1. Thế nào là hành vi mua bán trẻ sơ sinh
Hành vi mua bán trẻ sơ sinh được hiểu là hành vi dùng tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác để trao đổi trẻ em (người dưới 16 tuổi) như một loại hàng hóa, cụ thể là một trong các hành vi cụ thể: (Điều 4 Thông tư liên tịch số 01/2013/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP-BTP)
- Bán trẻ em cho người khác, không phụ thuộc vào mục đích của người mua
- Mua trẻ em để bán lại cho người khác, không phân biệt bán lại cho ai và mục đích của người mua sau này như thế nào
- Dùng trẻ em làm phương tiện để trai đổi, thanh toán
- Mua trẻ em để bóc lột, cưỡng bức lao động hoặc vì mục đích trái pháp luật
Tội mua bán người dưới 16 tuổi là trường hợp người phạm tội có hành vi chuyển giao hoặc tiếp nhận người dưới 16 tuổi để giao nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trừ trường hợp vì mục đích nhân đạo, chuyển giao hoặc tiếp nhận người dưới 16 tuổi để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác, tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp để thực hiện các hành vi nói trên (Điều 151 Bộ luật Hình sự năm 2015).
2. Tình hình mua bán trẻ sơ sinh ở nước ta hiện nay
Ở nước ta hiện nay, vấn đề buôn bán trẻ em đã diễn ra từ rất lâu và ở nhiều các tỉnh thành. Trung bình mỗi năm, các lực lượng chức năng phát hiện khoảng 400 vụ mua bán người, thậm chí lên đến hàng trăm nghìn vụ. Trong đó, số vụ án mua bán người ra nước ngoài chiếm khoảng 80%. Những kẻ buôn người sử dụng thủ đoạn tinh vi hơn bằng cách thông qua việc tiếp cận qua zalo, facebook để hình thành băng nhóm liên tỉnh, xuyên quốc gia. Họ không hề lộ diện thân phận, gây khó khăn cho cơ quan điều tra. Điều này đã khiến không ít các bậc cha mẹ không khỏi lo lắng bởi chỉ cần một phút không cảnh giác đã có thể xảy ra hậu quả vô cùng đáng tiếc.
Nạn buôn bán trẻ em luôn là vấn đề nóng của nước Việt Nam ta. Những đứa trẻ đáng thương thường bị bán đi làm nô lệ hay lao động khổ sai hoặc làm công cụ thay bọn chúng thực hiện những việc phi pháp. Không những thế nhiều trẻ em còn bị bán đi để lấy nội tạng buôn bán hoặc làm gái mại dâm
Những kẻ buôn người thương khoanh vùng để thực hiện hành vi phạm tội. Trong đó đa số trẻ em bị nhắm đến là những đứa trẻ vùng nông thôn nghèo. Theo Bộ Y tế, qua công tác kiểm tra, giám sát cũng như những thông tin từ các cơ quan truyền thông, Bộ Y tế được biết đến nay ngoài xã hội đã tồn tại một số đường dây lợi dụng về danh nghĩa xin con nuôi nhằm mục đích buôn bán trẻ sơ sinh, trục lợi gây mất ổn định trật tự an toàn xã hội. Tình trạng này xảy ra không loại trừ có cả sự tham gia, tiếp tay cho cá đường dây này từ trong nội bộ nhân viên của những cơ sở y tế, bệnh viện
Trẻ sơ sinh là một trong những đối tượng dễ bị tổn thương bởi các hành vi trái pháp luật và đạo đức của các cá nhân, tổ chức xấu, vì vậy việc ngăn chặn, đẩy lùi về nạn buôn bán trẻ sơ sinh luôn là điều mà xã hội hiện nay luôn muốn hướng đến
3. Hành vi mua bán trẻ sơ sinh sẽ bị xử lý như thế nào?
Cấu thành tội phạm
Cá nhân, tổ chức nào có hành vi mua bán trẻ sơ sinh thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu như cá nhân, tổ chức đó có đầy đủ cá yếu tố cấu thành nên tội mua bán người dưới 16 tuổi được quy định tại Điều 151 Bộ luật Hình sự năm 2015. Cụ thể:
- Khách thể của tội phạm:
+ Khách thể của tội phạm này là nhân phẩm và sự phát triển bình thường của trẻ sơ sinh, xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm về thân thể, về danh dự, nhân phẩm, quyền tự do của con người, xâm hại đến các quyền là được chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em đã được Hiến pháp và pháp luật quy định
+ Ngoài ra, tội mua bán trẻ sơ sinh xâm phạm đến quyền tự do thân thể, xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm của con người được pháp luật bảo vệ, trẻ em bị mua bán, bị đánh tráo hoặc chiếm đoạt, bị xâm phạm trực tiếp đến tính mạng, đến sức khỏe và quyền được quản lý, chăm sóc, giáo dục được luật hình sự bảo vệ
- Mặt khách quan của tội phạm:
+ Nhóm hành vi khách quan: thực hiện hành vi chuyển giao hoặc tiếp nhận trẻ sơ sinh để giao nhận tiền, các tài sản hoặc lợi ích vật chất khác. Xét về bản chất thì đây là hành vi dùng tiền hoặc những phương tiện thanh toán khác như vàng, ngoại tệ, ... để trao đổi mua bán trẻ sơ sinh như một món hàng hóa
+ Nhóm hành vi khách quan: thực hiện hành vi chuyển giao hoặc tiếp nhận trẻ sơ sinh để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy các bộ phận cơ thể hoặc vì mực đích vô nhân đạo khác. Trong đó, hành vi bóc lột tình dục được hiểu là hành vi ép buộc người khác bán dâm
+ Nhóm hành vi khách quan: thực hiện hành vi tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp trẻ sơ sinh để thực hiện các hành vi thuộc nhóm đầu tiên hoặc nhóm thứ hai. Theo đó tuyển mộ trẻ sơ sinh được xác định là các hành vi tuyển lựa, lựa chọn trẻ sơ sinh để thực hiện các hành vi chuyển giao, tiếp nhận nhằm để giao, nhận tiền, tài sản hoặc các lợi ích vật chất khác trừ trường hợp vì mục đích nhân đạo, hay để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, láy các bộ phận cơ thể hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác
- Hậu quả: Hậu quả của tội mua bán trẻ sơ sinh là việc nạn nhân bị đưa ra mua bán, trao đổi như hàng hóa. Họ có thể bị sử dụng vào những mục đích vô nhân đạo khác
- Mặt chủ quan của tội phạm: Tội mua bán trẻ sơ sinh là lỗi cố ý trực tiếp, bởi người phạm tội rõ ràng nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, đã thấy trước hậu quả của hành vi để đạt dược những mục đích nhất định
- Chủ thể của tội phạm: Về chủ thể của tội phạm mua bán trẻ sơ sinh: hai dấu hiệu pháp lý bắt buộc của chủ thể tội phạm mua bán trẻ sơ sinh là năng lực trách nhiệm hình sự và độ tuổi. Người phạm tội mua bán trẻ sơ sinh có năng lực trách nhiệm hình sự, là người mà khi thực hiện hành vi phạm tội này rõ ràng có khả năng nhận thức được tính chất nguy hiểm cua hành vi và điều khiển được hành vi đó
Chế tài cho hành vi mua bán trẻ sơ sinh
Khi cá nhân, tổ chức có hành vi mua bán trẻ sơ sinh mà có đầy đủ các yếu tố cấu thành nên tội mua bán người dưới 16 tuổi thì sẽ bị xử phạt cụ thể:
* Xử lý hình sự:
- Khung 1: người nào thực hiện một trong những hành vi sau sẽ bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm
+ Chuyển giao hoặc tiếp nhận trẻ sơ sinh để giao, nhận tiền, tài sản hoặc các lợi ích vật chất khác trừ trường hợp vì mục đích nhân đạo
+ Chuyển giao hoặc tiếp nhận trẻ sơ sinh để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy các bộ phận cơ thể hoặc vì mực đích vô nhân đạo khác
+ Tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp trẻ sơ sinh để thực hiện hành vi chuyển giao trẻ sơ sinh để nhận tiền, nhận tài sản hoặc lợi ích vật chất khác và chuyển giao trẻ sơ sinh để người khác bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy các bộ phận cơ thể của nạn nhân hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác
- Khung 2: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau thì sẽ bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:
+ Lợi dụng các chức vụ, quyền hạn
+ Lợi dụng hoạt động cho nhận con nuôi là trẻ sơ sinh để phạm tội
+ Đối với từ 02 trẻ sơ sinh đến 05 trẻ sơ sinh
+ Đối với trẻ sơ sinh mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng
+ Đưa nạn nhân (trẻ sơ sinh) ra khỏi biên giới của nước ta
+ Phạm tội 02 lần trở lên
+ Vì động cơ đê hèn
+ Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân (trẻ sơ sinh) từ 11% đến 45%
+ Gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe nạn nhân (trẻ sơ sinh) mà tỷ lên tổn thương cơ thể 31% trở lên
- Khung 3: phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau thì sẽ bị phạt tù từ 18 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân
+ Có tổ chức
+ Có tính chất chuyên nghiệp
+ Gây rối loại tâm thần và hành vi của nạn nân (trẻ sơ sinh) 46% trở lên
+ Đã lấy các bộ phận cơ thể của trẻ sơ sinh
+ Đối với 06 trẻ sơ sinh trở lên
+ Tái phạm nguy hiểm
- Hình phạt bổ sung: người phạm tội mua bán trẻ sơ sinh còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm một công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, bị phạt quản chế từ 01 năm đến 05 năm hoặc bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
Trên đây là toàn bộ nội dung tư vấn pháp luật về chủ đề chế tài xử phạt cho hành vi mua bán trẻ sơ sinh mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra, quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề đặc điểm, khung hình phạt tội mua bán người của Luật Minh Khuê. Còn bất kỳ điều gì vướng mắc, quý khách hàng vui lòng liên hệ trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7. Gọi số 1900.6162 hoặc gửi email đến địa chỉ: Tư vấn pháp luật qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ tốt nhất từ Luật Minh Khuê. Chúng tôi rất hân hạnh nhận được sự hợp tác từ quý khách hàng. Trân trọng./.
