Mẫu 01. Kể lại đoạn trích Hoàng Lê nhất thống chí siêu hay Văn mẫu lớp 9
Cuối năm Mậu Thân (1788), Thăng Long và Bắc Hà đón nhận những ngày đau thương và tủi nhục khi nước ta phải đối mặt với nạn ngoại xâm từ quân Thanh. Lợi dụng tình hình khó khăn, Tôn Sĩ Nghị, lãnh đạo 290 nghìn quân Thanh, đã chiếm đóng Thăng Long và lớn phần Bắc Hà. Đồn trú Tây Sơn do tướng Ngô Văn Sở chỉ huy đã rút lui về phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn theo kế sách mưu trí của tiến sĩ Ngô Thì Nhậm.
Tôn Sĩ Nghị giành chiến thắng dễ dàng và tỏ ra chủ quan. Hắn lệnh quân sĩ nghỉ ngơi ăn tết tại Thăng Long, chuẩn bị đầy đủ để sau tết tiến vào "sào huyệt của giặc, bắt sống Nguyễn Huệ". Hắn đóng đại bản doanh ở cung Tây Long bên bờ sông Nhị và đặt lực lượng phòng thủ quanh Thăng Long, đặc biệt là trên hướng đường thiên lý và đường thượng đạo, những địa điểm mà quân Tây Sơn có thể tấn công bất ngờ. Đồn Ngọc Hồi và đồn Đống Đa giữ vị trí then chốt trên hai hướng phòng ngự này.
Trong những ngày giáp tết, nhân dân Thăng Long chứng kiến những tội ác của quân giặc: áp bức, cướp bóc, hãm hiếp đàn bà. Bọn bán nước không kém phần hèn mạt, phản bội dẫn đến sự nhục nhã vô cùng. Nhân dân bi thương, than thở về sự đê hèn của ông vua.
Tại Phú Xuân, Quang Trung nhận tin và ngay lập tức xuất quân. Trong thời gian ngắn, từ 24/11 Mậu Thân (21/12/1788) đến 30/12 Mậu Thân (25/1/1789), Quang Trung đã hoàn tất mọi chuẩn bị cho chiến dịch đại phá quân Thanh. Trên đường hành quân và tại Tam Điệp, Quang Trung đã triển khai một chiến lược thông minh. Vào đêm giao thừa, quân Tây Sơn tấn công tiêu diệt đồn Gián Khẩu, cách Thăng Long 90km, mở đầu cho cuộc đại phá. Sau 5 ngày đêm nhanh chóng tiến quân, đạo quân của Quang Trung phá vỡ hệ thống phòng ngự của quân Thanh trên hướng đường thiên lý. Ngày 5 tết (30/1/1789), quân Tây Sơn hợp nhất với đạo quân đô đốc Bảo công phá và tiêu diệt toàn bộ quân địch tại Ngọc Hồi - Đầm Mực.
Cùng lúc đó, đạo quân do đô đốc Long chỉ huy đã bất ngờ tiến công và diệt đồn Đống Đa, sau đó đánh thọc sâu vào đại bản doanh của Tôn Sĩ Nghị tại cung Tây Long. Sự phối hợp hiệu quả giữa hai trận đánh ở Ngọc Hồi và Đống Đa khiến Tôn Sĩ Nghị bị bất ngờ và hoàn toàn mất khả năng phản kháng, dẫn đến sụp đổ. Lực lượng dự bị lớn tại tổng hành dinh không thể ngăn cản sự tan rã của quân Thanh, chúng phải tháo chạy trong tình trạng hoảng loạn.
Trên đường tháo chạy, quân Thanh lại bị một cánh quân Tây Sơn khác chặn đánh ở vùng Yên Thế, Phượng Nhãn, Lạng Giang, gây thêm tổn thất nặng nề cho đối phương. 35 ngày chuẩn bị và 5 ngày đêm tiến công trên một tuyến phòng ngự dài 90 km, quân Tây Sơn dưới sự lãnh đạo của Quang Trung đã thể hiện sức mạnh và tốc độ phi thường.
Đại thắng Thăng Long xuân Kỷ Dậu 1789 không chỉ là một chiến thắng quân sự lớn mà còn là biểu tượng cho sự phát triển và thắng lợi của phong trào Tây Sơn. Sự đoàn kết của những người nông dân, những người yêu nước từ khắp mọi miền đất nước đã tạo nên một đội quân đa dạng nhưng mạnh mẽ. Các nhân vật đa dạng từ người tham gia dấy nghĩa từ đất Tây Sơn, con cái dân tộc Tây Nguyên, những yêu nước từ khắp miền đất nước, những trí thức như Ngô Thì Nhậm, Nguyễn Thiếp, cùng với các tướng soái như Ngô Văn Sở, Phan Văn Lân, Nguyễn Văn Tuyết, đã đồng lòng giữ vững lập nên chiến thắng đầy uy lực.
Chiến thắng này còn là kết quả của sự đoàn kết và hỗ trợ mạnh mẽ từ nhân dân. Trên đường hành quân, nhân dân đã đưa con em gia nhập nghĩa quân, tiếp tế lương thực, và hỗ trợ các phương tiện vượt sông. Nhân dân xung quanh Thăng Long còn giúp quân Tây Sơn giấu mình, làm mộc công phá đền Ngọc Hồi, và tham gia vào trận rồng lửa đánh đồn Đống Đa.
Với lối đánh thần tốc và chiến thuật thông minh, Quang Trung đã đánh bại quân Thanh dù chỉ với hơn 10 vạn quân. Chiến thắng này biểu tượng cho sức mạnh của người lãnh đạo và ý chí quật khởi của nhân dân. Ngay sau chiến thắng, Quang Trung đã chủ động phục hồi quan hệ với nhà Thanh, thể hiện sự khôn khéo trong ngoại giao và khôi phục hòa bình trong thời gian ngắn.
Mẫu 02. Kể lại đoạn trích Hoàng Lê nhất thống chí siêu hay Văn mẫu lớp 9
Nhà Tây Sơn, với ba anh em Nguyễn Huệ, Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, là bức tranh sống động về thời kì đầy biến động của xã hội phong kiến Việt Nam vào những năm cuối thế kỉ XVIII. Trong bối cảnh đó, Lê Chiêu Thông, lo lắng cho cái ngai vàng một thời trống rỗng của mình, mở đường cho quân Thanh và Tôn Sĩ Nghị xâm lược nước ta.
Ngày 24 tháng 11, Trần Quang Tuyết chạy vào thành Phú Xuân cấp báo cho Bắc Bình Vương về việc quân Thanh xâm lược. Nghe được tin cấp báo, Bắc Bình Vương quyết định mở cuộc tấn công ra Bắc đại phá quân Thanh.
Trước quyết định tấn công, Bắc Bình Vương họp các tướng sĩ. Tuy nhiên, mọi người đều ngăn lại, đề xuất ông nên ban lệnh ân xá khắp nơi, để yên kẻ phản trắc, giữ lòng người. Sau đó, mới cất quân để đánh dẹp cõi Bắc. Bắc Bình Vương, mặc dù đau lòng, nhưng chấp nhận ý kiến đồng lòng này. Ông tổ chức đắp đàn trên núi Bân, tế cáo trời đất và các thần sông núi. Trong lễ nghi, ông khoác chiếc áo long bào có hình rồng uốn lượn, đội mũ miện, cổ đeo chuỗi hạt bằng ngọc, chân đi giày vàng. Dáng vẻ của ông toát lên sự uy nghi và nghiêm trang.
Cuốn sách "Các triều đại Việt Nam" mô tả về Bắc Bình Vương: "Ngài là người có dung mạo đặc biệt. Tóc quán, da sẫm, tiếng nói sang sảng như chuông, mắt sáng như chớp, có thể nhìn rõ mọi vật trong đêm tối". Gương mặt của ông toát lên vẻ cương nghị, oai phong lẫm liệt và dữ tướng, khiến "không ai dám nhìn thẳng vào mặt ông".
Lễ xong, Bắc Bình Vương hạ lệnh xuất quân vào ngày 25 tháng chạp năm Mậu Thân (1788). Vua Quang Trung, tự mình đốc suất đại binh cả thủy lẫn bộ, chính thức khởi đầu hành trình chống lại quân Thanh xâm lược. Ngày 29, quân đến Nghệ An, vua Quang Trung hỏi Nguyễn Thiếp, một người tiên đoán có tài, về mưu đánh và giữ được hay thất bại. Nguyễn Thiếp dự đoán: "Chuyến này, trong vòng mười ngày, quân Thanh sẽ bị tiêu diệt". Vua Quang Trung mừng rỡ, gửi đại tướng Hám Hổ Hầu tuyển lính ở Nghệ An.
Hơn một vạn binh sĩ tinh nhuệ, sắc nhọn, được chọn lựa từ Nghệ An, thuộc bốn doanh: tiền, hậu, tả, hữu. Cuộc duyệt binh lớn được tổ chức, và vua Quang Trung, cưỡi voi, vỗ về quân lính bằng khẩu dụ đầy hào khí, khẳng định lòng tin và ý chí quyết thắng của đội quân chính nghĩa.
Hôm sau, vua Quang Trung hạ lệnh tiến quân. Đêm 30 tháng chạp, một bữa tiệc khao quân linh đình được mở, cùng với lời hẹn ngày mồng 7 năm mới vào Thăng Long mừng chiến thắng. Trong bữa tiệc, mọi người đều vui mừng, vui chơi thỏa thích. Đúng ngày, cả năm đạo quân đều vâng lệnh, gióng trống lên đường ra Bắc. Vua Quang Trung, để giữ sức chiến đấu cho binh lính, quyết định sử dụng cáng làm võng, để mỗi hai người khiêng một người ngủ, luân phiên đi suốt ngày đêm.
Khi đến sông Gián, thấy quân Tây Sơn đến, quân giặc tháo chạy, và quân Thanh chỉ từ xa trông thấy bóng người cũng chạy. Quân Thanh không có cơ hội chạy về báo tin. Việc tiến quân của quân Tây Sơn được thực hiện một cách bí mật. Nửa đêm ngày 30 tháng chạp, năm Kỷ Dậu (1789), quân Tây Sơn tới đồn ở làng Hà Hồi, huyện Thượng Phúc và lặng lẽ vây kín làng.
Vua Quang Trung sử dụng loa để gọi quân lính và nhận được hưởng ứng nồng nhiệt từ hàng vạn binh lính. Trong đồn, mọi người đều run lẩy bẩy, sợ hãi, liền xin ra hàng, lương thực và khí giới đều bị quân Tây Sơn thu giữ. Cuộc hành trình này là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử nhân dân Việt Nam, đánh dấu sự nổi lên mạnh mẽ của nhóm Tây Sơn chống lại sự xâm lược của quân Thanh và Tôn Sĩ Nghị.
Vua Quang Trung đã tổ chức một kế hoạch chiến thuật độc đáo để đánh bại quân Thanh xâm lược. Ông đã truyền lệnh để xây dựng một hệ thống pháo đài bằng cách sử dụng sáu chục tấm ván, mỗi bức ghép liền ba tấm, tổng cộng hai mươi bức. Bên ngoài, chúng được phủ kín bằng rơm dấp nước, tạo ra một vách tường khó phá vỡ. Hệ thống này sau đó được mang bởi hàng ngàn lính Tây Sơn, mỗi nhóm mười người khiêng một bức ván, lưng giữ dao ngắn, và hai mươi người khác cầm binh khí theo sau, sẵn sàng xông lên khi cần.
Ngày mồng 5, quân Tây Sơn tiến sát đồn Ngọc Hồi. Quân Thanh bắn pháo nhưng không gây thiệt hại. Quân Tây Sơn tận dụng gió Bắc để tạo khói lửa, che mắt quân Thanh. Tuy nhiên, gió bất ngờ thay đổi hướng, làm cho khói quay lại, tự làm cho quân Thanh tự hại mình. Quân Tây Sơn nhanh chóng xông lên, sử dụng hệ thống ván để che mình và tấn công. Trận đánh diễn ra mạnh mẽ, khi gươm giáo va chạm, ván được quăng xuống và binh sĩ Tây Sơn nhảy vào đánh giặc. Quân Thanh không chống đỡ nổi và bắt đầu bỏ chạy tán loạn, tướng Sầm Nghi Đống thậm chí tự vẫn. Quân Tây Sơn tận dụng thuận thế để giết chết, cảnh tượng thảm khốc với máu chảy thành suối, quân Thanh đại bại.
Trước đó, vua Quang Trung đã sai một đội quân đến bờ đê Uyên Duyên để tấn công phía đông, tạo ra âm mồi khiến quân Thanh mất hồn và tuyến động vội vã. Cuộc hành trình đến Thăng Long trôi qua nhanh chóng, và vào giữa trưa mồng 4 Tết, quân Thanh tại đồn Ngọc Hồi bất ngờ chạy về cấp báo. Tôn Sĩ Nghị hoảng loạn, mất mặt, buộc ngựa không kịp đóng yên và quân sĩ chạy loạn. Quân Tây Sơn lợi dụng tình hình này để đánh giết hàng vạn người, và sông Nhị Hà trở thành đống chết đầy nghẹn.
Quân Tây Sơn ăn mừng chiến thắng quan trọng này, chứng minh sức mạnh và quyết tâm độc lập của Việt Nam. Chiến thắng đã tôn vinh hình tượng anh hùng của Nguyễn Huệ, người đã thực hiện kế hoạch tài tình và chiến đấu với ý chí kiên cường. Lễ hội Đống Đa hàng năm được tổ chức để tưởng nhớ chiến công của ông, đồng thời giữ cho người dân nhớ mãi về chiến thắng lịch sử này.
Mẫu 03. Kể lại đoạn trích Hoàng Lê nhất thống chí siêu hay Văn mẫu lớp 9
Ngay khi nghe tin quân Thanh chiếm đóng Thăng Long, Nguyễn Huệ tỏ ra rất tức giận. Họp các tướng sĩ, ông định thân chinh đi ngay, nhưng nhận được lời khuyên từ các quần thần. Họ khuyên rằng nên để yên chờ đối mặt với kẻ phản trắc và giữ lòng tin của nhân dân trước khi đưa quân ra dẹp loạn ở phía Bắc. Bắc Bình Vương nghe tin liền cho đắp đàn ở núi Bân, tế cáo trời đất, và sau đó lên ngôi hoàng đế với niên hiệu Quang Trung. Lễ xong, hắn hạ lệnh xuất quân, vào ngày 25-12-1788 (âm lịch).
Trong vòng một tháng xuất quân ra Bắc, trên đường đi Nguyễn Huệ đã thực hiện nhiều công việc quan trọng. Ông đã đốc suất đại binh, tuyển mộ quân lính, mở cuộc duyệt binh lớn tại Nghệ An, và hoạch định kế hoạch chiến đấu cũng như đối phó với nhà Thanh sau chiến thắng. Trước khi ra trận, vua đã động viên quân lính ở Nghệ An, nhấn mạnh tầm quan trọng của cuộc chiến với quân Thanh để bảo vệ đất nước.
Sau đó, đêm 30 tháng chạp, quân Tây Sơn tiến quân ra Thăng Long. Vua Quang Trung tự mình thống lĩnh tiến công, cưỡi voi đi đốc thúc và xông pha, bày mưu tính kế. Dưới sự lãnh đạo tài tình của vua Quang Trung, đội quân đã đánh thắng áp đảo kẻ thù. Quân Tây Sơn đã bắt sống quân do thám của địch ở Phú Xuyên, vây kín làng Hà Hồi, công phá đồn Ngọc Hồi, khiến cho quân Thanh hoảng sợ. Tướng quân Thanh, sợ mất mật tìm đường tháo chạy, lính thì xin hàng và giày xéo lên nhau để chết, quân sĩ nghe tin đều hoảng hồn bỏ chạy. Vua Lê Chiêu Thống và các quan bán nước phải chạy bán sống bán chết, thậm chí cướp thuyền của dân để qua sông chịu đói khát suốt mấy ngày mới trốn chạy được. Cuối cùng, quân Tây Sơn giành thắng lợi, đánh đuổi quân Thanh và dẹp yên lũ vua quan phản nước hại dân. Chiến công lẫy lừng của vua Quang Trung là niềm tự hào lớn lao của cả dân tộc.
Mẫu 04. Kể lại đoạn trích Hoàng Lê nhất thống chí siêu hay Văn mẫu lớp 9
Vào ngày 24 tháng chạp năm 1788, khi nghe tin quân Thanh chiếm Thăng Long, Nguyễn Huệ ngay lập tức tổ chức lễ đàn ở núi Bân để tế cáo trời đất và thần linh, tuyên bố lên ngôi hoàng đế. Ngay sau lễ đàn, ông hạ lệnh xuất quân, và vào ngày 25 tháng chạp, đội quân đại binh cả thủy và bộ dồn xuống Nghệ An. Tại Nghệ An, Nguyễn Huệ gặp cống sĩ Nguyễn Thiếp, một người có tài tiên đoán, để biết được về chiến thắng sắp tới. Nguyễn Thiếp dự đoán rằng chiến dịch sẽ thắng lợi và vua Quang Trung mừng rất nhiều. Nghe được tin này, Nguyễn Huệ tổ chức kén lính và nhanh chóng có hơn một vạn binh tinh nhuệ.
Sau đó, quân Tây Sơn được chia thành bốn doanh: tiền, hậu, tả, hữu và trung. Vua Quang Trung tự cưỡi voi ra doanh trại và độc suất đại binh, rõ ràng biểu hiện sự tài năng chiến lược của ông. Ông hướng dẫn binh sĩ: "Quân Thanh đang đánh chiếm Thăng Long với ý đồ biến đất nước chúng ta thành một phần của họ. Các ngươi hãy cùng ta ra Bắc để đánh đuổi chúng."
Hôm sau, vua Quang Trung hạ lệnh tiến quân, và khi đến núi Tam Điệp, các tướng sĩ mang gươm ra chịu tội, nhưng vua khen ngợi rõ ràng về tài dụng binh như thần của họ. Sau đó, vua mở tiệc khao quân và vào tối mùng 30 Tết, ông lên đường, hẹn ngày mồng 7 năm mới để vào Thăng Long mở tiệc ăn mừng.
Quân Tây Sơn di chuyển nhanh chóng và tất cả quân địch đều tán loạn chạy trước họ. Vào đêm mùng 3 Tết, quân Tây Sơn đã đến làng Hà Hồi và thu được lương thực khí giới từ đồn. Vua Quang Trung lại tổ chức lễ làm những bức ván to bên ngoài, lấp rơm dấp nước, cứ 20 người khiêng một bức, và sáng mùng 5, họ đến đồn Ngọc Hồi.
Quân Thanh không thể chống lại, phun súng không hiệu quả, và quân Tây Sơn bắt đầu đánh. Quân Thanh bỏ chạy tán loạn, giày xéo lên nhau mà chết. Khi quân Tây Sơn tiến vào thành, Tôn Nghị Sĩ và vua Lê trong điện đều hoảng loạn. Tôn Nghị Sĩ chạy mất mặt, mặc áo giáp, còn vua Lê cũng vội vã chạy theo, cướp cả thuyền dân để sang bờ bắc. Chiến thắng này đã chứng minh sức mạnh và quyết tâm của Việt Nam đối diện với đối thủ mạnh mẽ.
Công ty Luật Minh Khuê xin gửi quý khách nội dung sau:
- Phân tích hình tượng vua Quang Trung trong Hoàng Lê nhất thống chí
- Tóm tắt Hoàng Lê nhất thống chí ngắn gọn, chọn lọc, hay nhất
