Sinh năm bao nhiêu phải đi nghĩa vụ quân sự? Sinh năm nào đã hết tuổi? (Độ tuổi đi NVQS)

Hàng năm, khi kỳ tuyển quân đến gần, rất nhiều công dân và gia đình quan tâm đến độ tuổi chính xác tham gia nghĩa vụ quân sự (NVQS). Việc xác định đúng năm sinh bắt đầu (đi) và năm sinh kết thúc (hết tuổi) nghĩa vụ có ý nghĩa quan trọng để lập kế hoạch học tập và công việc.

Đặc biệt, với việc Luật Nghĩa vụ quân sự mới (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 98/2025/QH15) có hiệu lực từ 01/07/2025, cách tính và các mốc tuổi có nhiều điểm cần làm rõ. Bài viết này của Luật Minh Khuê sẽ giải đáp chi tiết các thắc mắc trên theo quy định mới nhất.

1. Độ tuổi đi nghĩa vụ quân sự là bao nhiêu theo Luật 98/2025/QH15?

Theo quy định mới nhất tại Luật Nghĩa vụ quân sự (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 98/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/07/2025), độ tuổi gọi nhập ngũ là từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi. Đối với trường hợp công dân được tạm hoãn gọi nhập ngũ do đang học cao đẳng, đại học thì độ tuổi gọi nhập ngũ kéo dài đến hết 27 tuổi.

Việc hiểu rõ các mốc tuổi pháp lý là rất quan trọng để công dân và gia đình chủ động trong kế hoạch cá nhân. Quy định này tạo ra 03 mốc tuổi quan trọng cần ghi nhớ:

Đủ 18 tuổi: Đây là mốc tuổi bắt đầu. Kể từ thời điểm công dân đủ 18 tuổi (tính theo ngày sinh nhật lần thứ 18), công dân chính thức nằm trong độ tuổi bị gọi nhập ngũ.

Hết 25 tuổi: Đây là mốc kết thúc độ tuổi gọi nhập ngũ đối với trường hợp phổ thông (không học CĐ/ĐH hoặc đã tốt nghiệp). Nếu công dân bước sang ngày sinh nhật lần thứ 26 mà chưa nhận được Lệnh gọi nhập ngũ, công dân sẽ hết tuổi gọi.

Hết 27 tuổi: Mốc kết thúc này chỉ áp dụng cho những công dân đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ vì lý do đang theo học tại các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng hệ chính quy.

Phân biệt Tuổi đăng ký và Tuổi gọi nhập ngũ

Một hiểu lầm phổ biến là việc công dân nam nhận được giấy gọi đi đăng ký nghĩa vụ quân sự khi mới 17 tuổi và cho rằng đó là lệnh gọi nhập ngũ. Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau:

Độ tuổi đăng ký NVQS lần đầu: Theo quy định, khi công dân nam đủ 17 tuổi trong năm, họ phải thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu tại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã. Đây là thủ tục hành chính bắt buộc để cơ quan quân sự địa phương lập danh sách, nắm nguồn và quản lý công dân trong độ tuổi.

Độ tuổi gọi nhập ngũ: Công dân chỉ bị gọi nhập ngũ (thực hiện khám sức khỏe, nhận lệnh và lên đường) khi đủ 18 tuổi.

Một điểm mới đáng chú ý tại Luật 98/2025/QH15 là công dân có thể thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu bằng hình thức trực tuyến (online) hoặc đăng ký trực tiếp tại cơ quan đăng ký, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công dân.

Lưu ý quan trọng: Toàn bộ quy định về độ tuổi trong bài viết này áp dụng theo Luật Nghĩa vụ quân sự đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 98/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/07/2025, áp dụng cho các kỳ tuyển quân sau thời điểm này.

2. Hướng dẫn cách tính chi tiết tuổi đi nghĩa vụ quân sự

Việc tính tuổi đi nghĩa vụ quân sự được xác định theo ngày, tháng, năm sinh (dương lịch) của công dân. Một người được coi là đủ 18 tuổi vào ngày sinh nhật lần thứ 18 của mình, và được coi là "hết 25 tuổi" vào thời điểm bắt đầu ngày tiếp theo của ngày sinh nhật lần thứ 26 của mình (tức 0 giờ ngày sinh nhật lần thứ 26).

Nguyên tắc pháp lý để tính tuổi dựa trên quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Pháp luật Việt Nam tính tuổi tròn theo ngày dương lịch (không sử dụng tuổi mụ hay tuổi âm lịch). Thời hạn được tính đủ ngày, đủ tháng, đủ năm.

Dưới đây là 03 ví dụ minh họa cách tính các mốc tuổi quan trọng:

Cách tính "Đủ 18 tuổi" (Mốc bắt đầu)

Nguyên tắc là công dân đủ 18 tuổi vào thời điểm 0 giờ của ngày sinh nhật lần thứ 18.

Ví dụ: Công dân A sinh ngày 10/09/2008. Thời điểm A đủ 18 tuổi là 00:00 ngày 10/09/2026. Kể từ thời điểm này, A chính thức thuộc diện đủ tuổi gọi nhập ngũ.

Cách tính "Hết 25 tuổi" (Mốc kết thúc phổ thông)

Nguyên tắc là "hết 25 tuổi" có nghĩa là đã sống trọn vẹn 26 năm (từ 0 đến hết 25). Thời điểm kết thúc độ tuổi này là 00:00 của ngày sinh nhật lần thứ 26.

Ví dụ: Công dân B sinh ngày 10/09/2001 (không học CĐ/ĐH). 

• Ngày 10/09/2027 là ngày sinh nhật lần thứ 26 của B.
• Thời điểm B "hết 25 tuổi" là 00:00 ngày 10/09/2027.
• Nếu B không nhận được Lệnh gọi nhập ngũ có hiệu lực trước thời điểm này, B sẽ không còn thuộc diện bị gọi (vì đã bước sang tuổi 26).

Cách tính "Hết 27 tuổi" (Mốc kết thúc CĐ/ĐH)

Nguyên tắc tương tự, "hết 27 tuổi" là thời điểm 00:00 của ngày sinh nhật lần thứ 28.

Ví dụ: Công dân C sinh ngày 10/09/1999 (được tạm hoãn học ĐH).

• Ngày 10/09/2027 là ngày sinh nhật lần thứ 28 của C.
• Thời điểm C "hết 27 tuổi" là 00:00 ngày 10/09/2027.
• Kể từ thời điểm này, C sẽ hết tuổi gọi nhập ngũ ngay cả khi đang thuộc diện tạm hoãn.

3. Sinh năm bao nhiêu phải đi nghĩa vụ quân sự? Bảng tính tuổi mùa tuyển quân 2026

Giả định kỳ tuyển quân 2026 diễn ra vào tháng 02/2026, những công dân nam có năm sinh trong khoảng (từ 2001 đến 2008 - không học CĐ/ĐH) và (từ 1999 đến 2008 - có học CĐ/ĐH) sẽ thuộc độ tuổi gọi nhập ngũ.

Tuy nhiên, việc tính toán chính xác tuyệt đối phải phụ thuộc vào ngày, tháng sinh của công dân so với thời điểm tuyển quân. Bảng dưới đây được Luật Minh Khuê tính toán dựa trên quy định tại Luật 98/2025/QH15 và giả định thời điểm tuyển quân là tháng 02/2026.

Công dân sinh năm 2008: Nếu tuyển quân vào T2/2026, chỉ những người sinh tháng 1 và tháng 2 năm 2008 mới đủ 18 tuổi. Những người sinh từ tháng 3/2008 trở đi chưa đủ tuổi tại thời điểm đó.

Công dân sinh năm 2000 (không học CĐ/ĐH): Nếu tuyển quân vào T2/2026, những người sinh tháng 1 và tháng 2 năm 2000 đã bước sang tuổi 26 (hết 25 tuổi) nên sẽ không bị gọi. Những người sinh từ tháng 3 đến tháng 12 năm 2000 tại thời điểm đó vẫn đang 25 tuổi nên vẫn thuộc diện bị gọi.

Công dân sinh năm 1998 (học CĐ/ĐH): Tương tự, những người sinh tháng 1 và tháng 2 năm 1998 đã bước sang tuổi 28 (hết 27 tuổi) nên không bị gọi. Những người sinh từ tháng 3 đến tháng 12 năm 1998 vẫn thuộc diện bị gọi.

Bảng tham khảo năm sinh thuộc diện gọi nhập ngũ năm 2026 (Áp dụng Luật 98/2025) và Giả định thời điểm tuyển quân là tháng 02/2026.

Lưu ý: Bảng tính mang tính tham khảo, dựa trên giả định kỳ tuyển quân Tháng 02/2026. Thời điểm gọi nhập ngũ cụ thể sẽ căn cứ vào Lệnh gọi của Chủ tịch UBND cấp xã.

4. Sinh năm bao nhiêu thì hết tuổi nghĩa vụ quân sự mùa tuyển quân 2026? (Hết bị gọi)

Công dân sẽ hết tuổi nghĩa vụ quân sự (hết bị gọi) khi bước sang 00:00 ngày sinh nhật lần thứ 26 (đối với trường hợp phổ thông) hoặc bước sang 00:00 ngày sinh nhật lần thứ 28 (đối với trường hợp học CĐ/ĐH).

Phần này trả lời cho các công dân đang ở ngưỡng 25-27 tuổi và muốn xác nhận thời điểm chính thức không còn trong diện bị gọi nhập ngũ.

Các năm sinh hết tuổi NVQS trong năm 2026 (Trường hợp phổ thông - Hết 25 tuổi)

Những công dân nam sinh trong năm 2000 (không thuộc diện tạm hoãn CĐ/ĐH) sẽ là đối tượng hết tuổi gọi nhập ngũ trong năm 2026.

Giải thích: Trong năm 2026, những người sinh năm 2000 sẽ đón sinh nhật lần thứ 26. Theo cách tính tại Mục 2, vào ngày sinh nhật thứ 26 của họ (bất kể là tháng 1 hay tháng 12), họ sẽ chính thức "hết 25 tuổi" và ra khỏi độ tuổi gọi nhập ngũ.

Các năm sinh hết tuổi NVQS trong năm 2026 (Trường hợp CĐ/ĐH - Hết 27 tuổi)

Những công dân nam sinh trong năm 1998 (và thuộc diện tạm hoãn CĐ/ĐH) sẽ là đối tượng hết tuổi gọi nhập ngũ trong năm 2026.

Giải thích: Trong năm 2026, những người sinh năm 1998 sẽ đón sinh nhật lần thứ 28. Vào ngày sinh nhật thứ 28 của họ, họ sẽ chính thức "hết 27 tuổi" và ra khỏi độ tuổi gọi nhập ngũ.   

Công dân khi đã hết tuổi gọi nhập ngũ (ví dụ sinh năm 1999, không học CĐ/ĐH, đã hết tuổi vào năm 2025) thì dù chưa tham gia NVQS cũng sẽ không bị gọi nữa, mà được chuyển sang ngạch dự bị theo quy định.

5. Đủ tuổi nhưng được Tạm hoãn hoặc Miễn nghĩa vụ quân sự trong trường hợp nào?

Ngay cả khi công dân đủ độ tuổi gọi nhập ngũ (từ 18-27 tuổi), pháp luật vẫn quy định các trường hợp được Tạm hoãn (hoãn lại, năm sau gọi tiếp) hoặc Miễn (không phải đi nữa) nếu đáp ứng các điều kiện cụ thể về sức khỏe, gia đình, hoặc lý do khác theo quy định tại Luật Nghĩa vụ quân sự (sửa đổi bởi Luật 98/2025/QH15).

Cần phân biệt rõ 2 khái niệm:

• Tạm hoãn: Là chưa đi năm nay, nhưng vẫn còn trong độ tuổi gọi thì năm sau vẫn tiếp tục bị xét duyệt.
• Miễn: Là không phải thực hiện nghĩa vụ quân sự tại ngũ nữa và được đưa ra khỏi danh sách gọi nhập ngũ.

Các trường hợp được Tạm hoãn gọi nhập ngũ

Công dân sẽ được tạm hoãn gọi nhập ngũ nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe.
• Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động; trong gia đình bị thiệt hại nặng về người và tài sản do tai nạn, thiên tai, dịch bệnh nguy hiểm gây ra...
• Một con của bệnh binh, người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%.
• Có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ tại ngũ.
• Người thuộc diện di dân, dãn dân trong 03 năm đầu đến các xã đặc biệt khó khăn.
• Đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang được đào tạo trình độ đại học, cao đẳng hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học.
• Dân quân thường trực.

Các trường hợp được Miễn gọi nhập ngũ

• Công dân sẽ được miễn gọi nhập ngũ (miễn vĩnh viễn) nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
• Con của liệt sĩ, con của thương binh hạng một.
• Một anh hoặc một em trai của liệt sĩ.
• Một con của thương binh hạng hai; một con của bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; một con của người nhiễm chất độc da cam suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• Người làm công tác cơ yếu không phải là quân nhân, Công an nhân dân.
• Công dân bị khuyết tật nặng, đặc biệt nặng; mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh tâm thần...
• Công dân thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 14 của Luật 98/2025/QH15.

6. Tiêu chuẩn sức khỏe đi nghĩa vụ quân sự

Ngoài độ tuổi, công dân phải đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe mới bị gọi nhập ngũ. Theo quy định mới tại Thông tư 106/2025/TT-BQP (sửa đổi Thông tư 105/2023/TT-BQP) và Thông tư 68/2025/TT-BQP (sửa đổi Thông tư 148/2018/TT-BQP), công dân phải đạt sức khỏe loại 1, 2, 3 mới đủ điều kiện tuyển quân. 

Những trường hợp mắc bệnh lý như cận thị quá 1.5 Diop có thể sẽ không đủ điều kiện.

Theo quy định, Hội đồng khám sức khỏe sẽ chấm điểm 8 chỉ tiêu (Thể lực, Mắt, Tai-Mũi-Họng, Răng-Hàm-Mặt, Tuần hoàn, Hô hấp, Tiêu hóa, Thần kinh-Tâm thần...) theo 6 mức điểm (từ 1 đến 6). Sức khỏe loại 1, 2, 3 là đạt; loại 4, 5, 6 là không đạt.

Nếu công dân có dù chỉ một chỉ tiêu bị chấm điểm 4, 5, hoặc 6 thì Hội đồng sẽ kết luận là "Không đủ điều kiện" (tương ứng sức khỏe loại 4, 5, 6) và sẽ không bị gọi nhập ngũ.

Cận thị bao nhiêu độ thì không phải đi?

Đây là một trong những thay đổi quan trọng nhất mà công dân quan tâm. Theo quy định tại Thông tư 68/2025/TT-BQP (sửa đổi Điều 4 Thông tư 148/2018/TT-BQP) và hướng dẫn tại Thông tư 106/2025/TT-BQP, tiêu chuẩn tuyển quân là không gọi nhập ngũ những công dân có tật khúc xạ cận thị lớn hơn 1.5 Diop.   

Ngoài ra, Thông tư 106/2025/TT-BQP cũng sửa đổi chi tiết quy trình khám mắt, phương pháp tính tổng thị lực, yêu cầu Hội đồng khám sức khỏe khu vực phải kiểm tra kỹ thị lực có kính và không kính để đưa ra kết luận chính xác nhất.

Mắc bệnh viêm gan B có bị gọi không?

Tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý tại thời điểm khám sức khỏe. Mặc dù các tài liệu chưa công bố chi tiết toàn văn Thông tư 106/2025, nhưng dựa trên quy định tại Thông tư 105/2023/TT-BQP (văn bản gốc mà TT 106/2025 sửa đổi), bệnh Viêm gan B thường được phân loại như sau:

• Viêm gan B cấp tính: Sẽ được chấm điểm 6, tương đương sức khỏe loại 6 và được Tạm hoãn.
• Viêm gan B mãn tính (HBsAg dương tính): Ngay cả khi chưa có biến chứng (men gan, chức năng gan bình thường), tình trạng này thường được chấm điểm 4 hoặc 5. Kết quả là công dân sẽ bị kết luận sức khỏe loại 4 hoặc 5, tức là Không đủ điều kiện gọi nhập ngũ.

Cơ sở pháp lý tại Thông tư 68/2025/TT-BQP (Quy định tiêu chuẩn tuyển chọn).

7. Quy trình gọi nhập ngũ cơ bản diễn ra như thế nào?

Hàng năm, quy trình gọi nhập ngũ sẽ diễn ra theo các bước cơ bản: (1) Đăng ký NVQS lần đầu (khi đủ 17 tuổi), (2) Khám sơ tuyển tại cấp xã, (3) Khám sức khỏe chi tiết, (4) Xét duyệt và công khai danh sách, (5) Phát Lệnh gọi nhập ngũ và (6) Lên đường nhập ngũ (thường vào tháng 2-3 hàng năm).

Các mốc thời gian chính trong một chu kỳ tuyển quân:

Bước 1: Đăng ký NVQS lần đầu (Tháng 4 hàng năm): 

Dành cho nam công dân đủ 17 tuổi trong năm. Theo Luật 98/2025/QH15, công dân có thể đăng ký trực tuyến (online) hoặc trực tiếp.   

Bước 2: Khám sơ tuyển (Thường vào tháng 10-11): 

UBND cấp xã gọi công dân trong danh sách quản lý đi khám sơ tuyển (chiều cao, cân nặng, huyết áp, phát hiện dị tật...).

Bước 3: Khám sức khỏe chi tiết tại địa điểm ghi trong Lệnh gọi khám(Thường vào tháng 11-12):

Công dân nhận Lệnh gọi đi khám sức khỏe do UBND cấp xã tổ chức. Khám tuyển được thực hiện bởi Hội đồng khám sức khỏe khu vực (thẩm quyền thuộc Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định thành lập, theo Thông tư 106/2025/TT-BQP). Thực hiện khám chi tiết 8 chỉ tiêu sức khỏe (thể lực, mắt, nội khoa, tâm thần, ngoại khoa, da liễu, tai mũi họng, răng hàm mặt).

Bước 4: Xét duyệt và Phát lệnh gọi nhập ngũ (Trước 15 ngày nhập ngũ):

Sau khi có kết quả khám sức khỏe, Hội đồng NVQS sẽ xét duyệt các trường hợp đủ điều kiện, tạm hoãn, miễn. Luật 98/2025/QH15 nhấn mạnh việc UBND cấp xã phải công khai danh sách công dân đủ điều kiện, tạm hoãn, miễn NVQS trên Cổng thông tin điện tử và tại trụ sở.

Thay đổi thẩm quyền quan trọng: Theo Luật 98/2025/QH15 (sửa đổi Luật NVQS 2015), Chủ tịch UBND cấp xã là người ra Quyết định gọi từng công dân nhập ngũ (Phát Lệnh gọi nhập ngũ).

Bước 5: Nhập ngũ (Tháng 2 - 3 năm sau): 

Công dân tập trung theo thời gian, địa điểm ghi trong Lệnh và lên đường thực hiện nghĩa vụ. Cơ sở pháp lý theo Luật Nghĩa vụ quân sự (sửa đổi bởi Luật 98/2025/QH15): Quy định về quy trình, thẩm quyền).

8. Giải đáp các thắc mắc thường gặp về tuổi và tiêu chuẩn NVQS

Xoay quanh quy định về tuổi và tiêu chuẩn NVQS, còn một số trường hợp đặc biệt như Nữ giới tham gia NVQS hoặc các hiểu lầm về trình độ văn hóa (học vấn).

Nữ giới có phải đi nghĩa vụ quân sự không?

Không. Pháp luật Việt Nam quy định nghĩa vụ quân sự là bắt buộc đối với nam giới, nhưng là tự nguyện đối với nữ giới.

Hàng năm, nếu quân đội có nhu cầu tuyển chọn nữ giới cho các ngành nghề chuyên môn phù hợp (như quân y, kỹ thuật, công nghệ thông tin...), công dân nữ trong độ tuổi (từ đủ 18 đến hết 27 tuổi) và có chuyên môn đó có thể nộp đơn tự nguyện đăng ký tham gia. Nếu trúng tuyển, nữ giới sẽ thực hiện nghĩa vụ như nam giới.

Tiêu chuẩn văn hóa (học vấn) để đi NVQS là gì?

Theo quy định tại Thông tư 68/2025/TT-BQP (sửa đổi Thông tư 148/2018/TT-BQP), tiêu chuẩn tuyển quân là yêu cầu công dân có trình độ văn hóa từ lớp 8 trở lên. Tuy nhiên, đối với các địa bàn được xác định là đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, hải đảo... nếu không đủ chỉ tiêu giao quân, có thể tuyển chọn công dân có trình độ văn hóa thấp hơn (ví dụ: hết lớp 7).

Kết luận

Việc nắm rõ các quy định mới về độ tuổi, tiêu chuẩn sức khỏe và quy trình gọi nhập ngũ theo Luật Nghĩa vụ quân sự (sửa đổi bởi Luật 98/2025/QH15) và các Thông tư hướng dẫn như Thông tư 106/2025/TT-BQP và Thông tư 68/2025/TT-BQP là vô cùng quan trọng, có hiệu lực từ 01/07/2025.

Công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự (nam từ đủ 18 đến hết 25 tuổi, hoặc hết 27 tuổi nếu học CĐ/ĐH ) cần chủ động cập nhật thông tin để xác định chính xác mốc thời gian bắt đầu và kết thúc nghĩa vụ của mình. Các thay đổi quan trọng về tiêu chuẩn sức khỏe, đặc biệt là quy định về tật khúc xạ (cận thị) và chỉ số BMI, cùng với những thay đổi trong quy trình (như thẩm quyền gọi nhập ngũ của Chủ tịch UBND cấp xã và khả năng đăng ký trực tuyến ) đều là những điểm mấu chốt công dân cần lưu ý.

Đặc biệt, việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý để chứng minh thuộc các trường hợp tạm hoãn hoặc miễn nghĩa vụ là quyền lợi và trách nhiệm của công dân, giúp tránh các rắc rối pháp lý không đáng có khi kỳ tuyển quân diễn ra.

Các quy định mới có nhiều điểm thay đổi, và việc áp dụng vào từng trường hợp cá nhân (như hoàn cảnh gia đình, tình trạng bệnh lý cụ thể ) có thể phức tạp và cần sự giải thích chi tiết từ các chuyên gia pháp lý. Nếu bạn vẫn còn vướng mắc về các tiêu chuẩn sức khỏe hoặc cần hỗ trợ pháp lý liên quan đến tiêu chuẩn, quy trình gọi nhập ngũ, hãy liên hệ ngay với đội ngũ Luật sư của Luật Minh Khuê để được tư vấn. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn qua Hotline 1900.6162, Email hoặc Chat trực tuyến tại website.

Khuyến nghị: Việc chuẩn bị hồ sơ chứng minh (như giấy xác nhận sinh viên, giấy tờ chứng minh hoàn cảnh gia đình khó khăn...) để xin tạm hoãn là rất quan trọng. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc chuẩn bị các giấy tờ này, hãy liên hệ Luật sư để được hướng dẫn.