1. Kế toán trưởng có phải là người đứng đầu bộ phận kế toán không?

Theo quy định của Điều 53 Luật Kế toán năm 2015, vai trò và nhiệm vụ của kế toán trưởng được định rõ như sau:

- Kế toán trưởng là người đứng đầu bộ máy kế toán của một đơn vị, có trách nhiệm tổ chức và thực hiện công tác kế toán trong đơn vị đó.

- Kế toán trưởng trong các cơ quan nhà nước, tổ chức, và doanh nghiệp sử dụng ngân sách nhà nước, cũng như các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, ngoài việc thực hiện nhiệm vụ quy định tại khoản 1, còn có trách nhiệm giúp người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán trong việc giám sát tài chính tại đơn vị đó.

- Kế toán trưởng phải tuân thủ sự lãnh đạo của người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán. Trong trường hợp đơn vị kế toán có cấp trên, kế toán trưởng cũng phải tuân thủ sự chỉ đạo và kiểm tra từ kế toán trưởng của đơn vị kế toán cấp trên, đối với các vấn đề liên quan đến chuyên môn và nghiệp vụ.

- Khi đơn vị kế toán chỉ định một người phụ trách kế toán thay thế kế toán trưởng, người phụ trách kế toán đó phải đáp ứng các tiêu chuẩn và điều kiện quy định tại khoản 1 của Điều 54 trong Luật này, và phải thực hiện trách nhiệm và quyền hạn được quy định cho kế toán trưởng tại Điều 55 của Luật này.

Theo đó, Kế toán trưởng là người đứng đầu bộ máy kế toán của đơn vị có nhiệm vụ tổ chức thực hiện công tác kế toán trong đơn vị kế toán. Kế toán trưởng của cơ quan nhà nước, tổ chức, đơn vị sự nghiệp sử dụng ngân sách nhà nước và doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ ngoài nhiệm vụ quy định tại khoản 1 Điều này còn có nhiệm vụ giúp người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán giám sát tài chính tại đơn vị kế toán.

Kế toán trưởng không chỉ đơn thuần là người quản lý bộ máy kế toán mà còn là người đóng vai trò tư vấn, hướng dẫn cho người đại diện pháp luật của đơn vị về các vấn đề liên quan đến tài chính. Trách nhiệm của họ bao gồm việc đảm bảo rằng các quy trình kế toán được thực hiện đúng theo quy định pháp luật, các báo cáo tài chính được lập và công bố đầy đủ, chính xác và kịp thời.

Ngoài ra, Kế toán trưởng cũng phải đảm bảo rằng hệ thống kế toán của đơn vị hoạt động một cách hiệu quả và có tính minh bạch cao. Họ phải đảm bảo rằng các quy trình kiểm soát nội bộ được thực hiện một cách chặt chẽ để ngăn chặn các rủi ro liên quan đến tài chính và tránh việc phát sinh các sai sót hoặc gian lận.

Tóm lại, vai trò của Kế toán trưởng không chỉ là một vị trí quản lý mà còn là người chịu trách nhiệm cao cả về tính chính xác và minh bạch của thông tin tài chính. Với trách nhiệm này, họ đóng vai trò không thể thay thế trong việc đảm bảo sự ổn định và bền vững của hoạt động tài chính của đơn vị.

 

2. Hiểu thế nào về doanh nghiệp nhỏ?

Theo quy định tại Điều 5 của Nghị định 80/2021/NĐ-CP, tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa được phân chia như sau:

- Doanh nghiệp siêu nhỏ:

+ Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng, doanh nghiệp sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người. Ngoài ra, tổng doanh thu của năm không vượt quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn trong năm không vượt quá 3 tỷ đồng.

+ Trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, doanh nghiệp sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người. Ngoài ra, tổng doanh thu của năm không vượt quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn trong năm không vượt quá 3 tỷ đồng.

- Doanh nghiệp nhỏ:

+ Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng, doanh nghiệp sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 người. Đồng thời, tổng doanh thu của năm không vượt quá 50 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn trong năm không vượt quá 20 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp này không được coi là doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định tại khoản 1.

+ Trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, doanh nghiệp sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 50 người. Đồng thời, tổng doanh thu của năm không vượt quá 100 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn trong năm không vượt quá 50 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp này không được coi là doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định tại khoản 1.

- Doanh nghiệp vừa:

+ Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng, doanh nghiệp sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người. Đồng thời, tổng doanh thu của năm không vượt quá 200 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn trong năm không vượt quá 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp này không được coi là doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc doanh nghiệp nhỏ theo quy định tại khoản 1 và khoản 2.

+ Trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, doanh nghiệp sử dụng lao động không quá 100 người và tổng doanh thu trong năm không vượt quá 300 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn trong năm không vượt quá 100 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp này không được coi là doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc doanh nghiệp nhỏ theo quy định ở mục 1 và mục 2.

 

3. Không cần kế toán trưởng cho doanh nghiệp nhỏ được không?

Theo Điều 20 của Nghị định 174/2016/NĐ-CP, quy định về vai trò và trách nhiệm của kế toán trưởng và phụ trách kế toán như sau:

- Đơn vị kế toán phải bố trí kế toán trưởng trừ các đơn vị quy định tại khoản 2 Điều này. Trường hợp đơn vị chưa bổ nhiệm được ngay kế toán trưởng thì bố trí người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng theo quy định. Thời gian bố trí người phụ trách kế toán tối đa là 12 tháng, sau thời gian này đơn vị kế toán phải bố trí người làm kế toán trưởng.

- Phụ trách kế toán:

+ Các đơn vị kế toán trong lĩnh vực nhà nước bao gồm: Đơn vị kế toán chỉ có một người làm kế toán hoặc một người làm kế toán kiêm nhiệm; đơn vị kế toán ngân sách và tài chính xã, phường, thị trấn thì không thực hiện bổ nhiệm kế toán trưởng mà chỉ bổ nhiệm phụ trách kế toán.

+ Các doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được bố trí phụ trách kế toán mà không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng.

- Thời hạn bổ nhiệm kế toán trưởng của các đơn vị kế toán trong lĩnh vực kế toán nhà nước, thời hạn bổ nhiệm phụ trách kế toán của các đơn vị quy định tại điểm a khoản 2 Điều này là 5 năm sau đó phải thực hiện các quy trình về bổ nhiệm lại kế toán trưởng, phụ trách kế toán.

- Khi thay đổi kế toán trưởng, phụ trách kế toán, người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán hoặc người quản lý, điều hành đơn vị kế toán phải tổ chức bàn giao công việc và tài liệu kế toán giữa kế toán trưởng, phụ trách kế toán cũ và kế toán trưởng, phụ trách kế toán mới, đồng thời thông báo cho các bộ phận có liên quan trong đơn vị và cho các cơ quan nơi đơn vị mở tài khoản giao dịch biết họ tên và mẫu chữ ký của kế toán trưởng, phụ trách kế toán mới. Kế toán trưởng, phụ trách kế toán mới chịu trách nhiệm về công việc kế toán của mình kể từ ngày nhận bàn giao công việc. Kế toán trưởng, phụ trách kế toán cũ vẫn phải chịu trách nhiệm về công việc kế toán trong thời gian mình phụ trách.

- Bộ Nội vụ hướng dẫn phụ cấp trách nhiệm công việc, thẩm quyền, thủ tục bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, thay thế kế toán trưởng và phụ trách kế toán của các đơn vị kế toán trong lĩnh vực kế toán nhà nước.

Theo quy định của Nghị định 174/2016/NĐ-CP, các doanh nghiệp sau đây không phải bố trí kế toán trưởng:

Các đơn vị kế toán trong lĩnh vực nhà nước:

Đơn vị kế toán chỉ có một người làm kế toán hoặc một người làm kế toán kiêm nhiệm. Điều này áp dụng cho các đơn vị kế toán ở các cấp quản lý nhà nước, bao gồm các bộ, ngành, địa phương, đơn vị trực thuộc trực tiếp của Chính phủ và các đơn vị khác được quy định tương tự.

Đơn vị kế toán ngân sách và tài chính của xã, phường, thị trấn không thực hiện bổ nhiệm kế toán trưởng mà chỉ bổ nhiệm người phụ trách kế toán. Điều này áp dụng cho các đơn vị có nhiệm vụ thu, chi ngân sách và quản lý tài chính ở cấp địa phương.

Các doanh nghiệp siêu nhỏ:

Theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nghiệp siêu nhỏ được miễn bố trí kế toán trưởng mà chỉ cần bố trí người phụ trách kế toán. Điều này áp dụng cho các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, không đáp ứng đủ điều kiện để bổ nhiệm kế toán trưởng theo quy định.

Theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nghiệp siêu nhỏ không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng mà chỉ cần phụ trách kế toán. Điều này áp dụng cho các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, không đáp ứng đủ điều kiện để bổ nhiệm kế toán trưởng theo quy định.

Doanh nghiệp siêu nhỏ là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, hợp tác xã và hộ gia đình. Theo quy định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp có tổng số lao động không quá 10 người và doanh thu hàng năm không quá 3 tỷ đồng.

Trong trường hợp này, pháp luật không miễn bổ nhiệm kế toán trưởng cho doanh nghiệp nhỏ, chỉ miễn bổ nhiệm kế toán trưởng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ. Tuy nhiên, mặc dù không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng, doanh nghiệp nhỏ vẫn cần thực hiện đầy đủ các quy định kế toán của pháp luật. Việc bổ nhiệm kế toán trưởng hay chỉ có người phụ trách kế toán phụ thuộc vào quy mô, khả năng tài chính và yêu cầu của doanh nghiệp.

Trong quá trình kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ cần chú trọng đến việc quản lý tài chính và kế toán một cách chính xác và minh bạch. Việc bố trí người phụ trách kế toán đảm bảo việc ghi nhận, phân loại, kiểm soát và báo cáo tài chính được thực hiện một cách đúng quy định. Điều này giúp doanh nghiệp nhỏ có thể theo dõi tình hình tài chính, đưa ra quyết định kinh doanh hợp lý và tuân thủ các quy định của pháp luật.

Xem thêm >> Thành viên Hội đồng quản trị có thể đồng thời làm Kế toán trưởng trong cùng một Công ty CP?

Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn