1. Đóng BHXH dưới 1 năm có được rút BHXH 1 lần hay không?
Theo quy định của khoản 1 Điều 8 Nghị định 115/2015/NĐ-CP về bảo hiểm xã hội, người lao động đáp ứng các điều kiện sau đây có thể được hưởng bảo hiểm xã hội một lần:
- Đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, hoặc không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Điều này ám chỉ rằng người lao động đã đạt đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định, hoặc chọn không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.
- Sau một năm nghỉ việc mà không đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội. Tức là sau khi ngừng làm việc, người lao động đã qua ít nhất một năm mà trong thời gian đó không đủ điều kiện để tính vào thời gian đóng bảo hiểm xã hội, và không lựa chọn tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội.
- Ra nước ngoài để định cư: Điều này ám chỉ rằng người lao động quyết định rời khỏi quốc gia nơi họ sinh sống và làm việc để định cư ở nước ngoài. Điều kiện này có thể áp dụng cho những trường hợp mà việc định cư ở nước ngoài đặt ra những thách thức đặc biệt đối với việc tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội ở quốc gia gốc.
- Mắc các bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định của Bộ Y tế. Điều này ám chỉ rằng người lao động đã mắc phải các loại bệnh nghiêm trọng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và các bệnh nguy hiểm khác theo quy định cụ thể của Bộ Y tế. Điều kiện này cho phép người lao động được hưởng bảo hiểm xã hội một lần để hỗ trợ chi phí điều trị và chăm sóc y tế khi mắc phải những căn bệnh này.
Các điều kiện này được thiết lập để đảm bảo rằng người lao động có những trường hợp đặc biệt được hưởng quyền lợi từ hệ thống bảo hiểm xã hội một lần, nhằm hỗ trợ họ trong những tình huống khó khăn nhất định như nghỉ hưu, mắc các bệnh nguy hiểm hoặc chuyển định cư ra nước ngoài. Do đó, người lao động trong trường hợp chỉ đóng BHXH dưới 01 năm vẫn có thể được rút BHXH một lần, nhưng điều kiện là không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội. Thời điểm được rút BHXH 1 lần trong trường hợp này là sau 01 năm nghỉ việc.
Khoản 2 Điều 8 của Nghị định 115/2015/NĐ-CP và Điều 19 của Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH quy định về mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần như sau:
- Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính dựa trên số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, với mỗi năm được tính như sau: 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014; 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi. Trong trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ một năm, mức hưởng bảo hiểm xã hội sẽ bằng số tiền đã đóng, với mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
- Thời điểm tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần được xác định trong quyết định của cơ quan bảo hiểm xã hội. Việc điều chỉnh tiền lương đã đóng bảo hiểm xã hội để tính hưởng bảo hiểm xã hội một lần căn cứ vào thời điểm ghi trong quyết định của cơ quan bảo hiểm xã hội. Ví dụ: Ông X, đóng bảo hiểm xã hội từ năm 1996 đến hết năm 2014, nhận quyết định giải quyết bảo hiểm xã hội một lần vào ngày 01/3/2016. Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần của ông X được tính dựa trên mức lương cơ sở vào thời điểm 01/3/2016.
Do đó, theo quy định trên, mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần khi đóng bảo hiểm xã hội dưới 1 năm được tính bằng 22% các mức tiền lương tháng đã đóng bảo hiểm xã hội, với mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
2. Giải thích
Quy định chờ 1 năm sau khi nghỉ việc mới được rút bảo hiểm xã hội một lần nhằm mục đích đảm bảo tính bền vững của hệ thống bảo hiểm xã hội và khuyến khích người lao động tham gia bảo hiểm xã hội lâu dài. Bằng cách này, quy định ngăn chặn tình trạng sử dụng bảo hiểm xã hội như một khoản tiết kiệm ngắn hạn, nơi người lao động chỉ tham gia bảo hiểm xã hội trong thời gian ngắn chỉ để rút tiền khi cần. Nếu không có quy định này, có thể xảy ra tình trạng ảnh hưởng đến tính ổn định của hệ thống bảo hiểm xã hội, gây ra rủi ro tài chính và ảnh hưởng đến khả năng cung cấp các dịch vụ và tiền lương hưu cho những người thực sự cần.
Bằng cách giới hạn việc rút bảo hiểm xã hội một lần sau khi nghỉ việc ít nhất 1 năm, người lao động sẽ được khuyến khích tham gia vào hệ thống bảo hiểm xã hội một cách ổn định hơn, đồng thời cũng giúp tăng cường nguồn lực cho hệ thống bảo hiểm xã hội, từ đó cải thiện khả năng cung cấp các dịch vụ và tiền lương hưu cho người lao động.
Theo quy định tại Điều 110 của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, các thời hạn quan trọng sau được xác định:
- Trước khi người lao động được hưởng lương hưu, người sử dụng lao động phải nộp hồ sơ theo quy định tại khoản 1 của Điều 108 của Luật này cho cơ quan bảo hiểm xã hội trong vòng 30 ngày.
- Trong thời hạn 30 ngày trước khi người lao động được hưởng lương hưu, người lao động đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội hoặc tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cũng phải nộp hồ sơ theo quy định tại khoản 2 của Điều 108 của Luật này cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
- Trong thời hạn 30 ngày trước khi người lao động đủ điều kiện và có yêu cầu hưởng bảo hiểm xã hội một lần, hồ sơ phải được nộp theo quy định tại Điều 109 của Luật này cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
- Cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động trong vòng 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đối với trường hợp hưởng lương hưu, và trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đối với trường hợp hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Trong trường hợp không giải quyết được, cơ quan bảo hiểm xã hội phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Do đó, theo quy định nêu trên, thời gian giải quyết hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần cho trường hợp đóng bảo hiểm xã hội dưới 1 năm được xác định là trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định.
3. Ví dụ
Ví dụ 1. Anh A sau khi tham gia bảo hiểm xã hội trong vòng 6 tháng và sau đó nghỉ việc, sau 1 năm nghỉ việc anh A có thể yêu cầu rút bảo hiểm xã hội một lần. Số tiền anh A có thể rút sẽ bằng số tiền đã đóng bảo hiểm xã hội trong 6 tháng mà anh đã tham gia bảo hiểm xã hội. Điều này đảm bảo quyền lợi của anh A và không vi phạm quy định về rút bảo hiểm xã hội một lần sau khi ngừng đóng bảo hiểm xã hội ít hơn 1 năm.
Ví dụ 2. Chị B sau khi tham gia bảo hiểm xã hội trong vòng 8 tháng và sau đó nghỉ việc. Sau 1 năm nghỉ việc, chị B có thể yêu cầu rút bảo hiểm xã hội một lần. Số tiền chị B có thể rút sẽ bằng số tiền đã đóng bảo hiểm xã hội trong 8 tháng mà chị đã tham gia bảo hiểm xã hội, nhưng không vượt quá mức tối đa là 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội. Điều này đảm bảo rằng chị B nhận được một khoản tiền hợp lý dựa trên thời gian và số tiền mà chị đã đóng vào bảo hiểm xã hội.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Rút bảo hiểm xã hội 1 lần có được bảo lưu trợ cấp thất nghiệp không?
Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới Luật sư tư vấn rút tiền bảo hiểm xã hội một lần trực tuyến: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
