Điều kiện để một công ty niêm yết lên sàn chứng khoán là gì?

Nếu bạn đang tìm kiếm thông tin về điều kiện để công ty của bạn niêm yết lên sàn chứng khoán trong năm nay, bài viết này sẽ cung cấp những thông tin quan trọng và hữu ích.

1. Lên sàn chứng khoán là gì?

Dựa theo quy định tại Điều 42 Luật Chứng khoán 2019 về tổ chức thị trường giao dịch chứng khoán, các điểm sau đây được xác định:

1. Tổ chức thị trường giao dịch chứng khoán bao gồm Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và công ty con, có quyền tổ chức giao dịch chứng khoán của các loại sau đây: chứng khoán đủ điều kiện niêm yết; chứng khoán của doanh nghiệp nhà nước; chứng khoán của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ chuyển đổi thành công ty cổ phần; chứng khoán của các doanh nghiệp khác chưa đủ điều kiện niêm yết; chứng khoán của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; chứng khoán phái sinh và các loại chứng khoán khác theo quy định của Chính phủ.
2. Ngoài Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và công ty con, không tổ chức và cá nhân nào được phép tổ chức và vận hành thị trường giao dịch chứng khoán.

Theo quy định trên, Sở giao dịch chứng khoán và các công ty con là các đơn vị tổ chức các hoạt động giao dịch, mua bán chứng khoán và cung cấp thông tin về thị trường chứng khoán.

Vì vậy, Sở giao dịch chứng khoán và các công ty con thường được gọi là "sàn giao dịch chứng khoán". Cụ thể, sàn chứng khoán là chính Sở giao dịch chứng khoán.

Hiện nay, có hai sàn chứng khoán lớn là:

• Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX).
• Sàn giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE).

Theo khoản 1 Điều 42 Luật Chứng khoán 2019, Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và các công ty con được phép tổ chức giao dịch chứng khoán của các loại sau đây: chứng khoán đủ điều kiện niêm yết; chứng khoán của doanh nghiệp nhà nước; chứng khoán của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ chuyển đổi thành công ty cổ phần; chứng khoán của các doanh nghiệp khác chưa đủ điều kiện niêm yết; chứng khoán của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; chứng khoán phái sinh và các loại chứng khoán khác theo quy định của Chính phủ.

Một cách đơn giản để hiểu, công ty muốn niêm yết chứng khoán của mình ra công chúng phải thực hiện trên các sàn giao dịch.

Để được niêm yết trên các sàn giao dịch này, công ty phải đáp ứng những điều kiện chào bán chứng khoán lần đầu ra công chúng theo quy định của Luật chứng khoán.

Vì vậy, lên sàn chứng khoán là quá trình mà một công ty phát hành chứng khoán lần đầu ra công chúng sau khi được sự cho phép và tổ chức giao dịch từ các sở giao dịch chứng khoán (sàn chứng khoán).

2. Nguyên tắc hoạt động về chứng khoán và thị trường chứng khoán?

3. Điều kiện để một công ty niêm yết lên sàn chứng khoán?

Theo Luật Chứng khoán 2019, Khoản 1 Điều 15 quy định các điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng như sau:

Điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng của công ty cổ phần bao gồm:

a) Mức vốn điều lệ đã góp tại thời điểm đăng ký chào bán từ 30 tỷ đồng trở lên, tính theo giá trị ghi trên sổ kế toán;

b) Hoạt động kinh doanh của 02 năm liên tục trước năm đăng ký chào bán phải có lãi và không có lỗ lũy kế tính đến năm đăng ký chào bán;

c) Có phương án phát hành và phương án sử dụng vốn thu được từ đợt chào bán cổ phiếu, được thông qua bởi Đại hội đồng cổ đông;

d) Tối thiểu 15% số cổ phiếu có quyền biểu quyết của tổ chức phát hành phải được bán cho ít nhất 100 nhà đầu tư không phải là cổ đông lớn. Trong trường hợp vốn điều lệ của tổ chức phát hành từ 1.000 tỷ đồng trở lên, tỷ lệ tối thiểu là 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết của tổ chức phát hành;

đ) Cổ đông lớn trước thời điểm chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng của tổ chức phát hành phải cam kết cùng nhau nắm giữ ít nhất 20% vốn điều lệ của tổ chức phát hành trong ít nhất 01 năm kể từ ngày kết thúc đợt chào bán;

e) Tổ chức phát hành không thuộc trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đã bị kết án về các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế mà chưa được xóa án tích;

g) Có công ty chứng khoán tư vấn hồ sơ đăng ký chào bán cổ phiếu ra công chúng, trừ trường hợp tổ chức phát hành là công ty chứng khoán;

h) Có cam kết và phải thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch cổ phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán sau khi kết thúc đợt chào bán;

i) Tổ chức phát hành phải mở tài khoản phong tỏa nhận tiền mua cổ phiếu của đợt chào bán.

Do đó, để chào bán cổ phiếu lần đầu, công ty cần đáp ứng các điều kiện sau:

• Mức vốn điều lệ đã góp tại thời điểm đăng ký chào bán từ 30 tỷ đồng trở lên, tính theo giá trị ghi trên sổ kế toán;
• Hoạt động kinh doanh của 02 năm liên tục trước năm đăng ký chào bán phải có lãi và không có lỗ lũy kế tính đến năm đăng ký chào bán;
• Có phương án phát hành và phương án sử dụng vốn thu được từ đợt chào bán cổ phiếu, được thông qua bởi Đại hội đồng cổ đông;
• Tối thiểu 15% số cổ phiếu có quyền biểu quyết của tổ chức phát hành phải được bán cho ít nhất 100 nhà đầu tư không phải là cổ đông lớn. Trong trường hợp vốn điều lệ của tổ chức phát hành từ 1.000 tỷ đồng trở lên, tỷ lệ tối thiểu là 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết của tổ chức phát hành;
• Cổ đông lớn trước thời điểm chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng của tổ chức phát hành phải cam kết cùng nhau nắm giữ ít nhất 20% vốn điều lệ của tổ chức phát hành trong ít nhất 01 năm kể từ ngày kết thúc đợt chào bán;
• Tổ chức phát hành không thuộc trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đã bị kết án về các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế mà chưa được xóa án tích;
• Có công ty chứng khoán tư vấn hồ sơ đăng ký chào bán cổ phiếu ra công chúng, trừ trường hợp tổ chức phát hành là công ty chứng khoán;
• Có cam kết và phải thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch cổ phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán sau khi kết thúc đợt chào bán;
• Tổ chức phát hành phải mở tài khoản phong tỏa nhận tiền mua cổ phiếu của đợt chào bán.

Đây là những điều kiện chung để có thể chào bán cổ phiếu lên sàn chứng khoán. Tùy thuộc vào từng sàn chứng khoán, còn có thể có thêm những điều kiện riêng.

Dựa trên quy định tại Điều 111 của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP, quy trình đăng ký niêm yết được chỉ định như sau:

Trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ đăng ký niêm yết cổ phiếu đầy đủ và hợp lệ, Sở giao dịch chứng khoán sẽ ban hành quyết định chấp thuận niêm yết. Trong trường hợp bị từ chối, phải có phản hồi bằng văn bản và giải thích rõ lý do từ chối.

Sau khi được chấp thuận niêm yết, công ty đăng ký niêm yết có thời hạn 90 ngày để đưa chứng khoán vào hoạt động giao dịch.