1. Dàn ý kể lại một câu chuyện về truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam

1. Mở bài:

Giới thiệu câu chuyện về truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam

2. Thân bài:

Dẫn dắt vào truyện:

- Em đã đọc được ở đâu hay được nghe kể từ ai?

- Đó là câu chuyện thuộc thể loại gì? (cổ tích, truyền thuyết, hiện đại...)

- Chuyện diễn ra trong thời gian, địa điểm nào

- Khái quát các nhân vật có trong chuyện, nhân vật chính của chuyện

Kể lại câu chuyện

- Kể chi tiết các diễn biến sự việc có trong câu chuyện

- Kể theo trình tự sự việc, nhấn mạnh vào hành động, chi tiết liên quan đến truyền thống hiếu học

Nhận định về ý nghĩa của câu chuyện

3. Kết bài:

Nêu cảm nghĩ của em về câu chuyện và truyền thống hiếu học của dân tộc

2. Kể lại một câu chuyện về truyền thống hiếu học Tập làm văn lớp 5

2.1. Kể lại một câu chuyện về truyền thống hiếu học (mẫu 1)

Trong những câu chuyện về truyền thống hiếu học của nước ta, cá nhân em luôn nhớ đến câu chuyện Ông tổ nghề thêu. Truyện kể về đức tính hiếu học của ông tổ nghề, được đưa vào sách giáo khoa lớp 3,

Ông tổ nghề thêu có tên là Trần Quốc Khái, hồi còn nhỏ đã là một cậu bé rất hiếu học. Vì là con nhà nông, nên Khái phải vừa làm vừa học, đâu như học sinh bây giờ chỉ lo ăn rồi học chẳng phải làm lụng việc gì. Lúc đi đốn củi cũng học, đi kéo vó tôm cũng học, không có đèn điện, đèn dầu để thắp thì Khái bắt những con đom đóm bỏ vào vỏ trứng lấy ánh sáng để đọc sách.

Chẳng bao lâu sau đó, Trần Quốc Khái đi thi liền đỗ tiến sĩ và được làm quan trong triều đình nhà Lê. Ta thấy được sự chăm chỉ và tinh thần ham học của Trần Quốc Khái được đền đáp xứng đáng, việc chăm chỉ học tập đã thu được quả ngọt. Sau này khi ông Trần Quốc Khái được cử đi sứ sang Trung Quốc đã học được cách thêu và làm lọng, và khi trở về nước ông đem truyền dạy cho dân chúng, từ đó nghề thêu được lan truyền khắp nơi, nhân dân Thường Tín quê ông ngày nay lập nên đền thờ tôn ông là ông tổ nghề thêu.

Qua câu chuyện của Trần Quốc Khái, em nhận ra một điều quan trọng rằng: gian khổ, nghèo đói và thiếu thốn không thể làm nhụt đi ý chí của người hiếu học. Giống như ông tổ nghề Quốc Khái, nếu đã có tinh thần hiếu học thì có thể khắc phục mọi hoàn cảnh, tự giác học tập không cần ai phải nhắc nhở.

2.2. Kể lại một câu chuyện về truyền thống hiếu học (mẫu 2)

Dân tộc ta từ trước đến nay với truyền thống nghìn năm văn hiến, số lượng các tấm gương hiếu học của nước ta nhiều vô kể, vang dang đến muôn đời. Đây được xem là những bài học quý báu truyền lại cho nhiều thế hệ sau này để có thể tiếp tục viết tiếp đến những trang sử hào hùng của dân tộc, ghi danh với đất nước. Và một trong những tấm gương hiếu học mà em ngưỡng mộ, khâm phục đó là tinh thần hiếu học của thần đồng Mạc Đĩnh Chi.

Theo lịch sử ghi chép lại, ông Mạc Đĩnh Chi sinh năm 1272 quê hương ở Chí Linh, Hải Dương. Ông mồ côi cha từ nhỏ, hàng ngày theo mẹ vào rừng sâu kiếm củi để sống qua ngày. Ôn có tướng mạo thấp bé, xấu xí nên thường bị bạn bè chê cười. Trải qua những năm tháng tuổi thơ vất vả, nhọc nhằn của tuổi thơ, Mạc Đĩnh Chi hiểu ra rằng chỉ có con đường học tập thành tài mới giúp ông thoát khỏi cảnh sống nghèo khó, cực khổ. Gần nhà Mạc Đĩnh Chi có một trường học, các bạn trong làng đến học rất đông, ông không có tiền ăn học nhưng rất thèm được đi học. Mỗi lần gánh củi qua trường, cậu lại vào lớp để học lỏm. Nhiều ngày như vậy, thầy giáo nhận thấy cậu bé nhà nghèo mà ham học, thầy cho phép cậu bé vào trường. Không có sách học, thì sẽ mượn thầy và mượn bạn để học. Thời gian buổi tối, Mạc Đĩnh Chi mới có thì giờ đọc sách vì ban ngày cậu phải làm những công việc khác. Nhưng lại không có đèn dầu thắp, cậu bé đã nghĩ ra cách bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng lấy ánh sáng làm đèn. Nhờ có trí thông minh, Mạc Đĩnh Chi nhanh chóng trở thành học trò giỏi nhất trường.

Sau những ngày tháng miệt mài học tập, vào năm 1304, lúc đó vào năm ông 24 tuổi, ông Mạc Đĩnh Chi dự khoa thi Đình và đỗ trạng nguyên. Khi vào yết kiến vua, vua thấy diện mạo của ông xấu xí nên tỏ ý chê bai và không muốn cho đỗ đầu. Mạc Đĩnh Chi hiểu được ý của nhà vua, ông liền làm bài phú Ngọc tỉnh liên - Hoa sen trong giếng ngọc để dâng vua. Ông ví bản thân mình như bông sen trong giếng ngọc ở núi, ý chỉ rằng nhà vua đừng vì vẻ bên ngoài mà đánh giá một con người. Sau khi trở về kinh đô, nhà vua có gọi ông đến để hỏi về việc chính trị trong triều đình. Lúc này với những phản hồi của ông nhà vua rất hài lòng và ban cho ông chức quan cao trong triều đình.

Qua câu chuyện về tấm gương hiếu học nêu trên, tấm gương hiếu học của thần đồng Mạc Đĩnh Chi là một trong vô số câu chuyện tinh thần hiếu học của nhân dân ta. Hiện nay, có bao nhiêu học sinh dù có hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn cố gắng, nỗ lực vươn lên trong học tập, được xem như những đóa hoa sen giữa đầm lầy nhưng vẫn tỏa hương thơm ngát. Cá nhân em tự nhủ với bản thân rằng sẽ luôn cố gắng trong học tập để xứng đáng với truyền thống của cha ông ta đi trước.

3. Cách làm bài văn Kể lại một câu chuyện về truyền thống hiếu học

Để kể tốt một câu chuyện về truyền thống hiếu học, các em cần thực hiện theo ba bước đơn giản sau:

Bước 1: Xác định đề tài và nhân vật

Nghĩ xem mình muốn kể về ai: có thể là một danh nhân hiếu học như Trần Đại Nghĩa, Nguyễn Hiền, Mạc Đĩnh Chi,… hoặc một bạn học sinh vượt khó trong cuộc sống hằng ngày.
Hãy xác định hoàn cảnh, khó khăn mà nhân vật gặp phải và lý do họ vẫn cố gắng học tập.

Bước 2: Lập dàn ý câu chuyện

Mở bài: Giới thiệu nhân vật và hoàn cảnh (ví dụ: bạn nhỏ nhà nghèo nhưng luôn ham học).
Thân bài: Kể lại các thử thách và hành động cố gắng của nhân vật (học dưới ánh đèn dầu, vượt đường xa đến trường, tự học khi không có điều kiện,...).
Kết bài: Nêu kết quả học tập và bài học rút ra (ca ngợi tinh thần hiếu học, nghị lực và ý chí vươn lên).

Bước 3: Viết và kể lại bằng lời văn sinh động

Dùng từ ngữ gợi hình, gợi cảm, có thể sử dụng so sánh, nhân hóa hoặc điệp từ để làm nổi bật tinh thần ham học. Ví dụ: “Dù mưa hay nắng, em vẫn đi học. Em tin rằng con đường đến trường là con đường thay đổi cuộc đời mình.”
Khi kể, chú ý giọng điệu tự nhiên, truyền cảm, thể hiện cảm xúc yêu quý và khâm phục nhân vật.

4. Tinh thần ham học của dân tộc Việt Nam từ thời xa xưa như thế nào?

Ở nước ta, truyền thống hiếu học đã được hình thành từ rất lâu đời, có thể dễ dàng nhận thấy rằng từ xa xưa việc học tập và tiếp thu kiến thức đã được khuyến khích rất nhiều và được nêu trong "lệ làng, phép nước". Tại các thời đại trước, nhà vua các triều đình đã ban hành ra những chính sách tuyển chọn và thi cử gắt gao, như thi Hội, thi Đình, thi Hương với mục đích tìm ra được nhân tài, tìm được những người hiểu biết rộng, tài cao để nắm giữ các vị trí quan trọng trong triều đình.

Ở các khu vực nhỏ như xã, làng, thể hiện sự ủng hộ tinh thần hiếu học qua phong tục "rước trạng về làng" . Những cá nhân khi thi đỗ các khoa thi sẽ được các xã, làng tổ chức đón rước về làng để vinh quy bái tổ, vinh danh trước dân làng. Việt Nam ta từ trước đến nay có rất nhiều tấm gương hiếu học như Nguyễn Trãi - người được UNESCO vinh danh là "Danh nhân thế giới", Mạc Đĩnh Chi - một học trò nghèo, luôn cố gắng vượt lên hoàn cảnh để ra sức học tập, đỗ đạt trở thành trạng nguyên.

Ông không chỉ là một nhà chính trị, công thần trong triều đình nhà Hậu Lê mà còn là một nhà văn đóng góp rất nhiều cho kho tàng văn học. Một trong những tuyệt tác của ông là “Bình Ngô Đại Cáo” được xem là bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của nước ta.

Có thể nói, Nguyễn Trãi có thể viết nên áng văn đầy uyên bác, chứa đựng tư tưởng thời đại ở Bình Ngô Đại Cáo là nhờ có sự am hiểu sâu rộng về lịch sử, địa lý, văn hóa và xã hội của đất nước. Để có được những kiến thức ấy, chắc chắn rằng Nguyễn Trãi có tinh thần tự học cao, nắm vững kiến thức trong sách vở và cả kiến thức đúc kết từ quan sát, trải nghiệm.