Hiện nay, người khai hải quan có quyền và nghĩa vụ như thế nào?

1. Ai được coi là người khai hải quan hiện nay? 

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 08/2015/NĐ-CP và Điều 1 Nghị định 59/2018/NĐ-CP thì quy trình khai báo hải quan đối với những cá nhân và tổ chức liên quan bao gồm những người sau đây:

- Chủ hàng hóa xuất nhập khẩu: Trong quá trình quản lý hải quan, chủ hàng hóa xuất nhập khẩu đóng vai trò tối quan trọng. Bước đầu tiên của quy trình này là việc khai báo hải quan, đòi hỏi sự cân nhắc và kiểm soát chặt chẽ. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu hoặc nhập khẩu, không thể phớt lờ bước này, và trong trường hợp chủ hàng hóa là doanh nghiệp nước ngoài không có mặt tại Việt Nam, thì việc tương tác thông qua đại lý làm thủ tục hải quan là một khía cạnh quan trọng của quá trình này.

- Chủ phương tiện và người điều khiển: Sự hợp tác chặt chẽ giữa chủ phương tiện và người điều khiển. Quá trình xuất cảnh, nhập cảnh, và thậm chí là quá cảnh, đều đòi hỏi một sự chuẩn bị cẩn thận và quản lý tốt. Chủ phương tiện và người điều khiển phương tiện, vì vậy, không chỉ là những người tham gia chủ động vào quy trình này mà còn là những bảo vệ quan trọng cho tính toàn vẹn của hàng hóa và thông tin.

- Người được ủy quyền: Trong các tình huống đặc biệt như khi xử lý hàng hóa là quà biếu hoặc quà tặng cá nhân, quản lý hành lý gửi trước và sau chuyến đi, hoặc thậm chí là khi nhập khẩu hàng để thực hiện dự án đầu tư miễn thuế, người được chủ hàng hóa ủy quyền đảm nhận những nhiệm vụ đặc biệt và quan trọng. Trong quy trình này, họ không chỉ là người thực hiện thủ tục hải quan mà còn đóng vai trò tư vấn chuyên nghiệp, giúp đảm bảo rằng mọi chi tiết đều được xử lý một cách chính xác và hiệu quả.

- Chuyên gia quá cảnh và trung chuyển hàng hóa: Họ không chỉ là người thực hiện dịch vụ quá cảnh hàng hóa và trung chuyển, mà là nhà điều phối tài năng, kết hợp sự tinh tế của một nghệ nhân và sức mạnh chiến lược của một chiến lược gia. Việc đảm bảo rằng mỗi bước trong quá trình này được thực hiện với sự chuyên nghiệp và tận tâm không chỉ là trách nhiệm của họ.

- Đại lý làm thủ tục hải quan: Trong thị trường thương mại quốc tế,  đại lý làm thủ tục hải quan, không chỉ thực hiện nhiệm vụ mà còn là nghệ sĩ của sự hiệu quả. Là đơn vị nắm vững bản năng để xử lý vấn đề và giải quyết mọi thách thức một cách mượt mà, đồng thời tạo ra sự thuận lợi và minh bạch cho những người tham gia.

- Doanh nghiệp dịch vụ bưu chính và chuyển phát nhanh quốc tế: Trong thế giới đang phát triển nhanh chóng, doanh nghiệp không chỉ là nhà cung cấp dịch vụ bưu chính quốc tế và chuyển phát nhanh quốc tế. Là nhà sáng tạo, định hình sự tiện lợi và đảm bảo rằng mỗi gói hàng không chỉ được gửi đi mà còn là một thông điệp về chất lượng và sự chuyên nghiệp. Trong mỗi bưu kiện là một tâm huyết và cam kết vững chắc từ doanh nghiệp, đem lại giải pháp vận chuyển vượt trội và dịch vụ chăm sóc khách hàng không giới hạn.

Mỗi bước trong quá trình khai hải quan đều đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ theo quy định pháp luật. Việc hiểu rõ và thực hiện đúng các quy trình này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự minh bạch và công bằng trong quản lý hải quan.

2. Quyền hạn của người khai hải quan theo quy định

Theo quy định tại Điều 18 Luật Hải quan năm 2014 thì người đang tiến hành quy trình khai hải quan được hưởng một loạt quyền lợi:

- Thông tin liên quan và hướng dẫn tận tình: Là người khai hải quan, không chỉ là người thực hiện thủ tục, mà còn là chủ thể được cơ quan hải quan tôn trọng. Có quyền nhận thông tin đầy đủ và chi tiết liên quan đến việc khai hải quan cho hàng hóa và phương tiện vận tải của mình. Cơ quan hải quan không chỉ là nơi thực hiện thủ tục mà còn là nguồn cung cấp hướng dẫn chân thực về quy trình và phổ biến pháp luật liên quan đến hải quan.

- Yêu cầu xác định thông tin trước: Không chỉ là người chủ động trong quá trình khai hải quan, mà còn có quyền yêu cầu cơ quan hải quan xác định trước mã số, xuất xứ, và trị giá hải quan của hàng hóa. Quyền này đặt lên vai bạn trách nhiệm đảm bảo rằng thông tin bạn cung cấp cho cơ quan hải quan là đầy đủ và chính xác, tạo điều kiện thuận lợi cho một quá trình khai hải quan suôn sẻ.

- Xem trước và lấy mẫu hàng hóa dưới sự giám sát: Trong quá trình khai hải quan, có quyền xem trước hàng hóa và thậm chí lấy mẫu dưới sự giám sát của công chức hải quan. Điều này không chỉ là biện pháp đảm bảo tính chính xác của quá trình khai hải quan mà còn là sự minh bạch và công bằng trong quản lý hải quan. Quyền này là chủ động và trách nhiệm trong việc đảm bảo quá trình khai hải quan diễn ra một cách minh bạch và công bằng.

- Kiểm tra lại và quyết định công bằng: Trong tình huống hàng hóa chưa được thông quan, người yêu cầu kiểm tra lại từ cơ quan hải quan, đứng trước quyền lực đưa ra quyết định. Nếu không đồng tình với quyết định đã đưa ra, có quyền yêu cầu kiểm tra lại thực tế hàng hóa đã được kiểm tra. Quyền này không chỉ là biện pháp bảo vệ quyền lợi mà còn là sự thể hiện của sự công bằng và minh bạch trong quá trình quản lý hải quan.

- Sử dụng hồ sơ hải quan và thực hiện các thủ tục liên quan: Hồ sơ hải quan không chỉ là một bộ công cụ để thông quan hàng hóa mà còn là chìa khóa mở cửa cho quá trình vận chuyển và thực hiện các thủ tục liên quan với các cơ quan khác. Có quyền sử dụng hồ sơ này một cách linh hoạt và thông minh, tạo ra sự hiệu quả và thuận lợi trong mọi quá trình liên quan đến hàng hóa.

- Khiếu nại và tố cáo hành vi trái pháp luật: Là người đang trải qua quá trình hải quan, không chỉ là đối tác mà còn là người chủ động trong việc đảm bảo tuân thủ pháp luật. Quyền khiếu nại và tố cáo hành vi trái pháp luật của cơ quan hải quan và công chức hải quan là công cụ mạnh mẽ để đảm bảo rằng mọi quy định được thực hiện một cách chính xác và công bằng.

- Yêu cầu bồi thường thiệt hại: Trong trường hợp cơ quan hải quan hoặc công chức hải quan gây ra thiệt hại, không chỉ có quyền yêu cầu bồi thường mà còn là người đưa ra pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Quyền này không chỉ là về việc bảo vệ quyền và lợi ích cá nhân mà còn là sự đóng góp vào việc xây dựng hệ thống pháp luật công bằng và đầy đủ trách nhiệm.

3. Nghĩa vụ theo quy định của người khai hải quan

Người khai hải quan, tức là chủ hàng hóa và chủ phương tiện vận tải, đặt trên đôi vai mình một trách nhiệm vô cùng quan trọng. Dưới đây là những nghĩa vụ và trách nhiệm mà họ phải thực hiện theo quy định của Luật Hải quan 2014:

- Thực hiện quy trình hải quan: Người khai hải quan không chỉ là người thực hiện quy trình hải quan mà còn là người đóng góp quan trọng vào sự minh bạch và tính toàn vẹn của hệ thống. Việc khai hải quan và làm thủ tục hải quan là bước quan trọng để đảm bảo rằng mọi hoạt động xuất nhập khẩu đều tuân theo quy định pháp luật.

- Cung cấp thông tin chính xác: Trách nhiệm cung cấp thông tin chính xác không chỉ giúp cơ quan hải quan xác định trước mã số, xuất xứ, và trị giá hải quan của hàng hóa mà còn làm nền tảng cho sự minh bạch và công bằng trong quá trình này.

- Chịu trách nhiệm về nội dung khai và chứng từ: Chủ hàng hóa và chủ phương tiện vận tải đồng thời phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về sự xác thực của thông tin khai hải quan và các chứng từ liên quan. Điều này đòi hỏi sự chắc chắn về tính đúng đắn và đồng nhất của thông tin trong hồ sơ lưu tại doanh nghiệp và cơ quan hải quan.

- Tuân thủ quyết định và yêu cầu: Người khai hải quan phải tuân thủ mọi quyết định và yêu cầu của cơ quan hải quan, công chức hải quan trong quá trình thực hiện các thủ tục hải quan, kiểm tra, và giám sát hàng hóa và phương tiện vận tải.

- Lưu giữ hồ sơ và nghĩa vụ tài chính: Nghĩa vụ lưu giữ hồ sơ hải quan và các chứng từ liên quan là không thể phớt lờ. Điều này không chỉ là để tuân thủ pháp luật mà còn để tạo ra sự minh bạch và giữ vững sự đồng nhất giữa thông tin lưu tại doanh nghiệp và cơ quan hải quan.

- Bố trí người và phương tiện: Người khai hải quan phải tổ chức bố trí người và phương tiện cần thiết để hỗ trợ công chức hải quan trong việc kiểm tra thực tế hàng hóa và phương tiện vận tải. Điều này là một bước quan trọng để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của quá trình.

- Nộp thuế và thực hiện nghĩa vụ tài chính: Ngoài việc lưu giữ hồ sơ, người khai hải quan cũng phải chịu trách nhiệm nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật về thuế, phí, lệ phí và các quy định khác liên quan. Điều này đồng nghĩa với việc họ là những đối tác chủ động và có trách nhiệm trong quá trình tài chính của hệ thống xuất nhập khẩu.

Ngoài những nghĩa vụ nêu trên, người khai hải quan cũng có thêm một số nghĩa vụ được quy định cụ thể như sau:

- Khai và nộp tờ khai hải quan: Điều này không chỉ là một thủ tục cơ bản mà còn là bước quan trọng để xác định và bắt đầu quá trình hải quan. Người khai hải quan không chỉ là người đưa ra thông tin mà còn là người tạo nên cơ sở dữ liệu chính xác và đầy đủ cho quá trình này.

- Xuất trình chứng từ theo quy định: Việc xuất trình chứng từ thuộc hồ sơ hải quan là một phần quan trọng của sự minh bạch và tính chính xác. Người khai hải quan không chỉ là người nộp mà còn là người đảm bảo rằng mọi chứng từ được xuất trình đều đầy đủ và chính xác theo quy định.

- Đưa hàng hóa, phương tiện đến kiểm tra thực tế: Trách nhiệm đưa hàng hóa và phương tiện đến địa điểm kiểm tra thực tế là một bước hành động quan trọng để đảm bảo rằng thông tin khai hải quan không chỉ là số liệu trên giấy mà còn phản ánh đúng thực tế của hàng hóa và phương tiện.

- Nộp thuế và thực hiện nghĩa vụ tài chính: Hơn nữa, người khai hải quan cũng phải đảm nhận trách nhiệm về việc nộp thuế và thực hiện nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật. Điều này không chỉ là về việc tuân thủ pháp luật mà còn là sự đóng góp tích cực vào quá trình tài chính của hệ thống xuất nhập khẩu.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Trách nhiệm người khai hải quan trong thủ tục khai bổ sung khi hàng hóa đã được thông quan. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.