1. Quy định pháp luật về chi nhánh như thế nào?
Tại khoản 1 Điều 84 Bộ luật Dân sự năm 2015, chi nhánh được xác định là đơn vị phụ thuộc của một pháp nhân chủ quản, và không được coi là một pháp nhân độc lập. Điều này đồng nghĩa với việc chi nhánh không có quyền pháp nhân riêng, tức là không thể tự mình tham gia vào các hợp đồng, gây nợ, hay tiến hành các thủ tục pháp lý độc lập. Thay vào đó, mọi hoạt động của chi nhánh đều phải được chịu trách nhiệm và quản lý bởi pháp nhân mẹ.
Trong khi đó, tại khoản 1 Điều 44 Luật Doanh nghiệp năm 2020, chi nhánh được định nghĩa là đơn vị phụ thuộc của một doanh nghiệp, có nhiệm vụ thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của doanh nghiệp gốc. Ngoài ra, chi nhánh còn có chức năng đại diện theo ủy quyền cho lợi ích của doanh nghiệp mẹ. Tuy nhiên, tại điểm này, Luật Doanh nghiệp đã không nhấn mạnh điểm về việc chi nhánh không có quyền pháp nhân riêng, nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc chi nhánh không thể tự mình hoạt động độc lập và thực hiện các thủ tục pháp lý mà phải được doanh nghiệp mẹ đại diện chịu trách nhiệm.
Chi nhánh được thành lập nhằm mở rộng quy mô hoạt động, thị trường kinh doanh của doanh nghiệp gốc, bằng cách mở rộng sự hiện diện địa lý và tiếp cận khách hàng mới. Nhờ có chi nhánh, doanh nghiệp có thể tận dụng cơ hội thị trường mới một cách hiệu quả và nhanh chóng, giúp gia tăng doanh số bán hàng, tăng trưởng và đồng thời tăng cường vị thế cạnh tranh trên thị trường.
2. Chấm dứt hoạt động chi nhánh trong trường hợp nào?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 213 Luật Doanh nghiệp năm 2020, chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp có thể chấm dứt hoạt động theo quyết định của chính doanh nghiệp đó hoặc theo quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Có hai trường hợp khiến chi nhánh phải chấm dứt hoạt động:
Một là, do quyết định của chính doanh nghiệp. Có thể do doanh nghiệp gặp khó khăn kinh doanh, cần tiết kiệm nguồn lực và quyết định giảm quy mô hoạt động, từ đó chấm dứt hoạt động của một số chi nhánh.
Hai là, do quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Cơ quan nhà nước có thể thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh trong các trường hợp như hồ sơ đăng ký hoạt động chi nhánh bị giả mạo, chi nhánh ngừng hoạt động 01 năm mà không thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế, hoặc theo yêu cầu của Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền theo quy định của luật.
Khi chi nhánh chấm dứt hoạt động, doanh nghiệp có trách nhiệm hoàn tất các nghĩa vụ của mình đối với cơ quan thuế theo quy định của pháp luật thuế. Ngoài ra, doanh nghiệp phải thực hiện các nghĩa vụ với người lao động đã làm việc tại chi nhánh, bao gồm thanh toán các khoản nợ, bao gồm cả nợ thuế của chi nhánh và giải quyết đủ quyền lợi hợp pháp cho người lao động theo quy định của pháp luật lao động.
3. Hồ sơ chấm dứt hoạt động chi nhánh mới nhất năm 2023 gồm những gì?
Tại khoản 2 Điều 72 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04 tháng 01 năm 2021 về Đăng ký doanh nghiệp, hồ sơ chấm dứt hoạt động chi nhánh phải bao gồm các văn bản sau:
- Thông báo về việc chấm dứt hoạt động chi nhánh: Thông báo này phải được điền theo mẫu tại Phụ lục II-20 kèm theo Thông tư 01/2021/TT-BKHĐT ngày 16 tháng 3 năm 2021 về Hướng dẫn đăng ký doanh nghiệp. Trong thông báo này, doanh nghiệp phải ghi rõ lí do chấm dứt hoạt động chi nhánh và các thông tin liên quan.
- Bản chính nghị quyết, quyết định và bản sao biên bản họp: Các văn bản này phải được cung cấp bởi Hội đồng thành viên đối với Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, Công ty hợp danh hoặc Hội đồng quản trị đối với Công ty cổ phần. Nếu chi nhánh thuộc Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thì cần có Nghị quyết, quyết định của chủ sở hữu công ty về việc chấm dứt hoạt động chi nhánh.
- Văn bản ủy quyền cho người đại diện thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động chi nhánh: Đây là bản chính của văn bản ủy quyền cho người được pháp luật đại diện thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động chi nhánh. Văn bản này không bắt buộc phải công chứng hay chứng thực.
- Giấy tờ pháp lý của người được ủy quyền: Đây là bản sao của giấy tờ pháp lý của người được ủy quyền thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động chi nhánh. Giấy tờ này cần xác nhận về tư cách và thẩm quyền của người được ủy quyền trong việc thực hiện các thủ tục cần thiết.
Các văn bản trong hồ sơ chấm dứt hoạt động chi nhánh cần được chuẩn bị đầy đủ và chính xác để đảm bảo việc chấm dứt hoạt động diễn ra thuận lợi và đúng quy định pháp luật.
Lưu ý:
Tại Điều 11 và Điều 12 của Nghị định 01/2021/NĐ-CP về Đăng ký doanh nghiệp, giấy tờ pháp lý cá nhân trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và văn bản ủy quyền (nếu có) khi chấm dứt hoạt động chi nhánh được quy định như sau:
- Đối với công dân Việt Nam: Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp của công dân Việt Nam cần bao gồm Thẻ căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu Việt Nam còn hiệu lực.
- Đối với người nước ngoài: Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp của người nước ngoài cần bao gồm Hộ chiếu nước ngoài hoặc giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu nước ngoài còn hiệu lực.
- Nếu doanh nghiệp muốn ủy quyền cho cá nhân hoặc tổ chức thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động chi nhánh, hồ sơ chấm dứt hoạt động chi nhánh cần bao gồm các văn bản sau:
+ Trường hợp ủy quyền cho cá nhân: Văn bản ủy quyền cho cá nhân thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động chi nhánh (không bắt buộc công chứng, chứng thực) và bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân được ủy quyền.
+ Trường hợp ủy quyền cho tổ chức: Bản sao hợp đồng cung cấp dịch vụ với tổ chức làm dịch vụ thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động chi nhánh, giấy giới thiệu của tổ chức đó cho cá nhân trực tiếp thực hiện thủ tục và bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân người được giới thiệu.
+ Trường hợp ủy quyền cho đơn vị cung cấp dịch vụ bưu chính công ích: Bản sao phiếu gửi hồ sơ theo mẫu do doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính công ích phát hành có chữ ký xác nhận của nhân viên bưu chính và người có thẩm quyền ký văn bản đề nghị đăng ký doanh nghiệp.
Những giấy tờ và văn bản này cần được chuẩn bị đầy đủ và chính xác để đảm bảo quá trình chấm dứt hoạt động chi nhánh diễn ra thuận lợi và đúng quy định của pháp luật.
4. Trình tự, thủ tục chấm dứt hoạt động của chi nhánh năm 2023
Điều 72 Nghị định số 01/2021/NĐ-CP ngày 04 tháng 01 năm 2021 về Đăng ký doanh nghiệp, quá trình chấm dứt hoạt động của chi nhánh diễn ra qua các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Trước khi tiến hành chấm dứt hoạt động chi nhánh, doanh nghiệp cần hoàn tất các thủ tục liên quan đối với cơ quan thuế theo quy định của pháp luật về thuế. Sau đó, doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ chấm dứt hoạt động chi nhánh, bao gồm các giấy tờ và văn bản cần thiết theo quy định.
Bước 2: Nộp hồ sơ
Trong vòng 10 ngày kể từ ngày quyết định chấm dứt hoạt động chi nhánh, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ tới Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi chi nhánh đang hoạt động. Doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong các phương thức sau để nộp hồ sơ:
- Nộp trực tiếp tại Phòng đăng ký kinh doanh: Doanh nghiệp đến Phòng đăng ký kinh doanh để nộp hồ sơ và sẽ đóng lệ phí và nhận Giấy biên nhận ngay tại đây.
- Nộp thông qua mạng điện tử: Doanh nghiệp sử dụng tài khoản đăng ký kinh doanh để kê khai thông tin, tải văn bản điện tử và ký xác thực hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua mạng thông tin điện tử. Sau đó, doanh nghiệp sẽ thanh toán phí, lệ phí đăng ký doanh nghiệp theo quy trình trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
- Nộp thông qua dịch vụ bưu chính: Doanh nghiệp có thể sử dụng dịch vụ bưu chính gần nhất để gửi hồ sơ đến địa chỉ Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư nơi chi nhánh hoạt động.
Bước 3: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ
Sau khi tiếp nhận hồ sơ chấm dứt hoạt động của chi nhánh, trong vòng 2 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông tin từ Phòng Đăng ký kinh doanh, Cơ quan thuế gửi ý kiến về việc hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế của chi nhánh đến Phòng đăng ký kinh doanh.
Bước 4: Nhận kết quả
Trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ chấm dứt hoạt động của chi nhánh, Phòng Đăng ký kinh doanh thực hiện chấm dứt hoạt động của chi nhánh, trừ khi có ý kiến từ chối từ Cơ quan thuế. Đồng thời, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ ra thông báo về việc chấm dứt hoạt động chi nhánh.
Xem thêm bài viết: Chi nhánh sử dụng chung hóa đơn với công ty mẹ cần lưu ý gì?. Khi có thắc mắc về quy định pháp luật, hãy liên hệ hotline 19006162 hoặc gửi thư yêu cầu tư vấn đến email: lienhe@luatminhkhue.vn
