1. Đặc điểm của công tác xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan
Hoạt động xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực Hải quan đã đóng góp tích cực vào việc duy trì sự ổn định trên thị trường, thiết lập trật tự và kỷ cương trong quản lý nhà nước về hải quan. Điều này đã tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, thuận lợi cho việc đầu tư cả trong và ngoài nước. Đồng thời, hoạt động này còn thúc đẩy quá trình lưu thông hàng hóa, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của cả cá nhân và doanh nghiệp tham gia vào hoạt động xuất nhập khẩu.
Có một số đặc điểm riêng của VPHC trong lĩnh vực Hải quan do đặc thù của hoạt động quản lý này:
- Các vi phạm xảy ra trong các hoạt động như xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố pháp luật quốc tế và các cam kết quốc tế.
- Người vi phạm có thể là tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam, tổ chức nước ngoài không có mặt tại Việt Nam hoặc cá nhân là người Việt Nam hoặc người nước ngoài.
Hoạt động nghiệp vụ hải quan liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau như: Bộ luật Hình sự 2015, Bộ luật Dân sự 2015, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, Luật Quản lý ngoại thương 2017, Luật Thương mại 2005, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa 2007, Luật An toàn thực phẩm 2010, Luật Doanh nghiệp 2020, Luật Đầu tư 2020, Luật Môi trường 2020, Luật Quản lý thuế 2019.
Vì vậy, VPHC trong lĩnh vực Hải quan không chỉ giới hạn trong phạm vi quản lý nhà nước về hải quan mà còn bao gồm việc vi phạm các quy định của nhà nước liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại các lĩnh vực nêu trên, và có thể được phát hiện và xử lý bởi nhiều cơ quan khác nhau.
2. Giải đáp vướng mắc về xử phạt hành chính trong lĩnh vực hải quan
Theo Công văn 2224/TCHQ-PC ngày 13/5/2021 thực hiện Nghị định 128/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
Tổng cục hải quan giải đáp một số vướng mắc về xử phạt hành chính trong lĩnh vực hải quan như sau:
Đơn cử, đối với kiến nghị xử phạt hành vi vi phạm quy định về khai thuế dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp,… (khoản 5 Điều 9 Nghị định 128/2020), Tổng cục Hải quan có ý kiến như sau:
- Quy định tại Điều 9 Nghị định 128/2020 (trong đó có khoản 5) được áp dụng với các hành vi vi phạm quy định về khai thuế dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu.
- Các trường hợp khai sai khác (không làm thiếu số tiền thuế phải nộp, không làm tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu) thì không áp dụng quy định tại Điều 9 Nghị định 128/2020.
3. Thời điểm để tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan
Việc xác định thời điểm để tính thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính phải dựa vào từng hành vi vi phạm cụ thể, thời điểm phát hiện hành vi vi phạm, quy định của pháp luật về nội dung, thời điểm phải chấp hành nội dung đó, và thực tế việc chấp hành của tổ chức hoặc cá nhân để xác định khi phát hiện thì hành vi vi phạm đó đã kết thúc hay đang được thực hiện. Dưới đây là ví dụ để minh họa:
Trường hợp 1: Hành vi không khai hoặc khai sai
Quy định: Theo điểm a khoản 1 Điều 21 Luật Hải quan 2014, người khai hải quan phải khai và nộp tờ khai hải quan, và theo điểm c khoản 2 Điều 18 Luật Hải quan 2014, người khai hải quan chịu trách nhiệm về sự xác thực của nội dung đã khai.
Kết luận: Hành vi không khai hoặc khai sai đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được xem là kết thúc và chấm dứt vào thời điểm người khai hải quan hoàn thành việc khai, nộp tờ khai cho cơ quan hải quan.
Trường hợp 2: Vi phạm quy định về thời hạn làm thủ tục hải quan
Quy định: Ngay sau khi hết thời hạn làm thủ tục hải quan và người khai hải quan không thực hiện làm thủ tục, người này đã vi phạm quy định về thời hạn làm thủ tục hải quan. Hành vi này kéo dài đến thời điểm người khai thực hiện nghĩa vụ làm thủ tục hải quan.
Kết luận: Hành vi vi phạm quy định về thời hạn làm thủ tục hải quan được tính từ thời điểm hết thời hạn và kéo dài đến thời điểm người khai hải quan thực hiện việc làm thủ tục hải quan cho hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Tóm lại, thời hiệu của hành vi vi phạm hành chính được xác định dựa trên thời điểm kết thúc hành vi vi phạm hoặc từ thời điểm phát hiện đến khi nghĩa vụ liên quan được thực hiện.
4. Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
Cấu thành vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan đồng nghĩa với việc tổng hợp những dấu hiệu đặc trưng thể hiện tính xâm hại đầy đủ đối với trật tự quản lý nhà nước trong một loại vi phạm hành chính, đồng thời là yếu tố quan trọng để xác định biên giới giữa các loại vi phạm hành chính khác nhau. Tuy nhiên, trong lĩnh vực hoạt động hải quan, việc xử phạt vi phạm hành chính còn có những đặc điểm độc đáo có tác động đặc biệt đến quá trình xử lý các hành vi vi phạm này.
Vi phạm hành chính hải quan chỉ xảy ra trong bối cảnh hoạt động hành chính liên quan đến xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh. Điều này đồng nghĩa với việc nó chỉ ảnh hưởng đến các quy định hải quan và chịu tác động nhiều từ các yếu tố nước ngoài. Các tổ chức và cá nhân liên quan đến vi phạm hành chính hải quan không chỉ bao gồm nội địa mà còn liên quan đến các tổ chức và cá nhân nước ngoài.
Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan xâm phạm nhiều quan hệ xã hội và các lĩnh vực khác nhau do được điều chỉnh và bảo vệ bởi nhiều văn bản pháp luật khác nhau như chế độ quản lý xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, hành lý, ngoại hối, vàng, tiền Việt Nam, kim khí quý, đá quý, cổ vật, văn hóa phẩm, bưu phẩm, vật dụng trên phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và các tài sản khác (được gọi chung là hàng hóa); cũng như các quy định liên quan đến xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải.
Trong một số trường hợp, việc phân biệt rõ ràng giữa vi phạm hành chính hải quan và vi phạm hành chính trong các lĩnh vực khác là tương đối khó khăn. Chẳng hạn, hành vi khai sai mã số, khai sai trị giá tính thuế của hàng hóa có thể bị xử phạt theo cả hành vi vi phạm hành chính hải quan và hành vi vi phạm Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016. Sự phân biệt giữa việc đây là vi phạm hành chính hải quan thuần túy hay có mục đích trốn thuế không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Kết quả của hoạt động xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan được thể hiện trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nơi ghi nhận các hình thức và biện pháp xử phạt được áp dụng đối với tổ chức và cá nhân vi phạm pháp luật hành chính trong lĩnh vực hải quan. Quyết định này thể hiện sự trừng phạt nghiêm khắc từ phía Nhà nước đối với các tổ chức và cá nhân vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Giải đáp vướng mắc về xử phạt hành chính trong lĩnh vực hải quan mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
