1. Người chấp hành xong hình phạt tù được vay vốn tạo việc làm

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký ban hành Nghị định số 49/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thi hành án hình sự về tái hoà nhập cộng đồng.

Nghị định này quy định các biện pháp chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng cho tù nhân; các biện pháp đảm bảo tái hòa nhập cộng đồng cho những người đã hoàn thành bản án tù (được gọi chung là các biện pháp để đảm bảo tái hòa nhập cộng đồng); trách nhiệm của các bộ, Ủy ban Nhân dân ở tất cả các cấp và các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan đến việc thực hiện các biện pháp để đảm bảo tái hòa nhập cộng đồng.

Nghị định quy định, trong khoảng thời gian hai tháng trước khi phạm nhân chấp hành xong án phạt tù hoặc sau khi có kết quả thẩm định nhất trí đề nghị đặc xá, tha tù trước thời hạn có điều kiện của cơ quan có thẩm quyền, các cơ sở giam giữ phạm nhân tổ chức tư vấn tâm lý, hỗ trợ các thủ tục pháp lý cho phạm nhân; tư vấn vướng mắc, tâm lý gặp phải trong quá trình tái hòa nhập cộng đồng như: tư vấn tình cảm, hôn nhân, gia đình, sức khỏe; phòng, chống ma túy, HIV/AIDS và các tệ nạn xã hội; tư vấn xóa bỏ mặc cảm, giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình tái hòa nhập cộng đồng; tư vấn về lao động, việc làm và các vấn đề khác có liên quan.

Các cơ sở giam giữ phạm nhân tổ chức cho phạm nhân đăng ký nhu cầu tư vấn bằng phiếu nêu các nội dung cần được tư vấn, hoặc chủ động phát hiện các vướng mắc cần được tư vấn của phạm nhân, từ đó phân công cán bộ có kinh nghiệm, hiểu biết về các lĩnh vực để tư vấn trực tiếp cho phạm nhân.

Theo Nghị định, phạm nhân chuẩn bị chấp hành xong án phạt tù được hỗ trợ về các thủ tục pháp lý như: đăng ký cư trú, đăng ký hộ tịch, cấp căn cước công dân, vay vốn, đăng ký kinh doanh, ký kết hợp đồng lao động và các thủ tục hành chính khác theo quy định của pháp luật. Những người thuộc cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội đến tư vấn, hỗ trợ các thủ tục pháp lý cho phạm nhân phải được lãnh đạo cơ quan, tổ chức đó giới thiệu đến làm việc bằng văn bản và được Giám thị Trại giam, Trại tạm giam, Thủ trưởng Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện đồng ý bố trí làm việc.

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội chỉ đạo, hướng dẫn việc tổ chức đào tạo nghề, nâng cao tay nghề, cấp chứng chỉ nghề cho phạm nhân chuẩn bị chấp hành xong án phạt tù và liên hệ với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất giới thiệu, tạo việc làm cho họ.

Hai tháng trước khi phạm nhân hết hạn chấp hành án phạt tù, các cơ sở giam giữ phạm nhân thực hiện việc thông báo cho Cơ quan Thi hành án hình sự Công an cấp huyện, UBND cấp xã hoặc cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi người chấp hành xong án phạt tù về cư trú, làm việc theo quy định tại khoản 1 Điều 46 Luật Thi hành án hình sự năm 2019.

Trường hợp thực tế phạm nhân không có nơi nương tựa, không xác định được nơi sẽ về cư trú sau khi chấp hành xong án phạt tù và thuộc diện đối tượng được chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở bảo trợ xã hội thì các cơ sở giam giữ phạm nhân đề nghị UBND cấp xã và cơ quan Lao động- Thương binh và Xã hội địa phương nơi phạm nhân chấp hành án, phối hợp làm thủ tục tiếp nhận phạm nhân vào cơ sở bảo trợ xã hội của địa phương ngay sau khi họ chấp hành xong án phạt tù.

Phạm nhân hết hạn chấp hành án phạt tù, được đặc xá, tha tù trước thời hạn có điều kiện trước khi trở về nơi cư trú được cấp hỗ trợ khoản tiền từ Quỹ hòa nhập cộng đồng của trại giam. Căn cứ nguồn vốn của Quỹ hòa nhập cộng đồng, Giám thị trại giam quyết định mức tiền hỗ trợ phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của từng phạm nhân.

Người chấp hành xong hình phạt tù tham gia đào tạo nghề nghiệp trình độ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp, dưới 3 tháng được miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí đào tạo, tiền ăn... nếu thuộc đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp theo quy định của pháp luật hiện hành.

Người chấp hành xong hình phạt tù được vay vốn đào tạo nghề nghiệp theo quy định của pháp luật về tín dụng đối với học sinh, sinh viên; được vay vốn tạo việc làm từ Quỹ quốc gia về việc làm, được ưu tiên đăng ký tham gia chính sách việc làm công theo quy định của pháp luật về chính sách hỗ trợ tạo việc làm và Quỹ quốc gia về việc làm.

2. Hướng dẫn chi tiết thủ tục vay vốn cho người mới ra tù

Bước 1: Chuẩn bị tài liệu hồ sơ đầy đủ

Người mới ra tù chuẩn bị các giấy tờ sau để vay vốn ngân hàng:

- Quyết định đã chấp hành xong án phạt tù có xác nhận của Công an xã và Uỷ ban nhân dân xã nơi cư trú

- Chứng minh nhân dân/căn cước công dân/hộ chiếu của người mới ra tù

- Danh sách đã chấp hành xong hình phạt tù về cư trú tại địa phương

Ngoài ra, đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh có người lao động mới ra tù, cần chuẩn bị thêm các tài liệu sau:

- Hợp đồng lao động giữa cơ sở với người mới ra tù (đối với cơ sở sản xuất kinh doanh)

- Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động của cơ sở sản xuất kinh doanh

- Phương án vay vốn có xác nhận của Uỷ ban nhân dân xã

Bước 2: Đem hồ sơ đến Ngân hàng chính sách xã hội thực hiện vay vốn để được xem xét và hướng dẫn cụ thể.

Bước 3: Kiểm tra và phê duyệt hồ sơ vay vốn

Ngân hàng chính sách xã hội sẽ tiến hành kiểm tra, đối chiếu tính đầy đủ và hợp pháp của hồ sơ vay vốn; yêu cầu bổ sung hồ sơ (nếu chưa đầy đủ); tiến hành thẩm định phương án vay vốn của cơ sở (nếu có) và lập Báo cáo kết quả thẩm định gửi đến Hội đồng thẩm định để xét duyệt hồ sơ.

Sau khi thẩm định, cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định và gửi thông báo phê duyệt hồ sơ vay vốn của người mới ra tù nếu phê duyệt cho họ vay vốn. Nếu quyết định không cho vay vốn thì phải gửi Thông báo từ chối cho vay và nêu rõ lí do từ chối cho người mới ra tù.

Bước 4: Nhận kết quả và ký hợp đồng vay vốn

Nếu hồ sơ được phê duyệt và chấp thuận cho người mới ra tù vay, Ngân hàng chính sách sẽ ký hợp đồng vay vốn với họ và yêu cầu người vay nộp hồ sơ bảo đảm tiền vay theo các quy định của pháp luật và của ngân hàng.

3. Các chính sách hỗ trợ khác dành cho người chấp hành xong án phạt tù?

Căn cứ theo quy định tại Điều 12 Nghị định 49/2020/NĐ-CP quy định về các biện pháp hỗ trợ khác dành cho người chấp hành xong án phạt tù như sau:

- Người đã chấp hành án được chính quyền, cơ quan, lực lượng, tổ chức, cá nhân ở địa phương tiếp nhận, giáo dục, hỗ trợ để tái hòa nhập cộng đồng, phòng ngừa vi phạm pháp luật.

- Nhà nước khuyến khích các cơ quan, lực lượng, tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động tư vấn, hỗ trợ người dân về thủ tục pháp lý, được đào tạo nghề, tham gia tại nơi làm việc và chấp nhận các thủ tục pháp lý. Sau khi mãn hạn tù họ sẽ được tái hòa nhập xã hội. Khuyến khích người đã mãn hạn tù về làm việc tại các cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất, kinh doanh.

- Cơ quan, ban ngành, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc giám sát, giáo dục, hỗ trợ người chấp hành án được ưu tiên thuê nhà ở, cơ sở hạ tầng của Nhà nước. Bạn có thể được miễn, giảm thuế theo quy định của luật thuế và các văn bản quản lý có liên quan.

- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố căn cứ vào thẩm quyền quy hoạch, quy hoạch sử dụng đất, khả năng quỹ đất của địa phương và các nguồn lực khác để hỗ trợ tổ chức, cá nhân hoạt động dạy nghề và hỗ trợ người đã mãn hạn tù, tạo việc làm.

Như vậy, người chấp hành xong án phạt tù được nhà nước hỗ trợ bằng cách khuyến khích các đơn vị, cơ quan, tổ chức hỗ trợ bằng nhiều phương thức khác nhau nhằm tạo công ăn việc làm và giúp người mới chấp hành xong án phạt tù sớm hòa nhập lại với cộng đồng.

Xem thêm: Ra tù được bao nhiêu tiền? Vào tù có được học nghề không?