1. Khái quát về interpol

INTERPOL là tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế lớn nhất thế giới, với 194 nước thành viên, có vai trò kết nối lực lượng Cảnh sát trên toàn thế giới trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. INTERPOL có Hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật công nghệ cao có thể đáp ứng được những yêu cầu của công tác phòng, chống tội phạm thế kỷ 21. Với sự tham gia của 190 nước, Interpol là cơ quan đầu não chuyên về điều tra, theo dõi, cung cấp tư liệu liên quan đến tội phạm hình sự.

2. Lịch sử hình thành và phát triển

Interpol là tên thường dùng của Tổ chức cảnh sát hình sự quốc tế (International Criminal Police Organization). Ý tưởng về Interpol được hình thành vào năm 1914 tại Hội nghị cảnh sát hình sự đầu tiên tổ chức tại Monaco với sự tham gia của cảnh sát, luật sư và quan tòa từ 24 quốc gia nhằm thảo luận về thủ tục bắt giữ, kỹ thuật nhận dạng, hồ sơ hình sự quốc tế và thủ tục dẫn độ.

Ngày 7/9/1923, Interpol, khi đó là Ủy ban Cảnh sát hình sự quốc tế (ICPC) được thành lập, có trụ sở chính đặt ở Vienna, Áo. Những lệnh truy nã đỏ đầu tiên được công bố trên Tạp chí International Public Safety của Interpol.

INTERPOL bắt nguồn từ hội nghị hợp tác cảnh sát hình sự quốc tế đầu tiên vào năm 1914, hội nghị quy tụ các quan chức từ 24 quốc gia để thảo luận về việc thực thi pháp luật. Được thành lập vào năm 1923 với tên gọi Ủy ban Cảnh sát Hình sự Quốc tế (icpc), cơ quan này đã thực hiện nhiều chức năng hiện tại trong suốt những năm 1930. Sau khi nằm dưới sự kiểm soát của Đức Quốc xã vào năm 1938, tổ chức này đã suy tàn một cách hiệu quả cho đến khi Thế chiến II kết thúc. Năm 1956, Interpol đã thông qua một quy chế mới và lấy tên INTERPOL từ các địa chỉ điện báo mà nó đã sử dụng từ năm 1946.

Năm 1946, sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Ủy ban cảnh sát hình sự quốc tế được tái lập, lúc này được gọi là Interpol (viết tắt của International Police). Một trụ sở mới được đặt ở Paris (Pháp). Hệ thống thông báo mã màu của ủy ban được khởi xướng và những lệnh truy nã đỏ đầu tiên được phát ra.

Đến năm 1956, Ủy ban cảnh sát hình sự quốc tế được đổi tên thành Tổ chức cảnh sát hình sự quốc tế và vẫn thường gọi là Interpol. Năm 1989, Interpol chuyển ban thư ký tới Lyon (Pháp). Interpol liên tục mở văn phòng đại diện khu vực ở một số quốc gia cũng như trụ sở của Liên hợp quốc ở New York.

Đến nay, Interpol là một tổ chức liên chính phủ với sự tham gia của 190 quốc gia. Việt Nam tham gia Interpol năm 1991 và trở thành thành viên thứ 158.

3. Đặc điểm

3.1 Hỗ trợ cảnh sát trên toàn thế giới

INTERPOL cung cấp các công cụ và dịch vụ thiết yếu để hỗ trợ lực lượng Cảnh sát các nước trên thế giới thực hiện công việc một cách hiệu quả hơn. INTERPOL cung cấp cho các nước thành viên các chương trình đào tạo, hỗ trợ chuyên gia và kênh trao đổi thông tin được bảo mật. Từ đó, lực lượng Cảnh sát các nước có thể phân tích thông tin, dự đoán xu hướng tội phạm, tổ chức hoạt động điều tra và bắt giữ đối tượng phạm tội một cách hiệu quả nhất.

3.2 Tính trung lập

INTERPOL tạo điều kiện cho Cảnh sát các nước hợp tác với nhau nhằm phục vụ yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, ngay cả giữa những nước chưa thiết lập quan hệ ngoại giao. Các hoạt động của INTERPOL tuân thủ pháp luật hiện hành ở mỗi nước thành viên và Tuyên ngôn Quốc tế về Nhân quyền.

Điều lệ của INTERPOL quy định không cho phép can thiệp vào các vấn đề chính trị, quân sự, tôn giáo của các nước thành viên, hoặc các vấn đề có tính chất phân biệt chủng tộc.

3.3 Tầm nhìn và nhiệm vụ

Tầm nhìn: "Kết nối Cảnh sát vì một thế giới an toàn hơn".
Nhiệm vụ: "Phòng, chống tội phạm thông qua thúc đẩy hợp tác và đổi mới trong lĩnh vực Cảnh sát và An ninh".

3.4 Trụ sở và cơ quan đại diện

Ngoài Trụ sở chính được đặt tại Lyon (Pháp), INTERPOL có các Văn phòng đại diện đặc biệt đặt tại Trụ sở của Liên minh Châu Phi, Trụ sở của Liên minh Châu Âu và Trụ sở của Liên Hợp quốc; Tổ hợp INTERPOL toàn cầu tại Singapore và 7 Văn phòng khu vực khác. Mỗi nước thành viên duy trì một Văn phòng INTERPOL sử dụng nhân viên thực thi pháp luật của riêng mình.

3.5 Mục đích hoạt động của Interpol

"Kết nối cảnh sát vì một thế giới an toàn hơn".
Interpol là cơ quan đầu não chuyên về điều tra, theo dõi, cung cấp tư liệu liên quan đến tội phạm hình sự, khủng bố. Interpol không tham gia vào công việc bắt giữ hay bất kỳ hoạt động vũ trang nào.
Interpol hoạt động độc lập theo tôn chỉ tôn trọng chủ quyền các quốc gia thành viên và theo tinh thần của tuyên bố chung về nhân quyền. Đối tượng điều tra chỉ là tội phạm hình sự. Interpol nghiêm cấm mọi can thiệp và hoạt động mang tính chất chính trị, quân sự, tôn giáo hay chủng tộc.
Interpol có nhiệm vụ giúp đỡ cảnh sát địa phương trong việc kết nối với cảnh sát toàn cầu, theo dõi tiến trình hoạt động của các kẻ bị truy nã và phát lệnh truy nã cho các quốc gia thành viên.

3.6 Cơ cấu tổ chức của Interpol

Cơ quan cao nhất là Đại hội đồng bao gồm các đại biểu do chính phủ các nước thành viên chỉ định. Là cơ quan quản lý tối cao của Interpol, Đại hội đồng họp mỗi năm một lần nhằm đưa ra những quyết định chính liên quan đến chính sách chung, nguồn lực cần thiết cho hợp tác quốc tế, phương pháp làm việc, tài chính và chương trình hoạt động.

Ủy ban hành pháp do Đại hội đồng bầu ra, gồm 13 thành viên, họp ba lần mỗi năm để đặt ra những chính sách và hướng đi của tổ chức. Họ chịu trách nhiệm giám sát việc thi hành những quyết định của Đại hội đồng; chuẩn bị chương trình nghị sự cho các kỳ họp của Đại hội đồng; trình Đại hội đồng chương trình, công việc, dự án hữu ích; giám sát việc quản lý và công việc của ban thư ký.

Bộ phận tiếp theo là các cơ quan thường trực bao gồm ban thư ký và văn phòng Interpol ở các quốc gia.

Ban thư ký đặt tại Lyon (Pháp) hoạt động 24/24h mỗi ngày và 365 ngày trong năm, do một tổng thư ký đứng đầu. Ban thư ký có bảy văn phòng khu vực ở bảy quốc gia, văn phòng liên lạc tại Liên hợp quốc ở New York, tại Liên minh châu Âu ở Brussels, và khu liên hợp toàn cầu Interpol cho sự đổi mới tại Singapore. Tất cả nhằm thực hiện sứ mệnh ngăn ngừa, chống lại các tội phạm xuyên quốc gia và tăng cường an ninh toàn cầu.

Hiện khoảng 100 quốc gia có đại diện tại ban thư ký và các văn phòng khu vực. Nhân viên làm việc bằng bốn ngôn ngữ chính của tổ chức là tiếng Ả Rập, tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Tây Ban Nha.

Văn phòng Interpol ở các quốc gia thành viên thường là một bộ phận của cơ quan cảnh sát quốc gia. Với đội ngũ cảnh sát có trình độ cao, đây là bộ phận huyết mạch của Interpol, góp phần vào cơ sở dữ liệu về tội phạm, hợp tác cùng nhau điều tra, bắt giam xuyên biên giới.

Ngoài các cơ quan chính kể trên, Interpol còn có bộ phận giám sát bao gồm các cố vấn và Ủy ban kiểm soát dữ liệu Interpol (CCF). Các cố vấn là những chuyên gia có năng lực tư vấn, có thể được chỉ định bởi Ủy ban hành pháp và được Đại hội đồng xác nhận.

Ủy ban kiểm soát dữ liệu Interpol (CCF) có nhiệm vụ đảm bảo việc xử lý dữ liệu cá nhân phù hợp với quy tắc của Interpol nhằm bảo vệ quyền cơ bản của các cá nhân và sự hợp tác giữa cảnh sát quốc tế.

4. Lệnh truy nã đỏ của Interpol là gì?

4.1 Vài nét về lệnh truy nã đỏ của Interpol

Lệnh truy nã đỏ được chính thức ban hành bởi Tổng thư ký Interpol theo yêu cầu của các quốc gia thành viên hoặc một tòa án quốc tế dựa trên một lệnh bắt giữ quốc gia hợp lệ. Lệnh truy nã đỏ không phải là lệnh bắt giữ quốc tế.

Lệnh truy nã đỏ được ban hành với những cá nhân đang bị truy tìm để truy tố hoặc bắt giam. Do đó họ được xem là vô tội cho đến khi bị chứng minh là có tội (nói cách khác là bị kết tội).

Interpol không thể ép buộc bất kỳ quốc gia thành viên nào phải bắt giữ một cá nhân là đối tượng của lệnh truy nã đỏ. Mỗi quốc gia thành viên phải tự quyết định giá trị pháp lý đối với lệnh truy nã đỏ trong biên giới của họ.

Lệnh truy nã đỏ mang lại khả năng hiển thị quốc tế cao. Tất cả thông tin về tội phạm và nghi phạm đều được gửi tới các cán bộ biên phòng, cửa khẩu, hải quan khiến việc di chuyển của họ trở nên khó khăn.

Các quốc gia có thể yêu cầu và chia sẻ thông tin quan trọng liên quan đến một cuộc điều tra.

4.2 Quy trình ban hành lệnh truy nã đỏ?

Đầu tiên, cảnh sát tại một trong những nước thành viên gửi yêu cầu về một lệnh truy nã đỏ bằng cách cung cấp thông tin về vụ việc thông qua văn phòng hay trung tâm Interpol ở quốc gia đó.
Lệnh truy nã đó sẽ được Tổng thư ký Interpol xem xét, kiểm tra và chuyển cho các chuyên gia luật pháp của Interpol thẩm định (trong vòng một tuần) trước khi ký duyệt xuất bản và chính thức có hiệu lực tại lãnh thổ các quốc gia thành viên của Interpol.
Cuối cùng, lệnh truy nã đỏ sẽ được thông báo tới cảnh sát trên toàn thế giới.

Trên đây là một số nội dung thông tin về "Interpol là gì? Vài nét về tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế?", trường hợp quý khách hàng có còn vướng mắc, vui lòng liên hệ qua tổng đài 19006162 hoặc qua email lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Trân trọng !