêm túc để đảm bảo rằng người lái xe hiểu rõ về quy tắc và nguyên tắc an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc.

4. Thủ tục nộp phạt với hành vi lùi xe trên đường cao tốc 

Dựa vào Điều 20 Nghị định 118/2021/NĐ-CP quy định về hình thức, thủ tục thu, nộp tiền phạt, nội dung có thể được mô tả lại như sau: 

- Trong trường hợp quyết định xử phạt chỉ áp dụng hình thức phạt tiền và cá nhân bị xử phạt không cư trú hoặc tổ chức bị xử phạt không đóng trụ sở tại địa điểm xảy ra vi phạm, theo đề nghị của cá nhân hoặc tổ chức bị xử phạt, người có thẩm quyền xử phạt sẽ quyết định nộp tiền phạt theo hình thức nộp phạt quy định tại điểm b khoản 1 Điều này. Quyết định xử phạt sẽ được gửi đến cá nhân hoặc tổ chức vi phạm qua dịch vụ bưu điện bảo đảm trong thời hạn 02 ngày làm việc, tính từ ngày ra quyết định xử phạt; b

- Cá nhân hoặc tổ chức bị xử phạt nộp tiền phạt vào tài khoản Kho bạc nhà nước theo thông tin được ghi trong quyết định xử phạt, trong thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 73 của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012;

- Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày tiền phạt được nộp trực tiếp vào tài khoản của Kho bạc nhà nước hoặc thông qua dịch vụ bưu chính công ích, người tạm giữ các giấy tờ để bảo đảm việc xử phạt theo quy định tại khoản 6 Điều 125 của Luật Xử lý vi phạm hành chính, phải gửi trả lại cá nhân hoặc tổ chức bị xử phạt các giấy tờ đã tạm giữ qua dịch vụ bưu điện bảo đảm đối với trường hợp nộp trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính công ích đối với trường hợp nộp gián tiếp. Các chi phí liên quan đến việc gửi quyết định xử phạt và chi phí gửi trả lại giấy tờ sẽ được cá nhân hoặc tổ chức bị xử phạt chi trả;

- Cá nhân hoặc tổ chức bị xử phạt có thể nhận lại giấy tờ đã tạm giữ trực tiếp hoặc thông qua người đại diện theo quy định của pháp luật hoặc người được ủy quyền.

Như vậy, theo quy định của Nghị định, quy trình nộp tiền phạt được điều chỉnh chi tiết, bao gồm cả việc gửi quyết định xử phạt và trả lại giấy tờ qua dịch vụ bưu điện, cũng như các chi phí liên quan.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Tổng hợp các mức phạt vi phạm giao thông trên đường cao tốc 2023. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!