1. Điều kiện tổ chức Kỳ họp bất thường
Theo quy định tại Điều 90 của Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014, Quốc hội sẽ tổ chức các kỳ họp thường lệ mỗi năm hai lần. Tuy nhiên, để đáp ứng các nhu cầu khẩn cấp hoặc các vấn đề đặc biệt phát sinh, Quốc hội có thể tổ chức các kỳ họp bất thường. Những kỳ họp này được triệu tập khi có yêu cầu từ các cơ quan hoặc cá nhân có thẩm quyền, cụ thể là:
- Chủ tịch nước: Có thể đề xuất tổ chức kỳ họp bất thường để giải quyết các vấn đề cấp bách liên quan đến chính trị, xã hội, hoặc quốc phòng.
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Với vai trò là cơ quan điều hành giữa các kỳ họp, Ủy ban Thường vụ có quyền yêu cầu triệu tập kỳ họp bất thường để xem xét và xử lý các vấn đề phát sinh ngoài kế hoạch.
- Thủ tướng Chính phủ: Có thể yêu cầu triệu tập kỳ họp bất thường nhằm thảo luận và quyết định các vấn đề quan trọng ảnh hưởng đến chính phủ và sự phát triển của đất nước.
- Ít nhất một phần ba tổng số đại biểu Quốc hội: Nếu một phần ba tổng số đại biểu Quốc hội yêu cầu, Quốc hội có thể tổ chức kỳ họp bất thường để xem xét các vấn đề cần thiết theo yêu cầu của đa số đại biểu.
Như vậy, việc tổ chức kỳ họp bất thường của Quốc hội không chỉ dựa vào sự cần thiết mà còn phụ thuộc vào sự yêu cầu từ các cơ quan lãnh đạo chính trị và một tỷ lệ đáng kể các đại biểu Quốc hội. Điều này đảm bảo rằng các vấn đề quan trọng hoặc khẩn cấp được giải quyết kịp thời và hiệu quả.
2. Trình tự tổ chức Kỳ họp bất thường
Để đảm bảo việc tổ chức kỳ họp bất thường của Quốc hội diễn ra đúng quy trình và hiệu quả, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 31/2023/UBTVQH15, cung cấp hướng dẫn chi tiết về các bước và quy định cần tuân thủ. Nghị quyết này quy định rõ ràng về trình tự và các bước cụ thể cần thực hiện khi tổ chức kỳ họp bất thường, đặc biệt là khi có yêu cầu từ Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ. Dưới đây là hướng dẫn cụ thể về các bước tổ chức kỳ họp bất thường theo Nghị quyết:
- Bước 1: Đề xuất yêu cầu tổ chức kỳ họp bất thường
Chủ tịch nước hoặc Thủ tướng Chính phủ phải gửi văn bản chính thức yêu cầu tổ chức kỳ họp bất thường đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Văn bản yêu cầu này phải được gửi kèm theo các hồ sơ và tài liệu liên quan trước ít nhất 07 ngày tính từ ngày đề xuất tổ chức kỳ họp. Để đảm bảo tính kịp thời, kỳ họp bất thường phải được tổ chức trước ít nhất 01 ngày so với ngày khai mạc kỳ họp thường lệ tiếp theo.
- Bước 2: Chuẩn bị và thẩm tra nội dung kỳ họp
Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ yêu cầu các cơ quan, tổ chức, hoặc cá nhân liên quan chuẩn bị các nội dung và gửi hồ sơ, tài liệu đến Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội. Các cơ quan này có trách nhiệm thẩm tra nội dung, xác minh chất lượng hồ sơ và tài liệu, sau đó trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xem xét và cho ý kiến trước khi đưa vào kỳ họp. Trong yêu cầu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ rõ thời hạn gửi hồ sơ của các cơ quan liên quan.
- Bước 3: Quyết định triệu tập kỳ họp bất thường
Dựa trên các hồ sơ, tài liệu do các cơ quan có thẩm quyền trình và các ý kiến thẩm tra từ Hội đồng Dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ đưa ra quyết định về việc triệu tập kỳ họp bất thường. Quyết định này sẽ xác định thời gian và nội dung cụ thể của kỳ họp bất thường.
- Bước 4: Xem xét và quyết định các nội dung tại kỳ họp
Tại kỳ họp bất thường, việc xem xét và quyết định các nội dung sẽ được thực hiện theo quy trình được quy định bởi Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, Nội quy kỳ họp Quốc hội, cũng như các quy định pháp luật khác có liên quan. Hồ sơ và tài liệu liên quan đến kỳ họp bất thường sẽ được trình bày, thảo luận và quyết định trong khuôn khổ các quy định này.
Những quy định và hướng dẫn cụ thể này nhằm đảm bảo rằng kỳ họp bất thường được tổ chức một cách có tổ chức, minh bạch và hiệu quả, đáp ứng kịp thời các yêu cầu và nhu cầu phát sinh trong công tác quản lý và điều hành quốc gia.
3. Quy trình làm việc tại Kỳ họp bất thường
Hiện nay, pháp luật chưa có quy định cụ thể về quy trình làm việc tại Kỳ họp bất thường của Quốc hội, quý khách hàng có thể tham khảo nội dung về xử lý yêu cầu tổ chức kỳ họp bất thường của Quốc hội và xem xét, quyết định nội dung tại kỳ họp bất thường theo quy định tại Điều 4 và Điều 5 Nghị quyết 31/2023/UBTVQH như sau:
* Xử lý yêu cầu về tổ chức kỳ họp bất thường
- Tiếp nhận và chuẩn bị nội dung yêu cầu:
+ Khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận được yêu cầu tổ chức kỳ họp bất thường từ Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, hoặc ít nhất một phần ba tổng số đại biểu Quốc hội, hoặc khi chính Ủy ban Thường vụ Quốc hội tự đề xuất tổ chức kỳ họp bất thường, nhiệm vụ đầu tiên là yêu cầu các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan chuẩn bị các nội dung cần thiết. Các cơ quan này phải gửi hồ sơ, tài liệu đầy đủ đến Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội để thực hiện việc thẩm tra.
+ Trong thông báo yêu cầu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải chỉ rõ thời hạn mà các cơ quan, tổ chức, cá nhân cần hoàn thành việc gửi hồ sơ và tài liệu đến các cơ quan của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội. Điều này giúp đảm bảo tiến trình xử lý yêu cầu được thực hiện một cách kịp thời và hiệu quả.
- Thẩm tra hồ sơ và tài liệu: Khi thẩm tra các hồ sơ và tài liệu được trình bày cho kỳ họp bất thường, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội có trách nhiệm đánh giá và đưa ra quan điểm rõ ràng về điều kiện và chất lượng của các tài liệu này. Việc thẩm tra này nhằm đảm bảo rằng tất cả các thông tin và tài liệu đều đáp ứng các yêu cầu pháp lý và thực tiễn cần thiết để việc tổ chức kỳ họp bất thường được thực hiện một cách chính xác và minh bạch.
- Quyết định triệu tập kỳ họp bất thường: Dựa trên việc xem xét hồ sơ và tài liệu từ các cơ quan có thẩm quyền cũng như các ý kiến thẩm tra từ Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ đưa ra quyết định cuối cùng về việc triệu tập kỳ họp bất thường. Quyết định này phải được thực hiện dựa trên việc đảm bảo rằng tất cả các yếu tố cần thiết đã được xem xét và các vấn đề yêu cầu là cấp bách, hợp lý và cần được giải quyết kịp thời.
Quy trình xử lý yêu cầu về tổ chức kỳ họp bất thường này nhằm đảm bảo rằng mọi yêu cầu được xử lý một cách cẩn thận, chính xác và hợp pháp, đồng thời bảo đảm tính minh bạch và công bằng trong việc tổ chức kỳ họp bất thường của Quốc hội.
* Xem xét và quyết định nội dung tại kỳ họp bất thường
- Trình tự và thủ tục xem xét nội dung tại kỳ họp bất thường: Kỳ họp bất thường của Quốc hội được tổ chức để giải quyết các vấn đề cấp bách, cần được xem xét và quyết định ngay lập tức. Để đảm bảo rằng các nội dung được xử lý một cách hiệu quả và đúng quy định, trình tự và thủ tục tiến hành như sau:
+ Chuẩn bị hồ sơ và tài liệu: Trước kỳ họp bất thường, tất cả các hồ sơ và tài liệu liên quan phải được chuẩn bị đầy đủ và gửi đến các cơ quan thẩm tra, bao gồm Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội. Những tài liệu này cần phải được lập và trình bày theo quy định của Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, cùng với các quy định khác của pháp luật có liên quan.
+ Thẩm tra nội dung: Các cơ quan thẩm tra có nhiệm vụ xem xét kỹ lưỡng các hồ sơ và tài liệu được trình bày. Quá trình thẩm tra không chỉ đánh giá tính chính xác và hợp pháp của tài liệu mà còn kiểm tra các yếu tố liên quan đến chất lượng, tính khả thi và ảnh hưởng của các nội dung đề xuất. Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội phải báo cáo kết quả thẩm tra lên Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
+ Đề xuất quyết định: Sau khi các nội dung đã được thẩm tra và xem xét, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tổng hợp các ý kiến, đánh giá và chuẩn bị báo cáo trình lên Quốc hội. Báo cáo này phải nêu rõ các vấn đề chính, các đề xuất quyết định, cũng như các cơ sở pháp lý và lý do cho các quyết định được đưa ra.
+ Quyết định của Quốc hội: Trong kỳ họp bất thường, Quốc hội sẽ thảo luận và đưa ra quyết định cuối cùng về các nội dung được trình bày. Quyết định của Quốc hội phải được thực hiện theo các quy định hiện hành, đảm bảo tính hợp pháp và chính xác. Tất cả các quyết định phải được ghi nhận và công bố công khai để bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm.
- Quản lý thông tin và hồ sơ của kỳ họp bất thường:
+ Quản lý hồ sơ và tài liệu: Hồ sơ và tài liệu liên quan đến kỳ họp bất thường phải được quản lý một cách chặt chẽ, đảm bảo tính chính xác và bảo mật. Các tài liệu này bao gồm các báo cáo, văn bản pháp lý, và các tài liệu liên quan đến nội dung kỳ họp.
+ Thông tin về kỳ họp: Các thông tin liên quan đến kỳ họp bất thường, bao gồm lịch trình, nội dung chính, và quyết định của Quốc hội, phải được công bố rộng rãi và minh bạch. Việc công bố thông tin này giúp bảo đảm rằng công chúng và các bên liên quan đều được cập nhật về các hoạt động và kết quả của kỳ họp.
+ Thực hiện theo quy định pháp luật: Tất cả các bước trong quá trình tổ chức kỳ họp bất thường phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, cùng các quy định khác của pháp luật hiện hành. Điều này không chỉ đảm bảo tính hợp pháp mà còn nâng cao hiệu quả và trách nhiệm trong việc xử lý các vấn đề cấp bách.
Trình tự và thủ tục xem xét, quyết định tại kỳ họp bất thường của Quốc hội nhằm mục đích đảm bảo rằng mọi vấn đề được giải quyết một cách kịp thời và hiệu quả, đồng thời bảo đảm rằng tất cả các quy trình đều được thực hiện minh bạch và đúng theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Chương trình, hình thức làm việc tại kỳ họp bất thường của Quốc hội. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
