Doanh nghiệp xã hội có thể được thành lập dưới những loại hình gì?

1. Doanh nghiệp xã hội là gì?

Dựa vào Điều 10 của Luật Doanh nghiệp 2020, được quy định về tiêu chí, quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp xã hội, ta có các điểm sau đây:

Doanh nghiệp xã hội phải tuân thủ các tiêu chí sau:

• Được đăng ký thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
• Mục tiêu hoạt động nhằm giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường vì lợi ích cộng đồng.
• Sử dụng ít nhất 51% tổng lợi nhuận sau thuế hàng năm để tái đầu tư và thực hiện mục tiêu đã đăng ký.

Ngoài quyền và nghĩa vụ được quy định trong Luật này, doanh nghiệp xã hội còn có các quyền và nghĩa vụ sau:

• Chủ sở hữu và người quản lý doanh nghiệp xã hội được hưởng sự xem xét, ưu đãi và hỗ trợ trong việc cấp giấy phép, chứng chỉ và giấy chứng nhận liên quan theo quy định của pháp luật.
• Được huy động và nhận tài trợ từ cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ và tổ chức khác của Việt Nam, cũng như từ nước ngoài để bù đắp chi phí quản lý và hoạt động của doanh nghiệp.
• Phải duy trì mục tiêu hoạt động và điều kiện quy định tại các điểm b và c khoản 1 của Điều này trong suốt quá trình hoạt động.
• Không được sử dụng các khoản tài trợ huy động được cho mục đích khác ngoài việc bù đắp chi phí quản lý và hoạt động để giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường mà doanh nghiệp đã đăng ký.
• Trong trường hợp được hưởng ưu đãi và hỗ trợ, doanh nghiệp xã hội phải định kỳ hàng năm báo cáo cơ quan có thẩm quyền về tình hình hoạt động của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp xã hội phải thông báo cho cơ quan có thẩm quyền khi chấm dứt thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường hoặc không sử dụng lợi nhuận để tái đầu tư theo quy định tại các điểm b và c khoản 1 của Điều này.

Nhà nước có chính sách khuyến khích, hỗ trợ và thúc đẩy phát triển doanh nghiệp xã hội.

Từ đó, ta có thể hiểu rằng doanh nghiệp xã hội là một loại hình doanh nghiệp được đăng ký thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp, với mục tiêu hoạt động nhằm giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường vì lợi ích cộng đồng. Đồng thời, doanh nghiệp xã hội cần sử dụng ít nhất 51% tổng lợi nhuận sau thuế hàng năm để tái đầu tư và thực hiện mục tiêu đã đăng ký.

2. Hiện nay ở Việt Nam có những loại hình doanh nghiệp nào?

Hiện nay, Luật Doanh nghiệp năm 2020 đã có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2021 và quy định về các loại hình doanh nghiệp bao gồm: Công ty trách nhiệm hữu hạn, Công ty cổ phần, Công ty hợp danh và Doanh nghiệp tư nhân.

3. Doanh nghiệp xã hội có thể được thành lập dưới những loại hình gì?

Tại Điều 28 của Nghị định 01/2021/NĐ-CP, được quy định như sau:

Hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký doanh nghiệp cho doanh nghiệp xã hội

Quy trình, thủ tục và hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp xã hội, chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp xã hội sẽ tuân thủ theo quy định tại Nghị định này tương ứng với từng loại hình doanh nghiệp. Đồng thời, hồ sơ đăng ký cần bao gồm Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường được ký bởi các bên sau:

a) Đối với doanh nghiệp tư nhân: chủ doanh nghiệp tư nhân;

b) Đối với công ty hợp danh: các thành viên hợp danh;

c) Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn: các thành viên cá nhân; người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền đại diện cho thành viên là tổ chức;

d) Đối với công ty cổ phần: cổ đông sáng lập cá nhân, cổ đông khác cá nhân (nếu cổ đông này đồng ý với nội dung cam kết và muốn ký vào bản cam kết này cùng với cổ đông sáng lập); người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền đại diện cho cổ đông sáng lập là tổ chức, người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền đại diện cho cổ đông khác là tổ chức (nếu cổ đông này đồng ý với nội dung cam kết và muốn ký vào bản cam kết này cùng với cổ đông sáng lập). Cam kết thực hiện mục tiêu xã hội, môi trường sẽ được Phòng Đăng ký kinh doanh đăng tải trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp khi cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho doanh nghiệp. ...

Từ những quy định trên, chúng ta có thể kết luận rằng doanh nghiệp xã hội có thể được thành lập dưới các loại hình sau đây:

• Doanh nghiệp tư nhân.
• Công ty hợp danh.
• Công ty trách nhiệm hữu hạn (bao gồm công ty TNHH một thành viên và công ty TNHH hai thành viên trở lên).
• Công ty cổ phần.

4. Vốn hoạt động của doanh nghiệp xã hội được lấy từ những nguồn nào?

Tại Điều 4 của Nghị định 47/2021/NĐ-CP, được quy định như sau:

Tiếp nhận viện trợ và tài trợ

1. Doanh nghiệp xã hội có thể tiếp nhận viện trợ phi chính phủ từ nước ngoài để thực hiện mục tiêu giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường theo quy định của pháp luật về viện trợ phi chính phủ từ nước ngoài.
2. Doanh nghiệp xã hội có thể tiếp nhận tài trợ bằng tài sản, tài chính hoặc hỗ trợ kỹ thuật từ các cá nhân, cơ quan, tổ chức trong nước và tổ chức nước ngoài đã đăng ký hoạt động tại Việt Nam theo quy định sau đây:

a) Doanh nghiệp lập văn bản tiếp nhận tài trợ ghi rõ thông tin về cá nhân, tổ chức tài trợ, loại tài sản, giá trị tài sản hoặc số tiền tài trợ, thời điểm thực hiện tài trợ; yêu cầu đối với doanh nghiệp trong quá trình tiếp nhận tài trợ và tên, chữ ký của người đại diện của bên tài trợ (nếu có).

b) Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận tài trợ, doanh nghiệp phải thông báo cho cơ quan quản lý viện trợ, tài trợ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi doanh nghiệp có trụ sở chính về việc tiếp nhận tài trợ; kèm theo thông báo phải có bản sao văn bản tiếp nhận tài trợ.

Dựa trên các quy định trên, vốn hoạt động của doanh nghiệp xã hội có thể được lấy từ các nguồn sau:

• Viện trợ phi chính phủ từ nước ngoài để thực hiện mục tiêu giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường.
• Tiếp nhận tài trợ bằng tài sản, tài chính hoặc hỗ trợ kỹ thuật từ các cá nhân, cơ quan, tổ chức trong nước và tổ chức nước ngoài đã đăng ký hoạt động tại Việt Nam.

5. Doanh nghiệp xã hội được thành lập với mục tiêu gì? Đáp ứng các tiêu chí nào?