1. Quy định hiện hành về những trường hợp được rút BHXH 1 lần đối với người tham gia tự nguyện

1.1 Quy định của pháp luật về trường hợp được rút 1 lần

Tại Luật bảo hiểm xã hội năm 2014 hiện hành quy định tại Điều 77 và Điều 1 Nghị quyết 93/2015/QH13 quy định về các trường hợp người lao động tham gia BHXH tự nguyện được rút 1 lần nếu đáp ứng đầy đủ đối nếu thuộc các trường hợp khác nhau:

- Người tham gia BHXH đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng chưa nộp đủ 20 năm đóng BHXH mà không tiếp tục tham gia nữa;

- Người tham gia đóng BHXH ra nước ngoài để định cư;

- Người tham gia đóng BHXH đang bị mắc một tròn số những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như: ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, các bệnh về lao phổi, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và một số bệnh khác theo quy định của Bộ y Tế;

- Người tham gia BHXH tự nguyện trong thời gian 01 năm nhưng không tiếp tục đóng và chưa tham gia đóng đủ 20 năm BHXH.

Những trường hợp này sẽ được đủ điều kiện rút bảo hiểm 1 lần theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế hiện hành.

1.2 Mức hưởng BHXH một lần theo quy định

Đối với người tham gia BHXH bắt buộc thì mức hưởng BHXH được xác định như sau:

- Mức hưởng 1 lần được xác định theo số năm đã đóng;

- 1,5 tháng theo mức bình quân của tiền lương tháng nộp BHXH cho những năm được đóng trước năm 2014;

- 02 tháng theo mức bình quân của tiền lương tháng nộp BHXH cho những năm được đóng trước năm 2014;

- Người tham gia BHXH có thời gian đã đóng BHXH chưa đủ 01 năm thì mức hưởng BHXH rút 1 lần được tính bằng 22% cả các mức tiền đã đóng BHXH thì mức tối đa bằng 02 tháng của mức tiền lương đóng BHXH.

- Đối với trường hợp người đóng BHXH là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; là sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ; sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuộc của ngành công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương đối với quân nhân; hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên của quân đội, công an, cơ yếu đang theo học và được hưởng sinh hoạt phí có thời gian tham gia đóng BHXH chưa đủ thời gian 01 năm thì mức hưởng BHXH bằng với số tiền đã đóng với mức tối đa là 02 tháng mức bình quân tiền lương đóng BHXH.

Với người tham gia đóng BHXH tự nguyện

- Mức được hưởng BHXH khi rút 1 lần được tính căn cứ theo số năm đã đóng BHXH;

- 1,5 tháng với mức bình quân thu nhập tháng được đóng BHXH cho những năm đóng trước năm 2014;

- 02 tháng mức bình quân thu nhập đóng BHXH cho những năm đóng trước năm 2014;

- Với trường hợp thời gian đóng chưa đạt đủ 01 năm thì mức hưởng BHXH bằng số tiền đã được đóng với mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân thu nhập để đã đóng BHXH

Tuy nhiên, khi tính mức hưởng BHXH một lần trong trường hợp thời gian đống BHXH có tháng lẻ thì từ 01 tháng đến 06 tháng sẽ được tính là nửa năm, thời gian 07 tháng đến 11 tháng sẽ được tính là một năm.

Với trường hợp đóng BHXH cả trước và sau ngày 01/01/2014 mà thời gian đóng trước ngày 01/01/2014 mà có tháng lẻ. Đối vơi những tháng lẻ thì chuyển giai đoạn đóng BHXH từ ngày 01/01/2014 trở đi, từ đó làm căn cứ tính mức hưởng BHXH một lần

2. Trình tự, thủ tục để người tham gia tự nguyện rút BHXH 1 lần

Để thực hiện thủ tục rút 1 BHXH 1 lần, người tham gia BHXH tự nguyện cần thực hiện các thủ tục sau theo quy định của Nghị quyết 222/QĐ-BHXH ngày 25/02/2021 của Bộ Bảo hiểm xã hội. Dưới đây là hướng dẫn để người tham gia BHXH tự nguyện rút 1 lần:

Bước 1: Người tham gia BHXH cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:

1, Bản chính Sổ bảo hiểm xã hội;

2, Bản chính của Đơn đề nghị theo Mẫu số 14-HSB;

3, Đối với trường hợp đặc biệt cần bổ sung các loại giấy tờ như sau:

- Người tham gia BHXH ra người nước ngoài để định cư thì cần nộp bản sao Giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hay công chứng với một số giấy tờ như sau: Hộ chiếu do nước ngoài cấp; Thị thực của các cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp được xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài; Giấy tờ xác nhận việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước khác; hay giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thương trú, cư trú có thời hạn 05 năm được các cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp giấy;

- Với trường hợp người tham gia BHXH bị mắc các chứng bệnh nguy hiểm đến sức khoẻ, tính mạng nghiêm trọng như: ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển qua giai đoạn AIDS thì cần có trích sao/tóm tắt về hồ sơ bệnh án thể hiện rõ tình trạng không thể tự phục vụ. Đối với người lao động bị mắc các bệnh khác thì cần có Biên bản giám định mức suy giảm từ 81% khả năng lao động trở nên của Hội đồng giám định y khoa thể hiện rõ tình trạng không thể tự phục vụ được của người tham gia BHXH.

- Đối với trường hợp phải thanh toán phí giám định y khoa thì cần có thêm các hoá đơn, chứng từ thu phí giám định có kèm theo bản chính, bảng kê các nội dung giám định của cơ sở thực hiện giám định y khoa.

Bước 2: Nộp hồ sơ hưởng BHXH 1 lần

- Người tham gia đến tại Cơ quan BHXH huyện/tỉnh nơi đang cư trú nộp hồ sơ hưởng BHXH một lần. Sau khi cá nhân có thẩm quyền tiếp nhận bộ hồ sơ thì người tham gia BHXH nhận được giấy hẹn trả kết quả.

Bước 3: Nhận tiền BHXH 1 lần

Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ khi cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ sẽ tiến hành chi trả BHXH 1 lần cho người tham gia BHXH được hưởng. Người tham gia BHXH có thể nhận tiền 1 lần thông qua hình thức đăng ký vào hồ sơ hưởng. Trong đó, các phương thức nhận tiền như sau:

- Nhận tiền trực tiếp tại nơi nộp hồ sơ là cơ quan BHXH nơi cư trú;

- Nhận tiền thông qua dịch vụ bưu điện;

- Nhận tiền thông qua tài khoản cá nhân của người tham gia BHXH.

3. Việc rút BHXH 1 lần có lợi cho người tham gia BHXH hay không?

3.1 Đối với mức đóng BHXH tự nguyện

Theo Điều 10 và Điều 14 Nghị định 134/2015/NĐ-CP và Thông báo 447/TB-BHXH năm 2022 thì mức đóng BHXH tự nguyện của người tham gia được áp dụng theo công thức sau thì:

Mức đóng/tháng = 22% x Mức thu nhập chọn đóng BHXH tự nguyện - Mức đóng được Nhà nước hỗ trợ đóng

Theo đó:

- Mức thu nhập chọn đóng BHXH tự nguyện của người tham gia do người đó tự quyết định;

- Còn mức đóng nhà nước hỗ trợ được tính theo tỷ lệ phần trăm dựa trên mức đóng BHXH hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn: Hộ nghèo được hỗ trợ 30%, Hộ cận nghèo được hỗ trợ là 25%, Các đối tượng khác được hỗ trợ là 10%.

3.2 Về mức hưởng BHXH 1 lần khi tham gia tự nguyện

Với quy định tại Điều 6 Thông tư 01/2016/TT-BLĐTBXH thì tiền BHXH 1 lần mà người tham gia BHXH tự nguyện được nhận sẽ được tính như sau:

- Trường hợp đóng dưới 1 năm thì mức hưởng BHXH 1 lần = 22% x Tổng mức thu nhập tháng đã đóng BHXH - Số tiền nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện.

Như vậy, mức thu nhập tháng đã đóng BHXH còn được điều chỉnh dựa trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng (hệ số trượt giá). Trên thực tế thì hệ số trượt giá được tính bằng cách nhân với mức thu nhập tháng đóng BHXH tự nguyện là không cao

Vì vậy, khi đối chiếu với mức người tham gia BHXH đã đóng có thể thấy người tham gai BHXH tự nguyện dưới 01 năm thực hiện thủ tục rút BHXH 1 lần thì chỉ nhận được số tiền BHXH 1 lần tương đương với khoản tiền đã đóng BHXH.

- Trường hợp người tham gia đóng BHXH từ đủ 01 năm trở lên thì: Mức hưởng BHXH 1 lần sẽ được tính =

( 1,5 x Mức bình quân thu nhập x Thời gian đóng BHXh trước 2014 + 2 x Mức bình quân thu nhập x Thời gian đóng BHXH sau 2014) - Số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện

Như vậy, đối chiếu với từng mức đóng mà người tham gia BHXH khi rút 1 lần khi đóng BHXH tự nguyện trên 1 năm sẽ ít hơn số tiền đã đóng. Vì vậy, người tham gia BHXH rút 1 lần sẽ bị thiệt.

Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ các vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn rút tiền bảo hiểm xã hội một lần trực tuyến 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi qua email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp.